©f9photos

Het identiteitsdebat staat vandaag bol van de polarisatie, zo ook tussen de Belgische en de Vlaamse identiteit. Maar de realiteit blijkt niet zo zwart-wit. “Ik ben Belg en Vlaming omdat ik me zo voel, simpel.”  

Danai Deblaere (21) uit Gent

  “Ik voel me in de eerste plaats Gentse. Ik woon hier al heel mijn leven en ik hou van de stedelijke mentaliteit. Gentenaars zijn over het algemeen progressief en ruimdenkend.  Dat is niet overal in Vlaanderen het geval. Op het platteland zou ik minder aarden, omdat mijn visie erg verschilt van die van de doorsnee Vlaming, al geldt dat waarschijnlijk voor veel jongeren. Dat is ook de reden waarom ik me niet Vlaams voel. Ik associeer de Vlaamse identiteit snel met het Vlaams-nationalisme.

Door het recente succes van extreemrechts in Vlaanderen, voel ik me minder aanvaard als Vlaamse. Dat is een probleem waar veel mensen met een andere huidskleur mee kampen. Ook was ik vroeger op school het enige bruine meisje. De vaak onschuldig bedoelde opmerkingen, vragen en mopjes herinnerden mij er telkens aan dat ik ‘anders’ was.

"Enerzijds voel ik me nergens honderd procent thuis, anderzijds behoor ik tot twee plekken en culturen. "

Dan beschouw ik me eerder als een Belgische, al voelde ik dat lange tijd vooral tijdens wedstrijden van de Rode Duivels (lacht). Maar enkele jaren geleden ging ik naar India – ik ben half Indisch – en daar voelde ik me meer Belg dan ooit tevoren. Dat was onverwacht, want in België voelde ik me vaak net Indisch door de verschillen met autochtone Belgen. 

Je kan het op twee manieren bekijken. Enerzijds voel ik me nergens honderd procent thuis, anderzijds behoor ik tot twee plekken en culturen. Daarom zie ik mezelf ook als een wereldburger.”  

Jef Cauwenberghs (26) uit Mechelen

  “Ik voel mij in de eerste plaats Vlaming. Voor mij is dat niets politieks. Dat moet je tegenwoordig altijd benadrukken, want de Vlaamse identiteit is grotendeels geclaimd door (extreem)rechts. Hun Vlaamse beleving is niet de mijne. Ze blijven te veel hangen in de cultus rond historische gebeurtenissen als de Guldensporenslag. De Vlaamse identiteit moet inclusiever zijn, zonder haar eigenheid te verliezen. Links omarmt de Vlaamse identiteit dan weer onvoldoende, omdat ze het direct linken met separatisme.

Voor mij is de gemeenschappelijke taal, het Vlaams, een van de belangrijkste redenen waarom ik me meer verbonden voel met andere Vlamingen dan met Franstalige Belgen. Ook het feit dat onze media gescheiden zijn, speelt een grote rol. De media zijn fundamenteel voor de identiteitsvorming. Buiten enkele topsporters en politici kennen Vlamingen weinig Franstalige Belgen en vice versa. Het zijn twee verschillende werelden. Daarom is het moeilijk om mij als Belg te identificeren.

Sinds vier maanden woon ik in Mechelen en stilaan kan ik mezelf naast Vlaming ook Mechelaar noemen. Het is een eerder kleine stad, waardoor ik snel een band voelde met de andere inwoners. Vroeger woonde ik in Vlaams-Brabant en daar is er veel minder sprake van een regionale identiteit.”  

Samuel-Joe Munanga (19) uit Tremelo

  “Voor mij is identiteit geen of-of-, maar een en-en-verhaal. Ik heb niet een, maar meerdere identiteiten. Ik ben in Congo geboren, heb jaren in Zuid-Korea gewoond, ik leef nu in België en heb familie in Nederland. Daardoor voel ik me zowel Nederlands, Belgisch, Vlaams als Congolees. Je kan me dus het best beschrijven als een kosmopoliet.

Sommige mensen vinden dat je in België geboren moet zijn om Belg te zijn. In die visie zou ik nooit Belg kunnen zijn, ongeacht hoe lang ik hier ben of hoe ik me gedraag. Daar ben ik het niet mee eens. Voor mij is er geen checklist waar je aan moet voldoen om een bepaalde nationaliteit te hebben. Ik ben Belg en Vlaming omdat ik me zo voel, simpel. Het enige wat mij essentieel lijkt, is de taal. Het is bijvoorbeeld moeilijk om Vlaming te zijn als je geen Nederlands spreekt.

Zelfs toen ik in Zuid-Korea woonde, sprak ik Koreaans, ging ik naar een Koreaanse school en voelde ik me in zekere zin Koreaans, ook al was ik de enige zwarte jongen. Ik ben gewoon flexibel en voel me snel ergens thuis.”  

"Ik voel me Boomenaar, Belgische, Marokkaanse en zeker ook wereldburger."

Meryem El Hahaoui (27) uit Boom

©Freedom Agyemang

  “Als geboren en getogen Boomenaar voel ik mij erg verbonden met die gemeente. Vlaams voel ik mij niet echt, maar dat heeft te maken met het feit dat ik niet in een Vlaams gezin ben opgegroeid. Die typische Vlaamse gewoontes kwamen niet voor bij ons. We spraken ook geen Nederlands thuis. Ik zie me eerder als een Nederlandstalige Belgische.

Ik heb een heel gelaagde identiteit. Ik voel me Boomenaar, Belgische, Marokkaanse en zeker ook wereldburger. Uiteindelijk zijn we in de eerste plaats allemaal mensen op deze aarde. Maar met België heb ik toch de meest speciale band. Dat merk je vooral op speciale momenten. Tijdens de aanslagen in Brussel voelde ik mij persoonlijk geraakt, maar evengoed wanneer de Rode Duivels het WK spelen, ga ik daar erg in op.

Jammer genoeg ziet niet iedereen mij als Belgische. Door mijn hoofddoek zijn er in Boom zelf weinig kansen om werk te vinden. We zijn nochtans een diverse gemeente, maar dat zie je niet terug in de politiek of in de hogere functies.

Toch zie ik mijn toekomst zeker in Boom. Ik hou van de gemeente en ik kan er helemaal tot rust komen. Ik herken mij ook in de jongeren hier en voor hen wil ik mee mijn steentje bijdragen om van Boom een inclusievere plek te maken waar iedereen zich welkom voelt.”  

Shauny Bronders (20) uit Oostende

  “Aangezien ik al heel mijn leven in Oostende woon, voel ik mij heel verbonden met die stad. Heel wat mensen denken dat alle West-Vlamingen één homogene groep vormen, maar onder West-Vlamingen zijn er nog grote verschillen. Oostendenaren bijvoorbeeld zijn een volk apart. Wat ons typeert? Garnalen en een beetje marginaliteit (lacht).

De laatste jaren spendeer ik veel tijd op kot in Gent en zo heb ik ook met die stad een band, maar Oostende zal toch altijd mijn thuis zijn. Mijn Belgische of Vlaamse identiteit spelen geen belangrijke rol in mijn leven. Ik voel me ook niet speciaal verbonden met andere Vlamingen of Belgen. Met sommige buitenlandse vrienden heb ik een betere klik en zie ik meer gelijkenissen dan met veel landgenoten.

Uiteraard heb ik er alle respect voor als voor anderen hun Vlaamse of Belgische afkomst wel belangrijk is, maar dat is bij mij gewoon niet het geval. Het belang van taal snap ik wel, maar eerder praktisch dan emotioneel.”  

"Soms krijg ik toch het gevoel dat ik er niet honderd procent bij hoor."

Miguel Martinez (21) uit Rijkevorsel

  “Ondanks dat ik pas op mijn achtste van Mexico naar België ben gekomen, voel ik me wel een Vlaming. Ik zie er wel niet echt Vlaams uit, dus wanneer mensen ernaar vragen, noem ik mezelf een Mexicaanse Belg.

Als kind verliep die cultuurshock opvallend vlot. Dat heb ik ook te danken aan mijn Vlaamse stiefvader. Maar in mijn puberteit besefte ik dat ik anders was. Dat is sowieso een periode van twijfels en dan komen mopjes of opmerkingen over mijn afkomst soms hard aan. Zo waren sommige mensen verbaasd dat ik Nederlands sprak.

Ik vind van mezelf dat ik gewoon een Vlaming onder de Vlamingen ben, maar soms krijg ik toch het gevoel dat ik er niet honderd procent bij hoor, vooral door oudere mensen. Dat is jammer. Twee jaar geleden deed ik een uitwisseling in Brazilië. Daar is de bevolking heel heterogeen, maar etniciteit is daar irrelevant. In dat opzicht kan het een voorbeeld zijn voor België.

Met mijn dorp, Rijkevorsel, heb ik een heel goede band. Ik heb er heel mooie tijden beleefd, maar het is er wel heel rustig en er zijn amper mensen met een migratieachtergrond. In Antwerpen voel ik me nog meer thuis, want daar ziet iedereen er anders uit. Gelijkheid in verscheidenheid, zeg maar."

Astrid Van Zand (22) uit Heist-op-den-Berg

  “Mijn nationaliteit speelt voor mij geen grote rol in hoe ik mezelf definieer. Andere aspecten zoals mijn leeftijd en mijn geslacht bepalen veel meer wie ik ben. De Vlaamse identiteit heeft mij wel gevormd door de taal en gewoontes, maar met de stereotype Belg of Vlaming heb ik weinig gemeen. Die hokjes zijn zelfs enorm beperkend.

Ik voel me in de eerste plaats westers. Binnen West-Europa zou ik zonder problemen overal kunnen wonen en mij snel thuis voelen. Met Belgen of Vlamingen voel ik me niet nauwer verbonden dan met Fransen of Nederlanders. Ook politiek ben ik voorstander van een meer West-Europese samenwerking in plaats van te focussen op nationale of regionale autonomie.”   

vorige volgende