Achtergrond | Voetbal op tv, is dat passé?

Het medialandschap evolueert razendsnel. Waar vroeger het hele gezin samen voor de buis zat, is er nu een overvloed aan schermen met voor ieder wat wils. Netflix, Amazon Prime, Tiktok en podcasts: allemaal concurrenten voor het lineair tv-kijken.

Streaming en sociale media zijn een bedreiging voor het klassieke tv-kijken. De aandachtspanne van de kijker verkort en daar spelen tv-makers tegenwoordig op in. Zo vertelt acteur en producer Matt Damon in ‘The Joe Rogan Podcast’ dat Netflix vraagt aan de producenten om het plot van een serie driemaal uit te leggen. Met als reden dat kijkers tegenwoordig vaak met meer dan één scherm tegelijk bezig zijn.

En ook voor ’s werelds grootste sport is dat een aanpassing. Voetbal op televisie staat onder druk. Sterker nog, afgelopen seizoen kon de Belgische voetbalfan geen wedstrijden of samenvattingen van de Jupiler Pro League, de Belgische voetbalcompetitie, bekijken op een televisiezender. Rechtenhouder DAZN kon niet tot een overeenkomst komen met de telecombedrijven waardoor liefhebbers moesten overschakelen op streaming via de DAZN-app. De rechten zijn inmiddels doorverkocht en het Belgisch voetbal komt dit seizoen terug naar Telenet en Proximus. Het rechtendebacle met DAZN legt wel een probleem bloot: de manier waarop mensen voetbal consumeren, is aan het veranderen.

Snel en veel

Leroy Deltour is content coördinator bij Play Sports en ook hij ziet dat voetballiefhebbers diverser naar voetbal kijken. “We leven sowieso in een highlights-cultuur op dit moment, veel meer dan in een cultuur van live kijken.” Alles moet dus snel gaan voor de kijker. Bij voetbal is dat soms moeilijk, iedere wedstrijd duurt minstens 90 minuten. En iedere wedstrijd loop je het risico dat er weinig of helemaal niets gebeurt.

Maar hoe omkader je die wedstrijden dan? Hoe breng je een wedstrijd het best aan de kijker? De huidige vorm is simpel: een afwisseling tussen de studio met de standaard-analisten, de wedstrijd en eventuele interviews. Maar die vorm is achterhaald, vindt Deltour. “We zijn te verliefd op onze studio. De mensen willen beelden zien van het stadion, de fans en vooral de emoties. Niet opnieuw een voor- of nabespreking met tactische analyses.”

“We posten veel korte highlights van de wedstrijden, niet per se goals, maar ook grappige of gekke situaties die in beeld worden gebracht”

Leroy Deltour (Content coördinator Play Sports)

Om de kijker ook voor de wedstrijd, tijdens de rust en nadien bij de zender te houden, zet Play Sports sterk in op content voor sociale media. Omkadering op een andere manier dus. “We experimenteren met korte shortform-YouTubevideo’s met bekende gezichten die de fans proberen warm te maken voor een topwedstrijd”, aldus Deltour.

“Ook posten we veel korte highlights van de wedstrijden, niet per se goals, maar ook grappige of gekke situaties die in beeld worden gebracht”, vervolgt hij. “We gaan op zoek naar de verhalen.”

“Onlangs brachten we comedian en Galatasaray-fan Erhan Demirci en ex-profdoelman Frank Boeckx, die Liverpool-fan is, samen als co-commentatoren voor de wedstrijd Galatasaray-Liverpool. Traditioneel worden twee co-commentatoren, en dus drie stemmen, als te veel van het goede beschouwd. Maar door hun dynamiek werkte dit toch en kregen we heel wat goede feedback.”

Podcastrevolutie

Waar voetbalfans vroeger afhankelijk waren van krant of televisie om helemaal bij te blijven met de voetbalwereld, schieten er nu podcasts over iedere competitie als paddenstoelen uit de grond. Podcasts zijn een nieuwe manier van voetbalverslaggeving die duidelijk aanslaat.

In Vlaanderen is de bekendste voetbaltalkshow ‘Extra Time’ in 2024 van het scherm verdwenen. Dat kwam deels omdat voetballiefhebbers hun voetbalnieuws uit podcasts als ‘90 Minutes’ haalden. Ook Leroy Deltour maakt deel uit van een voetbalpodcast. In ‘Kick and Rush’ fileert hij samen met Premier League-commentatoren Tim Wielandt en Jelle Tack wekelijks het belangrijkste nieuws over ’s werelds grootste voetbalcompetitie: de Engelse Premier League.

‘Kick and Rush’ begon in juni 2020 bij de herstart van de Premier League na de covidpandemie. “Met ‘Kick and Rush’ hebben we een soort community uitgebouwd in Vlaanderen met allemaal liefhebbers van het Engelse voetbal”, vertelt commentator Tim Wielandt. “Het is veel groter geworden dan ik had verwacht, we gaan sinds vorig jaar zelfs met een honderdtal luisteraars naar Engeland om samen een wedstrijd in de Premier League bij te wonen.”

“Podcasts zijn heel toegankelijk, je kan ze overal luisteren”, voegt hij eraan toe. “In de auto, tijdens het sporten of gewoon thuis. Boven op die toegankelijkheid is het ook informeler dan een talkshow op televisie. Het is veel meer lullen over voetbal, wat het voor de luisteraar of kijker herkenbaar maakt.”

Overaanbod

Meer voetbal betekent meer geld, zo denken de bestuurders van UEFA en FIFA, de Europese en internationale voetbalfederatie. In 2021 werd de Conference League voorgesteld door de UEFA, een derde Europese competitie die meer ploegen de kans geeft om zich te tonen op het Europese toneel. De UEFA introduceerde in het seizoen van 2024-2025 een nieuw format voor de Champions League, de Europa League en de Conference League zodat er meer wedstrijden gespeeld worden.

Ook de FIFA besliste dat tijdens het wereldkampioenschap in de VS, Canada en Mexico voor het eerst 48 deelnemende landen aan de aftrap verschenen, wat opnieuw meer wedstrijden betekent.  “Met al die matchen van tegenwoordig heb ik weinig tot geen interesse meer in de Belgische competitie”, vertelt Leroy Deltour.

“Ik ben een grote Zulte Waregem-fan, maar als ik moet kiezen tussen een wedstrijd in de Premier League en Zulte Waregem dat nergens voor speelt, dan is de keuze snel gemaakt”

Leroy Deltour (Content coördinator Play Sports)

Sporteconoom aan de Erasmus Universiteit van Rotterdam Thomas Peeters gebruikt de term ‘kannibalisering’ waarbij de overvloed aan wedstrijden en de drukke kalender zorgt voor minder interesse in bepaalde competities. Dat betekent dat de eventwaarde van die competities zakt.

“Omdat de FIFA de kalender als eerste bepaalt en niet moet opdraaien voor de kosten die extra wedstrijden en competities met zich meebrengen, is dat voor hen een positieve zaak, iets waar de clubs minder tevreden mee zijn.” Dat vertelt Peeters onlangs in een interview met ‘De wereld van vandaag’ op Radio 1.

Maar wat betekent dat overaanbod voor de fans? Uit onderzoek van Peeters en zijn collega’s blijkt dat de hardcore fans meer consumeren, maar de casual fans eerder gaan selecteren welke wedstrijden of competities ze volgen. Anderzijds daalt de waarde per wedstrijd aanzienlijk. Leroy Deltour bevestigt dat: “Ik ben een grote Zulte Waregem-fan, maar als ik moet kiezen tussen een wedstrijd in de Premier League en Zulte Waregem dat nergens voor speelt, dan is de keuze snel gemaakt.”

Hoop

Met de opkomst van sportmediafiguren als podcasters Gilles Mbiye-Beya, Brian Soares Duarte of Bennozelaar wordt er tegenwoordig jeugdigere content gemaakt voor een diverser publiek. Mbiye-Beya is een voetbaldier met Congolese roots. “Wij leven enorm mee met de Africa Cup”, zegt hij. “Die spreekt een doelgroep aan die nauwelijks wordt bereikt door de grote sportmedia. Daar wilden wij verandering in brengen.”

Mbiye-Beya brachten tijdens de AFCON van afgelopen december en januari dagelijkse podcasts. Met ‘Ballieman’ van Friends of Sports hadden ze de afgelopen twee seizoenen elke zondagavond een live-uitzending op YouTube.

Ook op de overvloed aan wedstrijden wordt ingespeeld, zo schakelen rechtenhouders over op zogenaamde multilive-uitzendingen. Daar schakelen ze met enkele presentatoren van wedstrijd naar wedstrijd om alle highlights aan te bieden. Voorbeelden hiervan zijn ‘Eurotrip’, ‘Trip and Rush’ en op slotspeeldagen van de competitie past men dit format ook toe.

“We hadden bij Play Sports de rechten voor de Conference League waar in de eerste fase van de competitie niemand naar kijkt. Daardoor konden we experimenteren met ‘Eurotrip’ waar we alle matchen tegelijk probeerden te omkaderen”, blikt Leroy Deltour terug. “Dat zorgde voor heel wat chaos en grappige momenten. Het was nog niet echt een succes, maar we hebben er wel van geleerd.”

De VRT zet met Sporza volop in op verjonging. Het lanceerde een rebrand vlak voor de sportzomer waarin ze aankondigde wat hun plannen zijn voor het komende WK. Met de ‘Sporza supporterszetel’ trokken comedian Mohsin Abbas en radiopresentatrice Dorianne Aussems door Vlaanderen van fandorp naar fandorp. Radiomaker Hakim Chatar en rapper Yung Mavu zorgden voor watchalongs waar je tijdens de nachtwedstrijden interactief en digitaal kon volgen.