Redactiestatuut
StampMedia is het eerste jongerenmedia-agentschap in Vlaanderen dat de stem versterkt van alle jongeren in de media. StampMedia is door de Vlaamse vereniging van Journalisten erkend als ‘algemeen nieuwsmedium’. De redactie werkt daarom onder een eigen redactiestatuut. Wat dat is en inhoudt, lees je hieronder.
StampMedia vzw heeft als missie om de stem van jongeren te versterken. Daartoe nemen we verschillende initiatieven. Een belangrijk onderdeel van StampMedia is de journalistieke redactie en het persagentschap. Dit redactiestatuut is opgemaakt voor die journalistieke werking.
Het redactiestatuut omschrijft de unieke missie en samenstelling van StampMedia (1). Het wijst op de rechten en plichten van de verschillende betrokken partijen (2). Deze overeenkomst is opgesteld om de journalistieke onafhankelijkheid van de redactie van StampMedia te waarborgen (3). Het redactiestatuut is een wederkerig document (4). Het creëert een kader om mogelijke conflicten (5) en wijzigingen binnen de werking (6) te regelen.
1. Missie en samenstelling
De missie en visie van StampMedia staan duidelijk neergeschreven in het beleidsplan. De missie van StampMedia is het vertrekpunt voor de gehele werking. Alle medewerkers en stakeholders zijn daarvan op de hoogte.
Het journalistiek doel van de redactie en het persagentschap kaderen altijd binnen die missie:
StampMedia versterkt de stem van jongeren. We dichten de inhoudelijke en vormelijke kloof tussen media en jongeren. We doen dit door jongeren en hun begeleiders mediawijs te maken en door nieuwsmedia en non-profitorganisaties jongerenwijs te maken. Als inclusieve en verbindende organisatie hebben we bijzondere aandacht voor de jongeren die het minst gehoord worden.
De redactie en het persagentschap bestaan uit de hoofdredacteur, een klein team vaste redacteurs en een breed netwerk van jonge en vrijwillige journalisten. De andere spelers binnen de vzw zijn de algemeen coördinator, het ondersteunend personeel, de algemene vergadering, de raad van bestuur en de subsidiegevers. Er is, zoals omschreven in punt 3, een duidelijke scheiding tussen de redactie enerzijds en alle andere stakeholders anderzijds.
2. Rechten en plichten
De hoofdredacteur, redacteurs en journalisten werken volgens de visie en missie van de vzw, zoals omschreven in punt 2. De missie wordt vertaald in een aantal afspraken met subsidiegevers. De redactie is op de hoogte van die afspraken en werkt toe naar de bijhorende doelstellingen.
De redactie volgt altijd de journalistieke regels, zoals vastgelegd door de Code van de Raad voor Journalistiek, de deontologische code waar journalisten zich aan dienen te houden in de beroepspraktijk. De Code voor de Raad van de Journalistiek, heeft sinds 2023 een nieuwe richtlijn voor het gebruik van Artificiële Intelligentie. StampMedia onderschrijft die richtlijn en implementeert ze in haar redactionele werking. Sinds 2023 implementeert StampMedia ook de Kindwijzer in haar journalistieke werking, een leidraad voor kinder- en jeugdjournalistiek.
De eindverantwoordelijkheid ligt steeds bij de hoofdredacteur. Ook en zeker voor journalistieke klachten van buitenaf.
De algemeen coördinator verbindt zich ertoe om al het mogelijke te doen opdat de redactie in optimale omstandigheden haar journalistieke plicht kan vervullen. Tegelijkertijd laten ze de redactie en de journalisten zonder uitzondering onafhankelijk werken.
3. Onafhankelijkheid
De hoofdredacteur, redacteurs en journalisten werken volledig onafhankelijk van de coördinator maar ook van de andere stakeholders, zoals omschreven in punt 1. De hoofdredacteur heeft de leiding van de redactie en is verantwoordelijk voor de redactionele inhoud. Hij/zij kan op geen enkele manier verplicht worden tot bepaald journalistiek werk – niet naar inhoud, niet naar vorm.
De hoofdredactie regelt de journalistieke taakverdeling van de redactie. Redacteurs en journalisten hoeven voor de journalistieke werking en inhoud alleen verantwoording af te leggen aan de hoofdredactie.
De redacteurs en journalisten werken volledig autonoom en zijn geen spreekbuis of campagne-instrument. Hun redactioneel werk is vrij van politieke, commerciële of andere belangenbehartiging.
Omwille van het karakter van de vzw kan het gebeuren dat redacteurs of reporters van StampMedia andere dan journalistieke taken uitvoeren. Zij kunnen onder meer gevraagd worden om workshops te geven of niet-journalistieke opdrachten te vervullen. Die opdrachten vallen nooit onder de journalistieke werking van StampMedia. De verantwoordelijkheid ligt dan ook niet bij de hoofdredactie, wel bij de algemeen coördinator. Die neemt de werking en de geloofwaardigheid van de redactie en het persagentschap altijd mee in acht.
4. Wederkerigheid
Dit document werkt in twee richtingen. De redactie kan op deze overeenkomst terugvallen om haar redactionele onafhankelijkheid te vrijwaren. De algemeen coördinator kan zich op dit document beroepen om de redactie ter verantwoording te roepen. Dat kan wanneer de redactionele uitgangspunten of essentiële (journalistieke) plichten niet gerespecteerd worden.
5. Conflicten
Wanneer de redactie niet optimaal of onafhankelijk kan werken of onder druk gezet wordt door eender welke stakeholder, neemt de hoofdredacteur dat op met de algemeen coördinator. Die laatste verbindt zich ertoe om discussies of conflicten op te nemen en indien nodig te bemiddelen. Komen hoofdredactie en algemeen coördinator niet tot een oplossing, dan kan de hoofdredactie zich wenden tot de voorzitter van de raad van bestuur.
Wanneer de redactie zich aan alle journalistieke regels houdt, maar onder druk gezet wordt door spelers van buitenaf, dan zal de algemeen coördinator de journalistieke onafhankelijkheid van zijn redactie verdedigen tegenover elke mogelijke stakeholder.
Wanneer de algemeen coördinator niet akkoord gaat met de journalistieke werking, neemt hij/zij die bezorgdheid in eerste instantie op met de hoofdredacteur. Volgt er geen consensus tussen beide partijen, dan kan de coördinator zich wenden tot de voorzitter van de raad van bestuur, om de missie van het statuut te vrijwaren.
Omwille van de unieke samenstelling van de redactie – met een beperkt aantal vaste redacteurs en een heel breed netwerk vrijwilligers – is een redactieraad binnen StampMedia moeilijk te verwezenlijken. Wanneer redacteurs of journalisten zich niet kunnen vinden in de lijnen van de hoofdredacteur, kunnen zij zich individueel of in groep en zonder consequenties wenden tot de algemeen coördinator. Indien gewenst wordt hun anonimiteit gewaarborgd.
Wanneer de redacteurs het unaniem oneens zijn met de hoofdredactie en de algemeen coördinator, kunnen zij zich tot de voorzitter van de raad van bestuur wenden.
Wegens het gebrek aan redactieraad hebben de redacteurs en journalisten altijd en zonder consequenties het recht om opdrachten in vraag te stellen. Wanneer redacteurs of journalisten zich niet langer kunnen vinden in een eigen stuk dat aangepast is door de hoofdredacteur, dan heeft die laatste niet het recht om dat door te drukken.
6. Wijzigingen
Bij wijzigingen binnen de organisatie die op welke manier dan ook gevolgen hebben voor de journalistieke werking van StampMedia, wordt de hoofdredacteur voor het nemen van de algemene beslissing steeds geraadpleegd. Dat geldt onder meer voor het opstellen van een nieuw beleidsplan, het introduceren van nieuwe doelstellingen of het veranderen van bestaande doelstellingen, een reorganisatie van de redactie…
De hoofdredacteur is dan de vertegenwoordiger van de redacteurs en journalisten en heeft als opdracht om hun journalistieke belangen ten allen tijde te verdedigen. Uiteraard kan ook dit redactiestatuut niet aangepast worden zonder raadpleging van de hoofdredactie. Alle eventuele wijzigingen moeten goedgekeurd worden door de raad van bestuur.