Column | “Als lesbische vrouw leerde ik dat opvallen gevaarlijk kon zijn”
De stem van jongerenStudentenprotest in Brussel mondt uit in kat-en-muisspel: “Zouden we gehoord zijn, zonder geweld? Ik denk het niet”

Een dag na de protesten ontwaakt Brussel in vernieling en schade. Gisteren kaapten relschoppers de betoging van de socialistische vakbond ABVV tegen de besparingen van de overheid. Meer dan honderd mensen, vrijwel allemaal jongeren, werden opgepakt. 21 van hen werden voorgeleid bij het parket, waaronder zeventien minderjarigen. Reporter Dries Basraoui was ter plaatse.




Het knallende geluid van vuurwerk, bommetjes die worden afgestoken, en laaiende sirenes lijken van alle kanten te komen. Met mijn gsm in de hand wandel ik naar Brussel-Centraal, terwijl ik Het Journaal van 13 uur volg op mijn scherm.
Het ABVV protesteerde op 9 oktober in Brussel om druk uit te oefenen op de federale regeringsonderhandelingen van premier Bart De Wever. Onder die groep demonstranten zaten ook Franstalige studenten. Volgens de officiële telling van de politie kwamen er 30.000 mensen opdagen. De vakbond ABVV zelf sprak van 50.000 deelnemers.
De actie begon vreedzaam maar eindigde in rellen. Bert Engelaar, ABVV-voorzitter, kwam de dag voor de betoging met een boodschap: “Betogen is een grondrecht. Respectvol betogen is een kracht. Relschoppers mogen niet bepalen waarover de komende dagen wordt gesproken.” Het tegendeel is echter waar. Het protest ontaardt al snel in een kat-en-muisspel.

“In het begin konden we nog spreken van een manifestatie. Meer naar het einde werd het rampzalig”, getuigt Luikse student Nicolas (19) die met zijn vriendin Anais (19) naar Brussel kwam. “De optocht liep ten einde toen wij aankwamen. Het was geen demonstratie meer.” 110 mensen, vrijwel allemaal jongeren, werden opgepakt. 21 van hen werden voorgeleid bij het parket, waaronder zeventien minderjarigen.



Vanaf de Grasmarkt voel ik de spanning stijgen. Politieagenten chargeren door de straten. Ik wandel verder terwijl ze me langslopen. Iets verderop zie ik dan de honderden gemaskerde zwartgeklede jongeren. Oppassen geblazen want er vliegen kasseien door de lucht. Traangas en waterkanonnen worden ingezet. Relschoppers vallen de politie aan. De politie reageert daar meteen op. Zo gaat het uren door.
“Tegenwoordig kent de politie geen grenzen meer. Toch moeten we blijven protesteren tot er écht iets verandert”
Lucia (19)
Ik zie teleurgestelde studenten wanneer ze beseffen dat hun protest opnieuw wordt gekaapt. In Luik komen studenten al sinds begin oktober op straat tegen de besparingen op het Franstalig onderwijs. Verschillende media berichten dat de protesten zijn geïnspireerd op die van Frankrijk. Studenten komen daar op straat voor gelijke problemen. Maar niet iedereen legt die link. “De demonstraties begonnen in België nog vóór Frankrijk, maar toen waren ze niet zo gewelddadig en gingen ze niet zo ver”, aldus Lucia (19), betoger uit Waals-Brabant.

Jongeren getuigen over de frictie met de politie. “Tegenwoordig kent de politie geen grenzen meer. Toch moeten we blijven protesteren tot er écht iets verandert”, gaat Lucia verder. “Zouden we gehoord zijn zonder geweld? Ik denk het niet. Altijd als we respectvol protesteren, laten de media en regering ons links liggen.”
Geweld verlegt de essentie
“Relschoppers worden de nieuwe protagonisten. Ze verleggen de essentie van de betogingen. Waar het écht om gaat, zijn de besparingen op het onderwijs, dat volgens velen al genoeg lijdt.” Ik spreek met Flavie (20). Ze studeert aan de Universiteit Luik. “We zijn de huidige Arizonaregering helemaal beu. Het inschrijvingsgeld van zo’n 1.200 euro is voor veel studenten onbetaalbaar. Ook het busabonnement wordt duurder: 384 euro per jaar in plaats van 12 euro. De kosten lopen enorm op”, aldus Flavie. “Ik vind dat we de rijken moeten belasten en meer geld in het onderwijs moeten investeren.”
“Relschoppers worden de nieuwe protagonisten. Ze verleggen de essentie van de protesten”
Flavie (20)
Ook het secundair onderwijs staat volgens velen onder druk. Flavie herinnert zich hoe een zieke lerares werd vervangen door een arts. “Veel scholen verkeren in ongezonde omstandigheden: in de winter zitten leerlingen in klassen waar het vier graden is, omdat de verwarming niet werkt en de ramen niet geïsoleerd zijn”, getuigt Flavie. “Tegelijk moeten leerkrachten extra uren werken zonder daarvoor betaald te worden. Dat vind ik onaanvaardbaar. Elk werk verdient een loon. Deze onhoudbare situatie maakt dat we op straat komen en zullen blijven komen.”
Foto’s en video: Dries Basraoui