De Amerikaans-Pakistaanse auteur Aamna Qureshi is in België voor de ‘Week van het Engelse boek’: “Ik hoop dat lezers ontdekken hoeveel we met elkaar gemeen hebben”

De Amerikaans-Pakistaanse auteur Aamna Qureshi, bekend om haar cosy fantasy romans, maakt zich op voor haar internationale boekentoer. In het kader van de ‘Week van het Engelse boek’ komt ze deze week naar Sint-Truiden en Kortrijk waar ze lezers ontmoet en verschillende boekhandels bezoekt. “Lezen helpt om de wereld vanuit een ander perspectief te bekijken.”

“Ik ben ontzettend enthousiast om naar België en Nederland te komen”, vertelt Qureshi enthousiast tijdens ons videogesprek. “Dit is eigenlijk mijn eerste grotere internationale toer. Dat ik voor de ‘Week van het Engelse boek’ als de uitgelichte auteur ben uitgenodigd, is een enorme eer. Ik kijk er vooral naar uit om naar boekhandels te gaan en mijn lezers in het écht te ontmoeten.” 

Dat laatste is voor een schrijver die het grootste deel van haar tijd alleen achter haar bureau doorbrengt misschien wel het meest bijzondere aspect van een boekentoer. Schrijven is voor Qureshi in de eerste plaats een solitair beroep. “Als schrijver zit je veel alleen op je kantoor. Je werkt aan je verhaal en hebt relatief weinig interactie met mensen. Tijdens een boekentoer verandert dat volledig. Je ziet mensen die je boeken daadwerkelijk aan het lezen zijn. Dat is een droom die uitkomt.”

Een nieuwsgierige blik op Belgische lezers

Qureshi is ook benieuwd naar de manier waarop lezers in België en Nederland op haar werk zullen reageren. Cultuur kan immers bepalen welke verhalen, personages en thema’s bij een publiek aanslaan. Haar liefde voor bakken speelt daarbij zelfs een onverwachte rol. “Ik wil natuurlijk heel graag wafels en zoetige lekkernijen proeven”, zegt ze lachend. “Ik ben een enorme zoetekauw. België staat bekend om zijn zoetigheden en patisserie, dus ik ben benieuwd of lezers hier misschien extra enthousiast worden over mijn Baby Dragon–reeks.”

Bakken en eten zijn terugkerende elementen in haar boeken, net als cafés, bakkerijen, boekhandels en hechte gemeenschappen. Het zijn geen toevallige decorstukken, maar zorgvuldig gekozen elementen waarmee Qureshi werelden tot leven brengt waarin lezers het gevoel krijgen dat ze zelf kunnen rondwandelen. “De cosy elementen zijn heel belangrijk voor mij. Ik woon zelf in een kleine stad in de staat New York. Als auteur vind ik het heerlijk om zulke plekken te creëren.”

“Soms merk ik als lezer dat er ergens een soort gat zit: een verhaal dat ik graag zou willen lezen, maar dat nog niet bestaat. Dan denk ik: misschien moet ik het zelf schrijven”

Amerikaans-Pakistaans auteur Aamna Qureshi

Haar verhalen bewegen zich bovendien precies op het snijvlak van haar eigen literaire voorkeuren: romantiek, fantasie en klassieke verhalen. Eén van haar inspiratiebronnen is Jane Austen: zo is haar moderne hervertelling van Emma, If I Loved You Less onder meer beïnvloed door haar liefde voor romantische verhalen en Austen-achtige personages en relaties. “Ik schrijf graag de verhalen die ik zelf zou willen lezen. Soms merk ik als lezer dat er ergens een soort gat zit: een verhaal dat ik graag zou willen lezen, maar dat nog niet bestaat. Dan denk ik: misschien moet ik het zelf schrijven.”

De Baby Dragon-wereld begon voor Qureshi met een eenvoudig, maar onweerstaanbaar uitgangspunt: een café in een kleine stad, bevolkt door draken. “Het begon met een babydrakencafé, in een kleine stad die aanvoelt als een plek waar je zelf naartoe zou kunnen reizen.”

Daarna groeide het universum verder. Ieder boek kreeg zijn eigen romantische dynamiek. Waar het ene verhaal draait om een friends-to-lovers-relatie, wordt het volgende gekleurd door rivaliteit en een enemies-to-lovers-dynamiek. De verhalen beginnen voor Qureshi vaak met een scène of een vraag die haar nieuwsgierig maakt. “Het kan een personage zijn, een situatie of gewoon een vraag waarvan ik denk: dit zou interessant zijn om over te schrijven.”

Een kleiner verhaal, in dezelfde wereld

Voor de ‘Week van het Engelse boek’ brengt Qureshi bovendien een bonusnovelle mee: Baby Dragon Tulip Farm. Het verhaal speelt zich af in hetzelfde universum als Baby Dragon, maar is aanzienlijk korter dan een traditionele roman. Lezers die het Baby Dragon-universum kennen, zullen volgens haar onmiddellijk elementen uit die wereld herkennen. Tegelijkertijd kan de novelle ook een laagdrempelige kennismaking zijn met haar universum.

“Het is bijzonder om te zien dat mensen in landen waar Engels niet de voertaal is, ervoor kiezen om in het Engels te lezen. Taal kan emoties en relaties op zoveel verschillende manieren beschrijven”

Amerikaans-Pakistaans auteur Aamna Qureshi

De relatie met haar lezers is intussen veranderd sinds ze haar eerste boeken schreef. Toen stond vooral de vraag centraal hoe ze überhaupt gepubliceerd kon worden. Nu heeft ze een gevestigd publiek, deadlines en een uitgeverij achter zich. “Er is veel meer ruis die ik moet proberen te beheersen. Ik moet mezelf eraan herinneren dat ik het verhaal moet schrijven hoe ik het wil vertellen, in plaats van voortdurend te denken: zullen deze verhalen bij de lezers in de smaak vallen? Zal de uitgeverij hier positief op reageren?”

Dat Qureshi haar verhalen in het Engels schrijft, krijgt tijdens de ‘Week van het Engelse boek’ een extra betekenis. Ze schrijft in een taal die niet alleen in Engelstalige landen wordt gelezen, maar ook ver daarbuiten. “Ik schrijf voornamelijk in het Engels en ik hou enorm van Engelse literatuur. Het is bijzonder om te zien dat mensen in landen waar Engels niet de voertaal is, ervoor kiezen om in het Engels te lezen. Taal kan emoties en relaties op zoveel verschillende manieren beschrijven.”

Geen culturele lessen

Juist daarom ziet ze deze bijzondere week als meer dan een reeks ontmoetingen met lezers. Voor haar kan literatuur een manier zijn om culturele grenzen te overstijgen. “Reizen is sowieso een geweldige manier om je blik te verruimen. Ik reis veel en probeer altijd mijn omgeving in me op te nemen. Dat neem je uiteindelijk ook mee in je verhalen.”

Die gedachte raakt ook aan een persoonlijker aspect van Qureshi’s schrijverschap. Als Amerikaans auteur met Pakistaanse roots hoopt ze dat haar boeken lezers kennis laten maken met personages en werelden die misschien niet altijd vertrouwd voor hen zijn. “Eén van mijn dromen is altijd geweest dat lezen mensen helpt om de wereld vanuit een ander perspectief te bekijken.”

Ze wijst erop dat veel mensen, zowel in Europa als in de Verenigde Staten, niet noodzakelijk vaak contact hebben met mensen met een Pakistaanse of islamitische achtergrond. Fictie kan dan een eerste kennismaking vormen. Niet door culturele lessen te geven, maar simpelweg door mensen herkenbare menselijke ervaringen te laten delen. “Ik hoop dat lezers mijn personages zien en denken: zij worden verliefd, ze hebben sterke vriendschappen, ze hechten waarde aan hun familie, ze maken fouten en proberen daarvan te leren. Eigenlijk doen ze precies wat iedereen doet.”

“Je kunt zonder een romantische relatie, maar je kunt niet zonder je gemeenschap”

Amerikaans-Pakistaans auteur Aamna Qureshi

Ook in haar nieuwe novelle zijn elementen van een Pakistaanse achtergrond verwerkt. De personages worden niet letterlijk als Pakistaans gepresenteerd. Het verhaal speelt zich af in een fantasiewereld.  De namen van de personages en het eten dat ze eten verwijzen wel naar die culturele achtergrond. “Als iemand door mijn boeken ontdekt dat mensen uiteindelijk veel meer met elkaar gemeen hebben dan we soms denken, dan zou ik dat geweldig vinden. Zelfs als dat maar bij één procent van mijn lezers gebeurt, heeft mijn boek al iets positiefs bereikt.”

Hoewel Qureshi’s romans zich vaak bewegen rond romantische liefde, weigert ze haar personages daartoe te beperken. Liefdesrelaties vormen slechts één onderdeel van het sociale weefsel waarin haar personages hun leven leiden. “Familie, vriendschappen en de gemeenschap waartoe ze behoren, zijn minstens zo bepalend voor wie ze zijn en hoe ze zich door de wereld bewegen. Je kunt zonder een romantische relatie, maar je kunt niet zonder je gemeenschap”, zegt ze.

Die overtuiging werkt door in haar verhalen, waarin vooral vrouwelijke vriendschappen en familiebanden niet als achtergronddecor dienen, maar een wezenlijk onderdeel vormen van de ontwikkeling van haar personages.

Onder de verschillende verhalen die Qureshi schrijft, ligt daarmee een opvallend consistente gedachte. Dat menselijke verbondenheid niet alleen draait om liefde, maar ook om zorg, solidariteit en de bereidheid er voor een ander te zijn. “Mijn personages krijgen te maken met liefdesverdriet, verlies en andere vormen van tegenslag, maar juist in die kwetsbaarheid wordt duidelijk welke waarde gemeenschap kan hebben. Uiteindelijk komt deze boodschap volgens mij neer op iets ogenschijnlijk eenvoudigs, maar moeilijk vol te houden: wees aardig. Niet alleen voor de mensen om je heen, maar ook voor jezelf.”

Op 15 oktober zal Aamna Qureshi langskomen bij Standaard boekhandel in zowel Sint-Truiden als Kortrijk. Meer info: www.weekvanhetengelseboek.be.