Evelien Bosmans: “Als acteur moet je nieuwsgierig zijn naar de ander”

Actrice Evelien Bosmans (36) is overal: op televisie, in film, op het podium en in een podcast. Die open houding kenmerkt haar: ze zegt ja als iets haar overtuigt, ontwikkelt zich steeds meer als maker en vindt evenveel voldoening in repetitieruimtes met kwetsbare jongeren als op grote podia. Een gesprek over de ‘speelboer’ die haar werk almaar meer koppelt aan een sociale dimensie en over een theaterlandschap dat almaar verder versplintert.

“Het leuke aan mijn job, en tegelijkertijd ook de valkuil, is dat het heel divers is. Ik heb het geluk dat ik in al die wereldjes mag werken, waardoor het nooit hetzelfde is.” Veelzijdigheid typeert Eveliens carrière, maar projecten combineren noemt ze zelf “een huzarenklus”. Toch is dat puzzelwerk inherent aan de sector. “Je krijgt geen maandloon van een paar keer theater te spelen. Je moet dat combineren met draaidagen, bijvoorbeeld. Die puzzel maakt dat je ervan kunt leven.”

Ondanks haar succes kampt ze soms met het ‘imposter syndrome’. In rustige periodes duikt weleens twijfel op. “Dan denk ik: o jee, nu ben ik door de mand gevallen”, lacht ze. “Gelukkig valt er dan altijd iets uit de lucht.” Aan werk voorlopig geen gebrek: met The Forest School op de planken, nieuw regiewerk bij Tutti Fratelli (Hero Ni यं Ni Hero), de reeks Breendonk dit najaar en tal van andere projecten zit haar agenda goed vol.

Van speler tot maker

Vlaanderen leerde haar kennen als actrice, maar Evelien Bosmans ontpopte zich de afgelopen jaren almaar meer tot maker. “Ik dacht altijd dat ik niet echt een ei te leggen had. Ik vond het leuk om in de droom van iemand anders te stappen en die waar te maken. Op school noemden ze mij een ‘speelboer’: ik speelde wat ze mij vroegen. De laatste jaren, met ouder worden, is dat aan het veranderen.”

Nu werkt ze regelmatig als regisseur bij Tutti Fratelli, het Antwerpse gezelschap dat theater maakt met kwetsbare jongeren. Na een telefoongesprek met artistiek leider Nico Sturm stapte ze mee in het project, samen met collega Daphne Wellens. “Ze is mijn beste vriendin, dus het voelt heel logisch. We hebben allebei geacteerd bij Bert Scholiers en ook daar waren we sterk betrokken bij het maakproces. We spreken dezelfde taal en hebben dezelfde vocabulaire ontwikkeld. Daardoor voelt het heel organisch om dat nu samen te doen.”

Sociale dimensie

Haar werk binnen Tutti Fratelli heeft bovendien een sterke sociaal-artistieke dimensie, die een kant van haar blootlegt die er al langer was. “Er zit ergens wel een maatschappelijk werkster in mij. Ik vind het leuk dat dat er nu wat meer uitkomt.” Die manier van werken sijpelt ook door in haar spel als actrice.

In januari ging ‘The Forest school’ in première, een voorstelling over en door mensen met een autismespectrumstoornis. Daar ervaarde ze hoe dat sociaal-artistieke ook haar positie als speler verandert. “Wat ik fijn vind, is dat je jezelf dienstbaar moet opstellen, want het gaat niet over jou. Bij dit soort projecten moet je jezelf aan de kant zetten en focussen op de mensen naast je, op degenen met wie en voor wie je iets wil maken.”

“Als het niet om jezelf gaat, maar om anderen, dan gaat het spelen veel gemakkelijker”

Evelien bosmans

Het repetitieproces verliep niet zonder frictie. “Inherent aan mensen met ASS is dat ze niet houden van verandering, terwijl repeteren net voortdurend veranderen is. Bovendien zit ik op een ander spectrum; ik ben chaotisch en zij zijn gestructureerd. Ik vergat voortdurend mijn teksten en dan vroeg ik aan één van hen of ik een tekst mocht lenen. Zij keken dan van: ‘Hoe leef jij, hoe kun je zo functioneren?’, lacht ze.

Net in die tegenstelling ontdekte Bosmans een nieuwe manier van spelen. “Ik leerde dat het allemaal niet zo belangrijk is. Als het niet om jezelf gaat, maar om anderen, dan gaat het spelen veel gemakkelijker.” Die sociaal-artistieke dimensie is voor haar intussen onmisbaar. “Als je met wat je graag doet, iets kan betekenen voor anderen, geeft dat vaak meer voldoening dan een hoofdrol vertolken op een groot podium.”

Representatie op het scherm

Die maatschappelijke betrokkenheid beperkt zich niet tot het theater. In ‘F*** you very, very much’ en ‘De Club’ speelt Evelien Bosmans personages die bijdragen aan representatie op het scherm. Die rollen vindt ze belangrijk, maar ze brengen ook uitdagingen met zich mee. “Zulke rollen zijn soms eng om te vertolken. Zeker mijn personage in ‘De Club’, omdat die non-binair was. Ik vroeg me af of ik dat wel moest spelen. De regisseur gaf toen aan: ‘Zolang we niemand non-binair vinden, is het belangrijk dat er toch representatie is.’ Zo heb ik het voor mezelf gekaderd. Ik heb geprobeerd het met liefde te vertolken.”

Ze bereidt zulke rollen voor door verhalen te verzamelen en te praten met mensen die deze ervaringen kennen. “Ik denk dat het als acteur heel belangrijk is om nieuwsgierig te zijn naar de ander.” Die nieuwsgierigheid typeert haar en is ook voelbaar tijdens het interview, in de vragen die ze zelf voortdurend stelt.

“Door dat gulzige ‘ja-zeggen’ heb ik een eclectisch carrièrepad gecreëerd binnen het acteren”

Evelien bosmans

Een eclectisch carrièrepad

Terwijl andere acteurs doelgericht hun carrièrepad uitstippelen, noemt Evelien Bosmans zichzelf een ‘veel te gulzige ja-zegger’.” Als iets of iemand haar overtuigt, doet ze het — van kinderprogramma’s als Dag Sinterklaas tot de oorlogsfilm Radioman en de fictiereeks Breendonk, die dit najaar uitkomt. “Door dat gulzige ‘ja-zeggen’ heb ik een eclectisch carrièrepad gecreëerd binnen het acteren. Het is divers en daar hou ik van. Ik ga niet plots een liedje beginnen zingen op de radio, maar ik zou ook niet graag alleen cultfilms doen. Dan zou ik veel te hard op mijn honger blijven zitten.”

Toch besloot ze vorig jaar buiten haar vertrouwde speelveld te stappen met de podcast Geisha, die ze samen met haar zus maakte. Wat begon als een spontaan idee op vakantie in Gran Canaria, werd een goedgekeurde pitch bij VRT. “Het was spannend en we begonnen er naïef aan.” Het project bleek uitdagender dan gedacht: een lijvig subsidiedossier, een lang maakproces, persoonlijke verhalen onthullen en de reacties van familieleden. “Het was moeilijker dan verwacht, maar wel fijn om met mijn zus te doen.”

Versnipperd werkveld

Volgend jaar speelt ze in ‘A Streetcar named desire’, met Kevin Janssens en Clara Cleymans. Die productie werd al vijftig keer verkocht, een schril contrast met het gesubsidieerde circuit, waar voorstellingen hooguit twaalf keer gespeeld worden. “Dat klopt eigenlijk niet. Je maakt iets in drie maanden en het wordt twaalf keer opgevoerd. Dat is zo minimaal. De moeite en investering van iedereen die eraan meewerkt, staat niet meer in verhouding.”

Met speeldagen verspreid over maanden en verloning per dag wordt het werkveld almaar meer versnipperd. “Je moet jobs combineren om ervan te kunnen leven.” Daarnaast ziet ze getalenteerde vrienden thuiszitten zonder werk en merkt ze dat het voor vrouwen die ouder worden moeilijker wordt. “Die representatie is er spijtig genoeg nog niet, maar ik ben benieuwd naar de toekomst.”

Toekomst en dromen

Ondanks de onzekerheden kijkt de actrice positief naar haar parcours. “Ik had dit nooit verwacht, en daar zal ik eeuwig dankbaar voor zijn. Ik kom niet uit een artistiek nest, dus ik dacht nooit dat ik hier mijn beroep van kon maken.”

Of ze nog grote dromen koestert? “In het buitenland gaat het vaak mis en daar komt veel teleurstelling bij kijken. Maar een Franse film bijvoorbeeld, dat zou ik fijn vinden. Ik heb eerder met Compagnie Marius en STAN in Frankrijk gespeeld, en in het Frans werken vind ik superleuk. Voor een belle époque mogen ze mij ook altijd bellen.”

Uiteindelijk draait het voor Evelien Bosmans niet om grote dromen, maar om het plezier en de voldoening van projecten die samen ontstaan en uitgevoerd worden. “Het leukste vind ik dingen maken met vrienden en gelijkgestemden, en dat die projecten geld krijgen, gemaakt en gespeeld worden. Dat is voor mij een realistische droom.”