Opinie | Moeten we onze kinderen het geheim van Sinterklaas vertellen?

Junior Journalist is de grootste schrijfwedstrijd voor scholieren uit Vlaanderen en Brussel en wordt jaarlijks georganiseerd door het Davidsfonds. Leeringen van het vijfde leerjaar tot en met het laatste middelbaar kunnen deelnemen. Tijdens het schooljaar 2025-2026 was het thema: ‘Is dat echt?!’ Nina De Sutter van het Sint-Martinuscollege Overijse won de eerste prijs in reeks 4 (derde graad secundair onderwijs) waar de opdracht was om een opiniestuk te schrijven.

Het is 5 december. De woonkamer is verlicht door de open haard. Een schoen ligt netjes klaar, gevuld met een wortel en suikerklontjes. Ook ligt er een tekening in, waarin uren werk is gestoken. Buiten is het donker en sneeuwt het, terwijl de kinderen vol spanning naar bed gaan. Hun hart klopt steeds sneller van nieuwsgierigheid en verwachting: zal de Sint vannacht echt langskomen?

De volgende ochtend rennen ze al vroeg naar hun schoen: “Mama, wakker worden! De Sint is geweest!” Het is een magisch moment, een ervaring vol verwondering, spanning en vreugde. Als ouder kun je je afvragen hoe we het best tegen onze kinderen vertellen dat de Sint niet echt bestaat, aangezien we hen leren dat ze ook niet tegen ons mogen liegen. Maar is het juist geen zonde om deze magie te doorbreken door hen het geheim te vertellen?

Magisch denken

Allereerst is het volgens orthopedagoog Julia Koopmans belangrijk dat kinderen geloven in Sinterklaas, maar ook in andere fantasiewezens. Het geeft kinderen de ruimte om magisch te denken en dat is essentieel voor hun sociaal-emotionele groei. Dit magisch denken helpt hen hun inlevingsvermogen te ontwikkelen, om te gaan met angsten en een verhalende mindset te oefenen. Koopmans zegt daarbij ook dat je Sinterklaas dus nog even moet “meenemen” in de fantasiewereld van het kind, want zo stimuleer je het kinderlijk verbeeldingsvermogen. Je liegt dus niet tegen je kind, maar je beweegt mee in hun fantasie.

Volgens Lieselot de Wilde, professor historische en algemene pedagogiek, is het verhaal van Sinterklaas veel meer dan een fantasieverhaal. Het is een diepgewortelde culturele traditie, die vele generaties met elkaar verbindt. Zo blijkt er uit een onderzoek dat ouders samen met hun kinderen Sinterklaas vieren omdat ze er zelf fijne herinneringen aan hebben. Zo kunnen de ouders zelf weer even kind zijn.

De Wilde legt uit dat volwassenen en kinderen samen deelnemen aan een gedeeld ritueel dat gevoelens van continuïteit en verbondenheid creëert tussen hen. Dat doen ze door samen bijvoorbeeld een schoentje te zetten, liedjes te zingen en nog veel meer. De mythe zorgt dus voor een collectieve, warme ervaring die families samenbrengt. Als ouder lieg je dus niet, het is namelijk een pedagogische vorm van traditiebehoud.

Ten slotte, volgens de Universiteit van Texas, ervaren kinderen, die zelf ontdekken dat Sinterklaas een mythe is, een persoonlijke en betekenisvolle ontdekking. Ze leren zelf verbanden leggen en conclusies te trekken in plaats van dat hun ouders de waarheid vertellen. Hierdoor ontwikkelen ze zelfvertrouwen en zelfstandigheid. Het ontdekken van het geheim van Sinterklaas voelt als een intellectuele prestatie. Volgens de universiteit stimuleert deze manier van leren zowel cognitieve vaardigheden als kritisch denken. Kinderen gaan aanwijzingen analyseren en gaan logisch nadenken over het verhaal rond de Sint. Daardoor combineren kinderen plezier, nieuwsgierigheid en ontwikkeling op een natuurlijke en leerzame manier.

Pedagogen erop dat het verhaal van Sinterklaas geen leugen is, maar een gedeelde culturele fantasiewereld waar kinderen vrijwillig in mee gaan

Sommige ouders vinden dat ze hun kinderen beter meteen vertellen dat de Sint niet echt is, omdat ze het gevoel hebben dat ze liegen tegen hun kinderen. Ze vrezen dat hun kinderen later boos zullen worden wanneer ze zelf ontdekken dat Sinterklaas niet echt bestaat. Ouders zijn bang dat dit de vertrouwensband zal schaden. Ze vinden dat ze hun kinderen juist moeten leren dat eerlijkheid belangrijk is en dat gaat dus niet als ouders zelf liegen over het geheim van Sinterklaas.

Meer dan een feest

Toch wijzen pedagogen erop dat het verhaal van Sinterklaas geen leugen is, maar een gedeelde culturele fantasiewereld waar kinderen vrijwillig in mee gaan. Ook zullen kinderen geen vertrouwen verliezen wanneer ze later zelf achter het geheim komen. Ook wil ik hieraan toevoegen dat we als ouder over veel meer liegen dan alleen het verhaal van Sinterklaas. Zo vertellen wij als ouder tegen jongere kinderen ook niet de echte waarheid over waar kindjes vandaan komen.

Naar mijn mening is Sinterklaas meer dan alleen een feest; het is een culturele traditie die kinderen laat dromen, leren en ontdekken. Doordat kinderen het geheim van de Sint zelf ontdekken, geeft het ze de kans om autonomie en zelfvertrouwen te ontwikkelen door zelf verbanden te leggen en conclusies te trekken. Ook stimuleert het het kritisch denken en ontwikkelen ze fantasie en creativiteit. De mythe van de Sint houdt het feest spannend en versterkt de band met familie en cultuur. Doordat ouders hun kinderen niet op vroege leeftijd vertellen dat de Sint niet echt is, geven we de kinderen niet alleen een magische ervaring, maar ook een waardevol educatief en sociaal instrument in hun ontwikkeling.

Het is dus belangrijk dat wij het magische moment van je schoen klaar te zetten, je verlanglijstje te maken en vol spanning te gaan slapen, niet verbreken.

Deelnemen aan de volgende editie van Junior Journalist? Ook in het schooljaar 2026-2027 vindt de schrijfwedstrijd plaats in heel Vlaanderen en Brussel. Meer info vind je hier.