Recensie Your mother your mother your mother | “Het imperfecte vaderschap in een moreel complexe wereld” ★★★★
Your mother your mother your mother schetst een prachtig portret van een vader die ieder obstakel wil overwinnen voor het welzijn van zijn kinderen. Tegelijk toont de film het belang van geloof in een wereld vol moreel complexe personages. Met Mahershala Ali in de hoofdrol, die nog maar eens bewijst waarom hij één van de beste acteurs is die Hollywood te bieden heeft.
De nieuwste film van regisseur Bassam Tariq vertelt het verhaal van Latif, een vader van drie kinderen die als huurmoordenaar de kost verdient. Wanneer de moeder van zijn kinderen plots overlijdt, staat hij er alleen voor. Terwijl hij zijn weg probeert te vinden als vader, dreigt zijn geheime leven als huurmoordenaar langzaam uit elkaar te vallen. De gevaren uit zijn verleden achtervolgen hem en tegelijk begint hij zijn eigen geloof en dat van zijn kinderen in twijfel te trekken.
Imperfectie in het vaderschap
Vooral de manier waarop Tariq zijn hoofdpersonage neerzet, is fenomenaal. Door zijn drukke bestaan als huurmoordenaar heeft Latif nooit de kans gekregen om een hechte band met zijn kinderen op te bouwen. Maar na de dood van hun moeder moet hij plots zijn rol als alleenstaande vader zien te vinden.
Dat put hem emotioneel uit, en de film brengt die worsteling bijzonder overtuigend en genuanceerd in beeld. Tegelijk toont het verhaal hoe belangrijk een moederfiguur binnen een gezin is, één van de centrale thema’s van de film. Latif probeert zijn kinderen te beschermen tegen de gevaren die hij door zijn geheime verleden zelf heeft veroorzaakt.
Oorspronkelijk zou het project een reboot worden van het klassieke Marvel-personage Blade, met Mahershala Ali in de hoofdrol
Onbewuste hulp van Marvel
Opmerkelijk is ook het verhaal achter de productie van de film. Oorspronkelijk zou het project een reboot worden van het klassieke Marvel-personage Blade, met Mahershala Ali in de hoofdrol. Ali had zijn zwaardtraining al achter de rug toen Marvel na heel wat productieproblemen besloot het filmproject te schrappen. Regisseur Tariq en hoofdrolspeler Ali lieten hun ideeën echter niet verloren gaan en verwerkten elementen uit het oorspronkelijke scenario in deze nieuwe, eigenzinnige film. De zwaardtraining kwam goed van pas, vooral in de brutale actiescènes.
Religie als centraal thema
Het islamitische geloof van het gezin speelt een centrale rol in de motieven van de personages. Latif probeert zijn geloof zo veel mogelijk vast te houden en ook aan zijn kinderen door te geven. Maar alles wat hij ziet en meemaakt, en de problemen uit zijn verleden waarmee hij worstelt, doen hem steeds meer twijfelen. De film werkt die ideeën lange tijd behoorlijk overtuigend uit. Jammer genoeg drijft Tariq ze naar de climax toe zo ver door dat ze soms in het absurde vervallen.
Toch is Your mother your mother your mother een prachtig verhaal, gemaakt met veel passie en emotie. Het acteerwerk verdient alle lof. Alleen remmen bepaalde keuzes in de uitwerking van de thematiek de film enigszins af.
Your mother your mother your mother is te huur via Amazon Prime of Apple TV.
Booktokker Yasmine Van Den Meersch (28): “Waarom met de vinger wijzen naar jongeren die andere genres lezen dan de klassieke literaire fictie?”
Met haar passie voor boeken inspireert Yasmine Van Den Meersch (28) dagelijks lezers op Booktok onder de naam ‘The bookish Yasmine’. Als fervente boekenliefhebber, content creator, maar ook als auteur zet ze lezen opnieuw in de kijker. “Soms wordt er te vaak in hokjes gedacht. Een genre krijgt een label opgeplakt om bepaalde boeken of lezers minderwaardig te maken.”
Na haar duologie De seizoensproeven ligt sinds begin oktober De heerser van de natuur van Yasmine Van Den Meersch in de boekenrekken. “Ik keerterug naar een universum dat lezers al kennen uit mijn eerdere tweeluik. Eén van de personages uit dat verhaal, Sienna, bleek bijzonder geliefd bij het publiek. Veel lezers wilden dan ook graag meer over haar te weten komen. Toen ik samen met Jonas De Backer het eerste verhaal schreef, wist ik eigenlijk al dat ik nog meer met Sienna wilde doen.”
In De heerser van de natuur, dat Van Den Meersch solo schreef, bouwt ze verder aan het verhaal van Sienna. “Zij is één van de erfgenamen van het Seizoenenrijk en staat centraal in een wereld vol macht, verantwoordelijkheid en geheimen. Hoewel het nieuwe boek zich in hetzelfde universum afspeelt als mijn eerdere duologie, kan je het perfect afzonderlijk lezen. Wie de eerdere boeken al kent, zal bepaalde elementen herkennen en extra verbanden ontdekken. Maar ook nieuwe lezers kunnen zonder problemen instappen.”
De titel De heerser van de natuur is bovendien bewust gekozen, vertelt Yasmine Van Den Meersch. “Voor mij zijn titels bijzonder belangrijk omdat ze een weerspiegeling vormen van het personage en het verhaal. De titel roept natuurlijk associaties op met macht en controle. Het gaat over Sienna, maar zij is eigenlijk de heerseres. Zij is degene die op dat moment aan de macht staat in het Seizoenenrijk.”
Romantasay-girly
“Ook de natuur speelt een belangrijke rol in het verhaal. Ze is niet zomaar een decor, maar wordt voorgesteld als een soort entiteit: iets wat bestaat en aanwezig is, zonder noodzakelijk een menselijke vorm aan te nemen.”
“Ik ben altijd al een romantasy-girly geweest”, aldus de auteur. “Dat is ook wat ik zelf graag schrijf. Ik vind het heerlijk om een nieuwe wereld te creëren en daarin spanning en romantiek te combineren. Mijn eigen leesvoorkeuren weerspiegelen zich duidelijk in mijn schrijfstijl. Ik hou ervan om werelden te bedenken waarin verschillende verhaallijnen, emoties en personages samenkomen.”
“Van jongs af aan zat ik bij mijn mama tussen haar oude boeken”, vervolgt ze. “Schrijven was helemaal mijn ding. Ik kon in mijn hoofd werelden creëren, dialogen bedenken en verhalen schrijven. Ik maakte zelfs verhalen met foto’s op Word”, lacht ze. “Ik dacht vroeger: als ik ooit schrijfster word, dan heb ik het gemaakt. Dat voelt eigenlijk nog altijd niet helemaal als de realiteit aan. Het is echt een droom.”
Toch is het niet begonnen met boeken schrijven voor Yasmine Van Den Meersch. Haar voorliefde voor romantasy deelt Van Den Meersch als booktokker waarmee ze in eerste instantie bekendheid verwierf. “Wat eerst vooral uit plezier ontstond, is ondertussen uitgegroeid tot een veel professionelere bezigheid. Ik plan mijn content tegenwoordig bewuster en denk na over wat ik met mijn community wil delen”, zegt Van Den Meersch.
“Boeken zoals Yesteryear en I Who Have Never Known Men zijn voorbeelden van verhalen die mijn aandacht trokken doordat ze binnen de community veel besproken werden”
Auteur en booktokker Yasmine Van Den Meersch
Mijn voorkeur gaat onder andere uit naar romantasy, romance en dystopische verhalen. Genres die aansluiten bij mijn vroegere liefde voor boekenreeksen zoals Divergent en The Hunger Games. Daarnaast lees ik af en toe ook thrillers, bijvoorbeeld van Freida McFadden.”
“Booktok speelt bovendien een grote rol in mijn keuze voor nieuwe boeken. Wanneer een titel plots overal opduikt, wordt mijn nieuwsgierigheid gewekt. Boeken zoals Yesteryear en I Who Have Never Known Men zijn voorbeelden van verhalen die mijn aandacht trokken doordat ze binnen de community veel besproken werden”, gaat ze verder.
Vlaamse auteurs
Van Den Meersch geeft mee vorm aan de hedendaagse Vlaamse leescultuur. Zelf blijft ze daar bescheiden onder, zelfs wanneer ze onlangs genomineerd werd voor de Bisou Awards, dat Belgische influencers bekroont. Wanneer haar gevraagd wordt of ze zichzelf als een belangrijke stem binnen die cultuur ziet, benadrukt ze vooral haar doel. “Dat is lezen promoten en jongeren aan het lezen krijgen. Je moet lezen wat je graag leest. Ik wil lezers niet opleggen wat ze moeten lezen, maar hen juist aanmoedigen om hun eigen smaak te ontdekken. Als ik daarvoor een beetje bekend mag staan, dan ben ik een gelukkig mens.”
“Vlaamse auteurs moeten vaak opboksen tegen grote marketingcampagnes en boeken die wereldwijd aandacht krijgen”
Auteur en booktokker Yasmine Van Den Meersch
Naast internationale bestsellers en populaire Booktok-hypes besteedt Van Den Meersch bewust aandacht aan Nederlandstalige boeken en Vlaamse auteurs. Dat is voor haar een belangrijk onderdeel van haar werk, zeker omdat ze zelf ook in het Nederlands schrijft. “Ik ben me ervan bewust dat het niet eenvoudig is om tussen alle grote internationale titels op te vallen. Lokale auteurs moeten vaak opboksen tegen grote marketingcampagnes en boeken die wereldwijd aandacht krijgen. ”
“Maar Vlaamse auteurs zijn geweldige mensen en verdienen het echt om in de kijker te staan”, benadrukt ze. “Lezers hoeven niet te kiezen tussen internationale bestsellers en boeken van eigen bodem.” Door ook Vlaamse en Nederlandstalige auteurs onder de aandacht te brengen, draagt ze bij aan een leescultuur waarin verschillende stemmen en verhalen hun plaats krijgen.
Lezen jongeren echt minder?
Wanneer het gesprek gaat over de kwaliteit van Booktok-boeken en de vraag of sociale media bepalen wat goede of slechte literatuur is, plaatst Yasmine een kanttekening bij het vaak negatieve beeld dat over jonge lezers bestaat. “Ik lees soms in de krant dat jongeren minder lezen, maar als je kijkt naar wat er allemaal gebeurt, zijn we volgens mij toch goed bezig.”
Ze wijst op de enorme diversiteit die vandaag binnen de boekenwereld bestaat. Sociale media nemen een belangrijke plaats in, uitgeverijen brengen prachtige edities uit, boekenbeurzen en evenementen trekken steeds meer aandacht en er verschijnen verhalen in bijzonder uiteenlopende genres. “Er wordt te vaak in hokjes gedacht. Sommige genres krijgen een bepaald label opgeplakt, maar dat hoeft niet noodzakelijk negatief te zijn. Het probleem ontstaat vooral wanneer die indeling gebruikt wordt om bepaalde boeken of lezers minderwaardig te maken.”
“In plaats te benadrukken wat jongeren zogezegd niet meer doen, mogen we stilstaan bij wat er wél groeit: nieuwe leesgemeenschappen, jonge auteurs, enthousiaste lezers en een steeds breder aanbod”
Auteur en booktokker Yasmine Van Den Meersch
“Ik vind dat er met een positievere blik naar de boekenwereld gekeken mag worden”, aldus de Oost-Vlaamse. “In plaats van voortdurend te benadrukken wat jongeren zogezegd niet meer doen, mogen we ook stilstaan bij wat er wél groeit: nieuwe leesgemeenschappen, jonge auteurs, enthousiaste lezers en een steeds breder aanbod.”
Ook de manier waarop verschillende generaties naar literatuur kijken, mag volgens Yasmine wat genuanceerder. “Waarom wordt er zo vaak met de vinger gewezen naar jongeren die andere genres lezen dan de klassieke literaire fictie? Waarom wordt er altijd gezegd dat jongeren minder lezen? En waarom wordt er zo snel geoordeeld over wat ze lezen? Ze mogen toch ook andere genres ontdekken?”
Ervaring in de boekenwinkel
Ze vindt het opvallend dat oudere generaties soms als vanzelfsprekend een bepaalde literaire voorkeur toegeschreven krijgen, terwijl jongeren sneller kritiek krijgen wanneer ze kiezen voor bijvoorbeeld Young Adult, romance of fantasy. Haar eigen ervaring in een boekenwinkel bevestigt bovendien dat de grenzen tussen generaties helemaal niet zo strikt zijn. Van Den Meersch: “Ook oudere lezers staan open voor Young Adult-boeken en andere genres die vaak met een jonger publiek worden geassocieerd.”
Om te eindigen waar we begonnen, vragen we tot slot wat Van Den Meersch hoopt dat lezers meenemen wanneer ze de laatste pagina van De heerser van de natuur omslaan? Ze citeert een zin uit haar dankwoord, die voor haar persoonlijk bijzonder veel betekent: “Promise me, that amidst all the chaos that life can offer, you won’t forget to live.”
Op 14 en 15 november trekt Yasmine Van Den Meersch naar Boektopia in Antwerpen, waar lezers de kans krijgen om haar te ontmoeten en hun boeken te laten signeren. Meer info: www.boektopia.be.
Boekentips van Yasmine
Wie zin heeft gekregen om nieuwe boeken te ontdekken, krijgt van Yasmine ook enkele aanbevelingen. Een reeks die ze met veel enthousiasme aanraadt, is Fragile Sanctuary. Vooral de combinatie van smalltown romance en een thrillerverhaallijn spreekt haar aan. “Je hebt een gezellig dorp, personages die allemaal met bepaalde dingen worstelen en tegelijkertijd zit er een heel goede thriller-subplot in. Dat maakt het zo interessant.”
Ook het veelbesproken Yesteryear kon haar overtuigen. Het boek maakte indruk door zijn originele concept en onverwachte wendingen. “Het boek smijt je echt van de ene muur naar de andere. Het is een nieuw concept, een nieuwe plotlijn en een verhaal dat bijblijft. Het legt heel wat puzzelstukken op tafel. Op het einde dacht ik echt: ik moet nu even naar een muur gaan staren.”
Hoe ver gaan jongeren om er goed uit te zien?
Looksmaxxing is een online trend waarbij alles draait om er zo goed mogelijk uitzien. Maar hoever zouden jongeren gaan om hun uiterlijk te verbeteren? We vroegen het aan hen.
Journalist: Belinay Balci – Camera: Dries Basraoui – Montage: Belinay Balci
Recensie | “Breendonk dompelt je onder in een wereld waarin angst, macht en vertrouwen het dagelijkse leven beheersen”
Sterke acteerprestaties en een beklemmende sfeer maken van Breendonk een reeks die de gruwel van de Tweede Wereldoorlog bijzonder tastbaar maakt. Regisseurs Kevin Janssens en Filip Lenaerts tonen hoe de oorlog mensen uit elkaar drijft en voor onmogelijke keuzes plaatst.
Het verhaal speelt zich af in het bezette België van 1942. Het jonge koppel Rik (Jolan De Bouw) en Elizabeth (Anne-Laure Vandeputte) nemen de hoofdrol voor hun rekening. Hoewel ze smoorverliefd zijn, kijken ze anders naar de oorlog. Elizabeth sluit zich aan bij het verzet, terwijl Rik liefst wil vluchten om samen een nieuwe toekomst op te bouwen.
Na een beruchte verzetsactie loopt alles echter anders dan gehoopt. Rik krijgt een enkele rit naar het Fort van Breendonk, terwijl Elizabeth haar eigen lot in handen moet nemen.
Vanaf dat moment wordt al snel duidelijk hoe meedogenloos het leven in het kamp is. De gevangenen worden geconfronteerd met angst, vernedering en een regime waar de machtsverhoudingen allesbepalend zijn. Overleven wordt een dagelijkse strijd en vertrouwen is allesbehalve vanzelfsprekend. Wie is te vertrouwen en wie heeft verborgen bedoelingen? De serie geeft genoeg prijs om nieuwsgierig te worden naar het vervolg, maar houdt de spanning zorgvuldig vast.
Locatie, locatie, locatie
De locatie is één van de grootste troeven van de reeks. Geen enkele studio kan op tegen de authenticiteit van het echte Fort van Breendonk. Voor velen een herkenbare plek door een schooluitstap of rondleiding. Net daardoor komt de reeks extra hard binnen. De gangen, muren en kamers zijn geen willekeurig decor, maar een plek waar de geschiedenis nog tastbaar aanwezig is. ‘Als de muren konden praten’ is hier meer dan eens op zijn plaats en de reeks vertelt hun verhaal.
“De reeks zet aan tot nadenken over de keuzes die mensen maken wanneer hun vrijheid op het spel staat: wat zou jij doen als overleven de enige prioriteit is?“
Ook het acteerwerk draagt bij aan de geloofwaardigheid. Jolan De Bouw maakt indruk als Rik. Koen De Bouw geeft vader Leon de nodige complexiteit, terwijl Anne-Laure Vandeputte als Elizabeth vastberadenheid en kwetsbaarheid weet te combineren. Kevin Janssens zet als Hendrik dan weer een onvoorstelbare aanwezigheid neer. Zijn personage is de bron van spanning en verdeeldheid waardoor de kijker voortdurend op zijn hoede blijft.
Breendonk is meer dan een historisch drama. De reeks dompelt de kijker onder in een wereld waarin angst, macht en vertrouwen het dagelijks leven beheersen. Ze zet aan tot nadenken over de keuzes die mensen maken wanneer hun vrijheid op het spel staat: wat zou jij doen als overleven de enige prioriteit is? Sterke fundamenten zijn gelegd, maar blijft het fort voor de personages een tussenstation of wordt het een onmenselijke eindbestemming?
Breendonk is iedere zondag te zien op VRT 1 en VRT Max. De volledige reeks kan je ook al op Streamz bekijken.
Hoe kijken jongeren zelf naar de protesten van de voorbije weken?
In Brussel vonden de afgelopen weken verschillende protesten plaats tegen de hervormingen in het Franstalig onderwijs. Heel wat scholieren namen deel aan de betogingen, die op sommige momenten uitmondden in rollen. Onze reporters Julie en Loui gingen op pad en vroegen jongeren hoe zijn naar de protesten kijken.
Lees ook: Studentenprotest in Brussel mondt uit in kat-en-muisspel: “Zouden we gehoord zijn, zonder geweld? Ik denk het niet”
Bekijk ook: Uitgelegd | Studenten protesteren tegen besparingen in het Franstalig onderwijs
Opinie | “Ook in ‘een klein stationnetje’ proberen mensen op hun werk te geraken”
“Amper zeven opstappers per dag.” Dat cijfer haalde de kop van een HLN-artikel over Belgische stations. Maar wat met die zeven mensen, vraagt Jeroen Verachtert zich af. “Wie alleen reizigers telt, mist de vraag wat zo’n halte betekent voor wie erop rekent om op het werk, op school of bij familie te geraken.”
Volgens recente cijfers van spoorwegmaatschappij NMBS zijn er zeven stations in ons land waar er dagelijks maximaal vijftien reizigers een trein nemen: Vijfhuizen in Erpe-Mere (15) Callenelle (14), Pry (14), Harchies (12), Aalst Kerrebroek (10), Beignée (8) en dus ook Hourpes nabij Charleroi waar dus “Amper zeven opstappers zijn.”
Een weinig gebruikte halte kan op papier overbodig lijken. Maar welke alternatieven hebben de reizigers als ze verdwijnt? Die vraag moet meewegen wanneer we beslissen waar ons openbaar vervoer nog halt houdt.
Besparen op het spoor: de harde cijfers
Die discussie speelt bovendien op een moment waarop de Belgische spoorsector fors moet besparen. Voor 2026 is een besparing van 100 miljoen euro voorzien. Over de periode 2025-2029 loopt de geplande besparingsinspanning voor NMBS en Infrabel samen op tot 675 miljoen euro.
Daar komt nog bij dat het huidige openbaredienstcontract van de NMBS tot 2032 loopt. Daarna wordt de openbare spooropdracht verder opengesteld voor concurrentie. NMBS bereidt zich daarom nu al voor op een competitievere markt en noemt daarbij onder meer kostenbeheersing als aandachtspunt.
“Voor sommige reizigers kan een kleine halte het verschil maken tussen zelfstandig ergens geraken of afhankelijk worden van anderen”
Jeroen Verachtert
Dat betekent niet dat kleine stations automatisch zullen verdwijnen. Maar wanneer een spoorwegmaatschappij tegelijkertijd moet besparen en competitiever moet worden, is het niet ondenkbaar dat verbindingen en haltes met weinig reizigers sneller ter discussie komen.
Wat met die zeven mensen?
Sommigen zullen zeggen dat het sluiten van een station met amper zeven opstappers een logische besparing is. Toch mogen we niet vergeten dat ook die mensen recht hebben op mobiliteit. Niet iedere bevolkingsgroep heeft dezelfde verplaatsingsnoden. Sommige mensen zijn daardoor afhankelijker van het openbaar vervoer dan anderen.
Niet iedereen beschikt over een wagen of kan zomaar naar een ander station rijden. Voor sommige reizigers kan een kleine halte het verschil maken tussen zelfstandig ergens geraken of afhankelijk worden van anderen.
Mobiliteit en sociale ongelijkheid
Uit de MONITOR-enquête over de mobiliteit van Belgen uit 2019 blijkt dat het openbaar vervoer vooral bij lagere inkomens een belangrijke rol speelt. Bij gezinnen met een maandinkomen onder 1.499 euro gebeurt 16 procent van de verplaatsingen met de metro, tram of bus. Vanaf een maandinkomen van 3.000 euro ligt het aandeel van het openbaar vervoer onder 10 procent.
Deze cijfers hebben betrekking op metro, tram en bus, en dus niet op de trein. Die nuance is belangrijk. Toch tonen ze aan dat besparingen op het openbaar vervoer mensen met lagere inkomens disproportioneel kunnen treffen.
Bovendien wordt niet alleen op federaal niveau bespaard. Vlaanderen schrapte of verminderde voor de begroting van 2026 ook verschillende mobiliteitssubsidies, onder meer voor halte-infrastructuur en Hoppinpunten. De budgettaire impact daarvan bedraagt ongeveer 1,16 miljoen euro.
“Minder haltes of een minder toegankelijk openbaar vervoer kunnen mensen die wel over een alternatief beschikken opnieuw richting de auto duwen”
Jeroen Verachtert
Daarnaast is er de klimaatkwestie. Minder haltes of een minder toegankelijk openbaar vervoer kunnen mensen die wel over een alternatief beschikken opnieuw richting de auto duwen. Bovendien bevat het openbaredienstcontract de doelstelling om het treinaanbod tegen 2032 met 10 procent uit te breiden. De discussie zou daarom niet alleen mogen gaan over hoeveel een kleine halte vandaag kost, maar ook over welke rol het spoor in de toekomst moet spelen.
Achter de zeven reizigers
Natuurlijk moet ook een openbare spoorweg efficiënt omgaan met belastinggeld. Een halte waar nauwelijks reizigers opstappen, mag kritisch worden bekeken. Maar kostenefficiëntie mag niet het enige criterium zijn.
Voor de NMBS zijn die zeven mensen misschien slechts zeven opstappers in een tabel. Voor die reizigers zelf kan hun halte het verschil betekenen tussen zelfstandig ergens geraken of afhankelijk worden van een auto, familie of een veel langere verplaatsing.
Zeven reizigers lijken op het eerste gezicht bijna niets. Maar wie verder kijkt dan dat cijfer, ziet een veel groter verhaal: over besparingen, concurrentie, klimaat, sociale ongelijkheid en vooral over de vraag voor wie we ons openbaar vervoer uiteindelijk gaan organiseren.
Uitgelegd | Kunnen de Democraten Trump afzetten als ze de midterms winnen?
In de Verenigde Staten komen de midterms eraan. Trump waarschuwde Republikeinse parlementsleden dat de Democraten hem zullen proberen af te zetten als de Republikeinen de verkiezingen verliezen. Maar kan dat ook echt? Reporter Rob Declerck legt het uit.
Journalist: Rob Declerck
Video: Dries Basraoui & Belinay Balci
Montage: Rob Declerck
Lees ook: Wat betekenen de midterms in de VS voor het oude continent? “Europa zal het moeten uitzweten”
Wat betekenen de midterms in de VS voor het oude continent? “Europa zal het moeten uitzweten”
Als Amerikaans president Donald Trump na de tussentijdse verkiezingen meer tegenwind krijgt van het Congres, komt er mogelijks meer ruimte voor een andere Amerikaanse koers die voordelig kan zijn voor Europa. Reporter Pablo Verhaeghe wikt en weegt dat scenario met Amerika-kenner Björn Soenens.
Twee jaar na de presidentsverkiezingen gaan de Amerikanen opnieuw naar de stembus voor de midterms of tussentijdse verkiezingen. Tijdens deze verkiezingen op 3 november wordt het grootste deel van het Congres, dat bestaat uit Het huis van Afgevaardigden en de Senaat, opnieuw verkozen.
“Waaraan geef je het liefst geld uit? Aan onderwijs? Aan cultuur? Aan dingen die de maatschappij verfraaien? Of aan wapens?” Met die vragen legt VRT-journalist en Amerikakenner Björn Soenens bloot waar Europa dertig jaar omheen heeft gedraaid. Na de Koude Oorlog was er een vredesdividend, er ging toen minder budget naar defensie omdat er minder geopolitieke spanningen waren. Dat feest is ondertussen al even voorbij. De oorlog in Oekraïne en de veranderende houding van de Verenigde Staten tegenover Europa maken duidelijk dat het continent opnieuw moet nadenken over zijn onafhankelijkheid in een verbonden wereld.
Ook de Amerikaanse verkiezingen van 3 november spelen daarin een rol. De Amerikanen kiezen alle 435 leden van het Huis van Afgevaardigden en een derde van de Senaat. De uitslag bepaalt hoeveel tegenwind de Amerikaanse president Donald Trump krijgt in de laatste twee jaar van zijn ambtstermijn, maar kan ook gevolgen hebben voor de relatie tussen de Verenigde Staten en Europa.
De midterms
De tussentijdse verkiezingen worden een belangrijke test voor Trump. Bijna twee jaar na zijn terugkeer in het Witte Huis krijgen de Amerikanen de kans om hun oordeel over zijn beleid uit te spreken. De vraag is dan ook of de kiezers achter Trump blijven staan, of kiezen voor het Democratische tegengewicht.
De peilingen wijzen alvast in de richting van de Democraten. Volgens ‘Race to the White House’ staan zij landelijk op 51,8 procent, tegenover 42,7 procent voor de Republikeinen. Dat blijkt uit een laatste update van 2 november.
Trumps lage populariteit speelt daar een rol in. De populariteitspeiling van The New York Times toont aan dat slechts 37 procent van de bevolking zijn beleid goedkeurt. Dat is het laagste populariteitscijfer voor een president vóór de midterms sinds Harry Truman in 1946.
Wat gebeurt er als de peilingen kloppen? Trump zal decreten blijven uitvaardigen, en kan elke Democratische wet blokkeren met zijn veto. “Dan ga je wettelijke stilstand zien”, voorspelt VRT-journalist en voormalig VS-correspondent Björn Soenens aan StampMedia. Wat een Democratisch Huis wel kan doen, zijn onderzoekscommissies oprichten naar mogelijke corruptie en belangenvermenging van de president.
Een progressieve wind
De Democraten spelen in op de onvrede over de president. Door de Verenigde Staten waait een progressieve wind, die de nadruk legt op betaalbare gezondheidszorg en een eerlijke verdeling van de lasten. Abdul El-Sayed, kandidaat voor de Senaat in Michigan, is daar een voorbeeld van.
“Als Trump verliest, heeft hij dat bijna integraal aan zichzelf te wijten”
VRT-JOURNALIST EN VOORMALIG VS-CORRESPONDENT BJÖRN SOENENS
De lage populariteit van Trump, en de opkomende progressieve wind zijn volgens Soenens “de natuurlijkste zaak van de wereld.” De president heeft het immers zelf zover laten komen. Er was geen pandemie waar hij niets aan kon doen, maar de stijgende prijzen en energiemarkten raken de bevolking. “Dat zijn allemaal thema’s die hij zichzelf heeft toegebracht”, aldus Soenens. “Verliest hij, dan heeft hij dat bijna integraal aan zichzelf te wijten.”
Het echte gevaar ligt daarom niet per se bij de Democraten, maar binnen zijn eigen partij. Is de nederlaag zwaar genoeg, dan beginnen Republikeinen te denken aan 2028 en zeggen ze: ‘Trump, dat is een besmet merk.’ Pas dan zou Washington echt van koers kunnen veranderen. Maar Soenens is eerlijk: “Het zijn voorspellingen op basis van wat er nog niet is gebeurd.”
Kan Europa nog op de VS rekenen?
Hoe ver Amerikaanse binnenlandse politiek en Europese belangen van elkaar staan, bleek de voorbije weken. Op 12 oktober keurde de Raad van de Europese Unie haar grootste sanctiepakket tegen Rusland ooit goed. Enkele dagen later zette Trump nieuwe Amerikaanse Ruslandsancties op pauze, terwijl dat het maatregelen waren die het Congres had goedgekeurd en die hij zelf had ondertekend. Eerder sloot hij al een akkoord om Russische diesel te importeren, in de hoop dat de prijs aan de pomp daalt vóór de verkiezingen.
Soenens stelt dat het de eerste keer in tachtig jaar is dat de leider van de NAVO een vorm van ontrouw tentoonspreidt. “Het is alsof jij een vriend bent van iemand en jullie vechten samen tegen een externe vijand, en plots hoor je dat je vriend eigenlijk op weekend gaat met die vijand.”
Republikeinen waren ooit de felste tegenstanders van Moskou. Soenens: “Nu worden min of meer zoete broodjes gebakken met Rusland.” Trump wil de wereld verdelen tussen de VS, China en Rusland en voor de rest met rust gelaten worden, een dapper Oekraïne ligt zo zijn plannen dwars.
De midterms kunnen hier iets veranderen, maar minder dan Europa hoopt. Het sanctiedossier tegenover Rusland toont dat het Congres wetten kan maken die de president kan opschorten. Toch is er ook een vleugel Republikeinen die terug wil naar een hardere lijn tegenover Rusland, en die krijgt meer ruimte naarmate Trump zwakker wordt.
“De Europese defensie-industrie komt opnieuw op gang en ook Oekraïne bouwt zijn eigen militaire capaciteit uit”
VRT-JOURNALIST EN VOORMALIG VS-CORRESPONDENT BJÖRN SOENENS
Trump verwijt Europa dat het zijn veiligheid jarenlang aan de Verenigde Staten heeft uitbesteed. Volgens Soenens is dat veel te eenzijdig. “Tijdens de Koude Oorlog investeerden Europese landen ook al tussen de 3 en 5 procent van hun bbp aan defensie.”
Vorig jaar spraken de NAVO-bondgenoten in Den Haag af om hun defensie-uitgaven tegen 2035 op te trekken tot vijf procent van hun bbp. Hoewel België die doelstelling waarschijnlijk niet zal halen, ziet Soenens dat Europa wakker is geschud. “De Europese defensie-industrie komt opnieuw op gang en ook Oekraïne bouwt zijn eigen militaire capaciteit uit, onder meer met luchtafweersystemen en langeafstandsraketten.”
Handel als machtsmiddel
Ook handel is een wapen. Met tarrifs dwingt Trump handelspartners tot toegevingen, maar Europa heeft daar één grote troef tegenover: 450 miljoen consumenten. Zowel Washington als Moskou hebben er belang bij dat Europa verdeeld raakt. Een verdeeld Europa staat immers zwakker tegenover buitenlandse concurrenten, zoals de VS en Rusland.
“Als je verdeeldheid zaait, zorg je ervoor dat de regels voor buitenstaanders, voor buitenlandse concurrenten, minder strak worden”, legt Soenens uit. “Landen als de VS en Rusland kunnen dan afzonderlijke EU-lidstaten onder druk zetten en zo hun eigen belangen doordrukken. De Europese regels en afspraken worden daardoor moeilijker gezamenlijk te verdedigen.”
De Europese eenheid wordt zo op de proef gesteld door het isolationistische handelsbeleid van Trump. Het akkoord van Turnberry begrenst de meeste Amerikaanse invoerheffingen op Europese goederen op vijftien procent. Maar in februari oordeelde het Amerikaanse Hooggerechtshof dat Trump zijn noodbevoegdheden had overschreden, waarna hij naar andere juridische achterpoortjes zocht om zijn beleid voort te zetten.
“Europa verspeelt zijn grootste troef als de lidstaten elk apart gaan onderhandelen”
VRT-JOURNALIST EN VOORMALIG VS-CORRESPONDENT BJÖRN SOENENS
De Europese Commissie keurde het akkoord toch goed, maar bouwde verschillende beschermingsmechanismen in. Op bepaalde afgeleide staal- en aluminiumproducten staat nog altijd een heffing van vijftig procent. Als de Verenigde Staten die heffingen tegen 31 december niet hebben aangepast, kan Europa de voordelen voor bepaalde Amerikaanse producten opschorten.
Wat kunnen de midterms hieraan veranderen? Grondwettelijk beslist het Congres over handel, maar het geeft die bevoegdheid grotendeels aan de president. Een Democratisch Huis kan nieuwe volmachten tegenhouden, maar bestaande heffingen zomaar schrappen lukt niet zonder ook de Senaat en de president mee te krijgen. Want Trump kan zijn veto gebruiken.
De kiezer heeft het laatste woord. Want een president die op 3 november wordt afgestraft voor de hoge prijzen, heeft weinig zin in nieuwe heffingen. Dat zou Europa kansen kunnen bieden, maar nog steeds geen zekerheid. Democraten zijn ook niet automatische vrienden van Europa. Daarom is de waarschuwing van Soenens zo van belang: “Europa verspeelt zijn grootste troef als de lidstaten elk apart gaan onderhandelen.”
Een evenwicht tussen macht én moraal
Zo komen we terug bij de vraag waarmee we begonnen: waaraan geef je het liefst geld uit? Meer investeren in defensie om Europese onafhankelijkheid te versterken, is dus een must. Aangezien de koers waarbij zowel de VS als Europa afhankelijk zijn van elkaar geen garantie op vrede biedt. “Zelfs al kochten we olie en gas, ze zijn toch de oorlog ingetrokken”, benadrukt Soenens. Anderzijds moet Europa zijn waardensysteem behouden, ook wanneer het zijn militaire en economische macht versterkt. Volgens Soenens is net die combinatie van macht en moraal essentieel.
Een geloofwaardige defensie uitbouwen, Oekraïne en als Europese Unie een gezamenlijk antwoord bieden op economische druk zijn allemaal ingrediënten voor een sterk Europa. Als Trump na de verkiezingen meer tegenwind krijgt, komt er mogelijks meer ruimte voor een andere Amerikaanse koers. Maar hoe dan ook, besluit Soenens, “Europa zal het moeten uitzweten en ze zullen een vuist moeten maken.”
Helina was lid van Go Church: “Ik werd emotioneel gemanipuleerd”
Na onderzoeken van Pano en De Morgen, en HLN en VTM Nieuws blijft Go Church voorlopig welkom in Brugge en Duffel, tot minstens het einde van dit jaar. Dat roept bij veel mensen vragen op. Onze reporters spraken met Helina over haar ervaringen bij Go Church.
🎤 🎥 ✂️: Belinay Balci, Dries Basraoui & Rob Declerck.
Vlog | Achter de schermen bij ‘De tafel van Tine’
Onze reporter Julie De Koker neemt jullie mee achter de schermen van De tafel van Tine.
Samen met de andere reporters woonde ze een opname van de talkshow bij. Heel wat BV’s schoven mee aan die befaamde tafel aan.
Next up: een blik op “al die knopjes en apparatuur”, want bij zo’n opnamedag komt veel meer kijken dan je denkt!