Recensie The Education of Jane Cumming | “Cancel culture avant la lettre”
Twee leraressen, een kostschool en een beschuldiging die alles verandert. Meer is er niet nodig om het leven van twee vrouwen overhoop te halen. In The Education of Jane Cumming laat de Duitse regisseur Sophie Heldman zien hoe roddels in het Schotland van 1810 grote gevolgen kunnen hebben.
Jane Pirie en Marianne Woods richten samen een kostschool voor meisjes op, niet ver van Edinburgh. Wanneer de rijke Lady Cumming Gordon haar kleindochters inschrijft en de school bij andere families aanbeveelt, stromen de leerlingen binnen. Een van haar kleindochters is de vijftienjarige Jane Cumming. Ze is geboren in India als buitenechtelijk kind en voelt zich nergens echt thuis. Bij haar twee leraressen voelt ze zich eindelijk gezien en gewaardeerd. Maar hoelang blijft dat goed gaan?
Gebaseerd op een echte rechtszaak
De film is gebaseerd op het boek Scotch Verdict van de Amerikaanse historicus Lillian Faderman, dat op zijn beurt gebaseerd is op een Schotse rechtszaak uit 1810. Veel historische films vertellen het verhaal van rijke families of de adel, omdat over hun leven nu eenmaal meer informatie bewaard is gebleven. Daarom is het verfrissend om eens gewone mensen in de hoofdrol te zien.
“Jane Cumming had wat meer diepgang mogen krijgen. Haar eenzaamheid en haar verlangen om ergens bij te horen zijn duidelijk, maar wat er precies in haar omgaat, blijft vaak onduidelijk”
Sophie Heldman vertelt het verhaal op een rustige manier en laat veel aan de verbeelding over. De band tussen Jane Pirie en Marianne Woods wordt vooral duidelijk door blikken en kleine gebaren. Zo helpen ze elkaar met uitkleden, iets wat in die tijd heel gewoon was, maar tussen hen stilaan een romantische betekenis krijgt. Ik had graag meer van hun dagelijkse leven samen gezien. Kleine scènes tijdens het lesgeven of aan tafel hadden daarbij kunnen helpen. Ook Jane Cumming had wat meer diepgang mogen krijgen. Haar eenzaamheid en haar verlangen om ergens bij te horen zijn duidelijk, maar wat er precies in haar omgaat, blijft vaak onduidelijk. Nochtans zijn haar gevoelens belangrijk om haar latere gedrag beter te begrijpen.
Een rechtszaak die buiten beeld blijft
Heldman focust vooral op de aanloop naar de rechtszaak en minder op de zaak zelf. Daardoor krijgen de personages en hun relaties meer ruimte. De film eindigt wanneer de rechtszaak begint. Via tekst op een zwarte achtergrond krijgt de kijker nog te weten hoe de rechtszaak afloopt en hoe het leven van de personages verdergaat. De echte rechtszaak vond achter gesloten deuren plaats. De rechters wilden voorkomen dat andere vrouwen en meisjes over relaties tussen vrouwen zouden horen. Toch had ik de rechtszaak zelf graag op het scherm gezien, in plaats van alleen te lezen hoe die afliep.
Toch is The Education of Jane Cumming meer dan een historisch drama. De film laat zien hoe snel roddels en vooroordelen een eigen leven kunnen gaan leiden en welke gevolgen dat kan hebben. Een beschuldiging is genoeg om de school leeg te laten lopen en de reputatie van de twee leraressen te beschadigen. Meer dan tweehonderd jaar later is dat nog altijd herkenbaar, zeker in een tijd waarin mensen op sociale media snel hun oordeel klaar hebben.
De leerrijke klanken van Pommelien Thijs: “Ik zoek de teksten op om ze uit volle borst mee te kunnen zingen. Zo leer ik ook nieuwe woorden”
Met haar nieuwe single ‘Onomatopee’ brengt Pommelien Thijs een opvallend woord onder de aandacht. Het klinkt misschien als een moeilijk begrip uit de les Nederlands, maar de zangeres weet er opnieuw een hit mee te scoren. Terwijl het lied zich naar de hitlijsten verplaatst, rijst de vraag of jongeren het begrip eigenlijk wel kennen.
Ding dong, boem, plons! Je gebruikt deze woorden misschien dagelijks zonder erbij stil te staan, maar het zijn allemaal onomatopeeën. Pommelien Thijs schreef de gelijknamige single en zet zo het begrip in de schijnwerpers.
Niet zomaar gebrabbel
Een onomatopee, ook wel klanknabootsing genoemd, is een woord dat een geluid imiteert. Denk bijvoorbeeld aan het getik van een klok, het geblaf van een hond of het gerinkel van een bel. Lijkt ingewikkeld? Je gebruikt het nochtans vaker dan je denkt.
Voor de meeste jongeren was het woord helemaal nieuw. Axl De Bruyn (17) had nog nooit van het woord gehoord voor het liedje uitkwam. Hij kwam de betekenis tegen in filmpjes op Instagram. Ook Wil Cnapelynck (19) ontdekte de betekenis in artikels. Bauke Verlinden (15) besloot dan weer zelf op zoek te gaan: “Het woord was volledig nieuw voor mij. Ik heb het opgezocht en kwam later ook verschillende artikels tegen die meer uitleg gaven.”
Pommelien Thijs brengt met ‘Onomatopee’ opnieuw een leerzaam onderwerp aan de jongeren hun oren. Dat deed ze voordien ook al bij nummers als ‘Cassandra’, over de mythologische figuur die de toekomst kon voorspellen, maar door niemand werd geloofd
Zo brengt Pommelien Thijs opnieuw een leerzaam onderwerp aan de jongeren hun oren. Dat deed ze voordien ook al bij nummers als ‘Cassandra’. Volgens de Griekse mythologie kon zij de toekomst voorspellen, maar werd door niemand geloofd.
Luisteren en begrijpen
Zoals onze jongeren al aangaven, sprongen verschillende nieuwsmedia op het nummer. Zij zagen een kans om onze jeugd een nieuw woord bij te brengen en dat is gelukt. Ondertussen weten de fans van Pommelien Thijs wat een onomatopee betekent. Al hebben ze niet allemaal dezelfde favoriete klanknabootsing. Wil kiest voor het geknetter van een kampvuur of de ‘knor’ van een varkentje, terwijl Bauke ‘miauw’ verkiest boven een ‘woef’.
De muziek van Pommelien Thijs brengt onze jongeren nieuwe kennis bij. Zo kunnen ze bijna allemaal uitleggen wie de mythologische figuur Cassandra was en zijn ze niet meer gerust als ze het ‘geknisper’ van de zak chips horen. “Ik zoek al de teksten op om ze uit volle borst mee te kunnen zingen. Op die manier leer ik ook nieuwe woorden of de betekenis achter haar nummers”, vertelt Bauke trots.
Meer dan alleen entertainen
Al is niet iedereen overtuigd van de verrijking die de nummers van Pommelien Thijs brengen. “Ik luister niet intensief genoeg naar haar nummers en leg de link niet meteen met moeilijke woorden. Pas wanneer de media het oppakken, leer ik echt iets bij”, legt Axl uit.
Wil vindt voornamelijk de persoonlijke interpretatie van de nummers bijzonder. Afgezien van wat je uit haar nummers kan leren, geeft ook iedereen een persoonlijke betekenis aan haar nummers. ‘Tegenwoordige tijd’ is haar favoriet: “Het lied houdt een spiegel voor aan de grote mannen van onze wereld. Het geeft mij het gevoel dat ik als jongere gezien wordt in deze moeilijke tijden.”
Fan van Pommelien Thijs of niet, haar nieuwste single bewijst opnieuw dat haar muziek meer doet dan alleen entertainen. De jongeren zullen de volgende keer even stilstaan bij het gepruttel van de soep of het kukeleku van de haan, want wie had gedacht dat een complex woord als onomatopee zo alledaags kon zijn?
Drie vragen aan Mauro Pauwels over waarom jij wakker moet liggen van de begroting
Tien miljard euro, begrotingsinspanning, belastingverhoging en een regeringscrisis: wie het politieke nieuws volgt, krijgt die termen dagelijks te horen. Maar wat betekent die federale begroting eigenlijk voor jongeren? Student EU-Studies en opiniemaker Mauro Pauwels legt uit waarom beslissingen van vandaag vooral later voelbaar kunnen worden.
De federale regering probeert een begrotingsinspanning van ongeveer 10 miljard euro rond te krijgen. De onderhandelingen liepen begin november vast, waarna premier Bart De Wever zijn ontslag aanbood. Koning Filip aanvaardde dat niet en gaf hem tot 16 november om opnieuw verslag uit te brengen. Dat is inmiddels opnieuw met een week verlengd. De premier zal op 23 november opnieuw naar de koning gaan.
1 Wat is het belang van de begroting?
Volgens Mauro Pauwels, student EU-studies, opiniemaker en tafelspringer bij De Tafel van Gert, voelt een begroting vaak ver weg voor jongeren. “Dat voelt heel ontastbaar. Je denkt snel: waar spreken we nu concreet over?”
Toch staan volgens hem net beslissingen voor de lange termijn op het spel. “Concreet gaat dat over hoeveel belastingen wij binnen vijftien jaar zullen moeten betalen en hoeveel pensioen wij binnen veertig jaar zullen krijgen. De rekening van wat vandaag wordt beslist, zullen wij binnen tien of twintig jaar moeten betalen.”
“Er zitten gigantische ego’s in de politiek die geen duimbreed willen toegeven”
Mauro Pauwels (OPINIEMAKER)
2 Wat kan je wel meteen voelen?
Sommige maatregelen ga je volgens Pauwels sneller merken. Concreet voorbeeld: een eventuele btw-verhoging. “Als ik gisteren op café ging en ik betaalde daar maar 21 procent btw, ga ik het natuurlijk voelen als dat verhoogd wordt. Dan wordt één pintje meteen een stuk duurder.” Toch benadrukt hij dat er voorlopig weinig federale maatregelen op tafel liggen die specifiek voor jongeren onmiddellijk tastbaar zijn.
3 Waarom komen politici maar niet tot een akkoord?
Binnen de regering zitten partijen die ideologisch ver uit elkaar liggen. Ze verschillen onder meer van mening over hoeveel van de begrotingsinspanning uit besparingen en hoeveel uit nieuwe inkomsten, lees: belastingen, moet komen. Mauro Pauwels: “We hebben eigenlijk alle winnaars van de verkiezingen bij elkaar gezet, maar dat betekent nog niet dat ze qua standpunten overeenkomen.” Volgens Pauwels speelt niet alleen de inhoud mee. “Er zitten gigantische ego’s in de politiek die geen duimbreed willen toegeven.”
“Ik heb er wel goede hoop in dat er een akkoord komt”, besluit Pauwels. “De vraag is alleen wanneer die er komt.”
Essay | “Nog voor ze leren een mens te zijn, leren onze jongens om vooral geen meisje te zijn”
Mahnur Hossain (16) groeide op in Bengladesh. Na een periode is Portugal, woont ze sinds kort in België. Met die rijke culturele bagage reflecteert ze over mannelijkheid en de rol van mannen in de maatschappij van vandaag. “Jongens hun gevoelsleven en emoties worden ontnomen nog voor ze zelf begrijpen wat die zijn.”
De toekomst is van iedereen: dat is het thema van Internationale Mannendag 2026. Het centrale uitgangspunt is gelijkwaardigheid tussen man en vrouw. Het is precies waar feministen al decennialang voor strijden: gelijkwaardigheid op de werkvloer, een eerlijke verdeling van de emotionele lasten en een gelijke taakverdeling in het huishouden. Een oud gezegde luidt: ‘Mannen werken van zonsopgang tot zonsondergang, maar het werk van een vrouw is nooit af.’ Die wijsheid legt haarfijn de wereldwijde vicieuze cirkel bloot die de emotionele ontwikkeling van jonge jongens al in de kiem smoort.
Die vicieuze cirkel begint lang voordat een man volwassen wordt. Ze wortelt in de vroege kindertijd. Nog voor kleine jongens tot man uitgroeien, wordt hen ingepeperd dat ze zich vooral niet als een meisje moeten gedragen. Daarmee bedoelt de samenleving: niet huilen, je ware gevoelens verbergen, geen angst tonen en te allen tijde stoer blijven. Jongens wordt aangeleerd vooral geen meisje te zijn, nog voordat ze ooit de kans krijgen om gewoon mens te zijn. Het is een wrange en onrechtvaardige les die we onze zonen meegeven, vaak niet eens bewust. Hun gevoelsleven en emoties worden ontnomen nog voor ze er zelf begrijpen wat die zijn.
De angst om vrouwelijk over te komen
Wanneer jongens hun emoties niet mogen uiten, bouwt zich een enorme interne druk op. En die druk ebt niet weg met de jaren. Ook als volwassen man gaan ze nog altijd gebukt onder het gebod om zich toch maar niet als een meisje te gedragen. Die angst om vrouwelijk over te komen, bepaalt rechtstreeks hoe mannen zich achter de eigen voordeur gedragen. Wanneer die vrees de kop blijft opsteken, blijven mannen hun hele leven lang gevangen in de hardnekkige kramp om altijd maar de sterke man te moeten uithangen.
“Niet in staat om te praten of om hulp te vragen, verandert de opgekropte druk in destructieve gewoontes zoals roken of drinken“
Mahnur Hossain (16)
In sommige gevallen delen mannen hun problemen en verdriet helemaal niet meer met hun partner, en houden ze de schijn op dat ze alles moeiteloos onder controle hebben. Dat heeft nog nooit iets goeds opgeleverd, want achter een stilzwijgend masker wordt niets opgelost. Gevangen in een zelfgebouwde cel, niet in staat om te praten of om hulp te vragen, verandert de opgekropte druk in destructieve gewoontes zoals roken of drinken, louter om de stress te bezweren, waarmee ze langzaam hun eigen gezondheid kapotmaken. Niet zelden leidt dat tot diepe spanningen binnen een relatie.
Soms werkt dat een cultuur in de hand waarin essentiële informatie wordt achtergehouden – zaken waar een partner simpelweg van op de hoogte zou moeten zijn. Dat zag ik helaas meermaals gebeuren in mijn directe omgeving. Een tijdje gelede werd een man die ik ken plots vermist. Zijn partner had geen flauw idee van de situatie waarin haar man was beland. Ze had geen idee wie zijn zakelijke rivalen waren, wist totaal niet waar haar man zoal uithing, en was zich er al helemaal niet van bewust dat hij diep in de schulden zat. Gelukkig werd hij teruggevonden zonder dat de politie eraan te pas hoefde te komen. Hij bleek met een groep vrienden te hebben gegokt en had die bewuste avond al zijn geld verspeeld. Uiteindelijk trof de buurman hem bewusteloos aan en bracht hem weer thuis.
“Ingesleten genderrollen vervagen langzaamaan, maar nog steeds leren jongens hier op jonge leeftijd niets wezenlijk bij over de rol van een man binnen een gezin“
Mahnur Hossain (16)
In Zuid-Aziatische huishoudens neemt die vicieuze cirkel nog extremere vormen aan. Wanneer ik terugblik op mijn eigen wortels in Bangladesh en mannen daar hoor praten, dringt één woord zich op: vanzelfsprekendheid. De stempel waar ik het eerder over had, wordt daar bloedserieus genomen. Opgroeien als jongen in Bangladesh is bijna absurd. In een doorsnee Bengaals gezin ziet een jongen hoe zijn moeder zich uit de naad werkt. Hij ziet dat zij kookt, schoonmaakt, de kinderen eten geeft, ze in bad steekt en aankleedt. Ze geeft zich honderd procent om de boel draaiende te houden en een balans te vinden tussen haar gezin en haar eigen dromen. En dan nog trekt men haar waarde in twijfel. Ondertussen bekommert zijn vader zich alleen om zijn eigen job.
In Bangladesh kan de overgrote meerderheid van de middenklassegezinnen zich bovendien al een huishoudster veroorloven. Daardoor helpen zowel jongens als meisjes zelden in het huis. Maar zodra ze volwassen zijn en trouwen, verschuift de verwachting om het huishouden te runnen én alle ballen in de lucht te houden volledig naar de vrouw. Koken, de was en de plas, … Van haar wordt verwacht dat ze alles doet. Ondertussen focust de man op zijn carrière en steekt hij verder geen vinger uit, zelfs niet in de zorg voor zijn eigen kinderen. Het moet gezegd: die ingesleten genderrollen vervagen langzaamaan, maar nog steeds leren jongens hier op jonge leeftijd niets wezenlijk bij over de rol van een man binnen een gezin.
Tweede shift
Wanneer die bijvoorbeeld Zuid-Aziatische gezinnen dan naar Europa verhuizen, verandert er helemaal niets. Eén ding verandert wel: de luxe om een huishoudster in dienst te nemen, is er zelden. Dus wordt de last op de schouders van de vrouw alleen maar zwaarder. Ook de vrouw gaat hier uit werken. ’s Avonds komt ze thuis en begint haar ‘tweede shift’: het huishouden. Ik zag al met mijn eigen ogen hoe een vrouw thuiskomt na een lange werkdag en meteen, nog zonder zelfs maar een glas water te drinken, naar de keuken gaat om het avondeten te maken.
In een Bengaals of Aziatisch huishouden wordt van vrouwen bovendien verwacht dat ze meerdere gerechten voor het gezin op tafel zetten. Er bestaat een gezegde dat mensen leven om te eten, maar Bengalen leven om méér te eten. De vrouw geeft haar kinderen te eten en warmt voor zichzelf de maaltijd op die ze eerder al had voorbereid. Soms weigert de man zelfs om opgewarmd eten aan te raken – de meerderheid van de mannen in Bangladesh doet dat, en eist dat het eten op dat exacte moment vers wordt bereid, en dan nog het liefst bestaat uit drie tot vier verschillende gerechten.
“Omdat de toekomst ons allemaal toebehoort, moeten we actief veranderen wat onze jongens van kleins af aan zien en leren om deze generationele cirkel te doorbreken”
Mahnur Hossain (16)
De man komt thuis, neemt een douche, schuift aan tafel, ploft in de zetel en begint op zijn telefoon te scrollen zonder ook maar een greintje schuldgevoel. In zijn hoofd heeft hij zijn werk voor vandaag al gedaan. Hij helpt zijn kinderen niet eens met hun huiswerk. Hij is zich totaal onbewust van het huishoudelijke werk, tot op het punt dat hij niet eens zijn eigen lunch klaarmaakt of zijn eigen was doet.
Leren mens zijn
En als er iets niet tot in de puntjes perfect is geregeld, roept hij naar zijn vrouw. Precies daarom gebruik ik het woord ‘vanzelfsprekend’ voor deze huishoudens: vrouwen worden zo als vanzelfsprekend beschouwd dat hun eigen echtgenoten soms simpelweg vergeten hen te waarderen. Maar wie kan het hen kwalijk nemen? Hij heeft slechts geleerd wat hij zelf heeft gezien.
Precies daarom is het thema van dit jaar zo belangrijk: ‘De toekomst is van iedereen.’ Het draagt de oplossing voor die kleine, stille kwelling in het dagelijks leven die zowel mannen als vrouwen met zich meedragen. Omdat de toekomst ons allemaal toebehoort, moeten we actief veranderen wat onze jongens van kleins af aan zien en leren om deze generationele cirkel te doorbreken.
Echte gelijkwaardigheid betekent dat we de volgende generatie leren dat emoties tonen geen taboe hoeft te zijn, en dat van vrouwen niet verwacht mag worden dat ze in hun eentje honderd procent geven. Of een jongen nu opgroeit in Bangladesh, België of waar dan ook ter wereld: hij verdient het om allereerst te leren mens te zijn, vrij om uit zijn kooi te stappen, en vrij om de zorg voor het huishouden te delen. De toekomst is van iedereen.
Momu takeover: wanneer een museum niet langer een plek is om stil te zijn, maar om elkaar te ontmoeten
We bezoeken dezelfde musea, bekijken dezelfde kunstwerken en nemen na afloop misschien zelfs dezelfde tram naar huis. Toch blijven we vaak vreemden voor elkaar. Tijdens de Momu takeover op 13 november probeerde het Modemuseum in Antwerpen die afstand te doorbreken. Niet door bezoekers alleen naar kunst te laten kijken, maar door hen met elkaar in verbinding te brengen.
Een museum roept vaak een herkenbaar beeld op: bezoekers die in stilte langs kunstwerken wandelen, informatiebordjes lezen en vooral kijken. Iedereen beleeft de ruimte op zijn eigen manier, maar hoe vaak ontstaat er werkelijk contact tussen de mensen die er rondlopen? Wat als we die statische vorm loslaten en een museum niet alleen beschouwen als een plek om kunst te bewonderen, maar ook als een ruimte om elkaar te ontmoeten?
Dat was één van de centrale ideeën achter de Momu Takeover: As Within, So Without Layers of You. Zes jonge makers uit de projecten ‘Momu Young Voices’ en ‘Reverse’ gaven het Modemuseum een andere invulling. Onder begeleiding van creatief directeur Alex Akuete brachten Tijs de Wit, Asmara Putri, Inya Huybrechts, Nina Augustinus, Kyra Dens en Stanley Summerville verschillende artistieke perspectieven samen. Vrijdagavond stonden identiteit, creativiteit en vooral verbinding centraal.
Kinderlijke nieuwsgierigheid
De avond begon met een muzikale ervaring rond de handpan. De zachte klanken brachten rust en boden bezoekers de gelegenheid om even aan de drukte van alledag te ontsnappen. Na het luistermoment mochten we zelf met het instrument aan de slag.
Het bleek meer dan een muzikale kennismaking. Terwijl ik de handpan bespeelde, merkte ik hoe een soort kinderlijke nieuwsgierigheid opnieuw naar boven kwam. Zonder prestatiedruk of verwachtingen experimenteren met geluid voelde verrassend bevrijdend. Het plezier zat niet in het creëren van iets perfects, maar in het gewoon proberen. Na de workshop volgde een panelgesprek dat nieuwe inzichten bood en uitnodigde tot reflectie. Vervolgens bracht de jonge artieste Zoë Chungong met haar performance Exotic Doll een heel andere energie in de ruimte. Haar werk verbreedde onze blik op artificiële intelligentie en zette aan tot nadenken over de invloed ervan op onze beeldvorming en samenleving. AI is immers niet alleen een technologische ontwikkeling, maar roept ook vragen op over identiteit en representatie.
Verbinding hoeft niet altijd te beginnen met iemand kennen. Soms begint ze met de bereidheid om iets van jezelf te delen en open te staan voor een ander
Eén van de meest betekenisvolle initiatieven van de avond was misschien wel het schrijven van een brief aan een onbekende. Bezoekers kregen de mogelijkheid om gedachten, gevoelens of persoonlijke woorden neer te schrijven voor iemand die ze helemaal niet kenden. In een tijd waarin communicatie steeds sneller verloopt en vaak beperkt blijft tot korte berichten op een scherm, was het bijzonder om opnieuw bewust tijd te maken voor woorden. Je schreef niet voor iemand die je kende, maar voor een onbekende met een eigen verhaal, ervaringen en gevoelens.



© Momu – Modemuseum Antwerpen, foto’s door Kelly Fober
Het idee lijkt eenvoudig, maar raakt aan iets fundamenteels: verbinding hoeft niet altijd te beginnen met iemand kennen. Soms begint ze met de bereidheid om iets van jezelf te delen en open te staan voor een ander. We bevinden ons dagelijks in dezelfde ruimtes. We bekijken dezelfde tentoonstellingen, wachten op dezelfde tram en passeren elkaar op straat. Toch blijven we vaak op onszelf gericht. We delen onze omgeving, maar niet noodzakelijk onze ervaringen. Hoe vaak staan we werkelijk stil bij de persoon naast ons? De briefwisseling maakte die gedachte tastbaar. Ze herinnerde ons eraan dat achter iedere onbekende een volledig eigen wereld schuilgaat.
Toegankelijkheid
Ook de rest van het programma nodigde uit tot actieve deelname. Bezoekers konden onder meer yoga proberen, aan mannequin design doen en zelf dj’en met een interactief DJ-paneel. Met magneten en geluidsblokken konden deelnemers verschillende klanken combineren en hun eigen muziek samenstellen.
Vooral de toegankelijkheid viel op. Je hoefde geen voorkennis of ervaring te hebben. Experimenteren stond centraal. Het museum werd zo een plek waar bezoekers niet alleen naar het werk van anderen keken, maar zelf onderdeel werden van het creatieve proces.
Een museum kan ook een plek zijn waar jongeren de vrijheid krijgen om hun eigen invulling aan cultuur te geven
Wat de Momu takeover bijzonder maakte, was niet alleen de verscheidenheid aan activiteiten, maar vooral de gedachte erachter. Een museum hoeft geen ruimte te zijn waar mensen naast elkaar bestaan zonder elkaar werkelijk te ontmoeten. Het kan ook een plek worden waar persoonlijke verhalen samenkomen, waar onbekenden met elkaar in gesprek gaan en waar jongeren de vrijheid krijgen om hun eigen invulling aan cultuur te geven.



© Momu – Modemuseum Antwerpen, foto’s door Kelly Fober
Misschien moeten culturele instellingen zich daarom een andere vraag stellen. Niet alleen hoe ze meer jongeren naar hun museum kunnen lokken, maar ook hoe ze ervoor kunnen zorgen dat die jongeren zich er thuis voelen en met elkaar in contact komen.
Want uiteindelijk gaat het niet alleen om wat we bekijken wanneer we een museum bezoeken, maar ook om wie we onderweg ontmoeten. We nemen vaak dezelfde tram, bekijken dezelfde kunst en delen dezelfde ruimte. Maar wat als we voor één keer ook de moeite nemen om elkaar werkelijk te leren kennen?
Célina (17) en Kyara (19) wagen zich aan de ‘7 Summits Challenge’ om jeugdhulp in de kijker te zetten
“Een moeilijke achtergrond bepaalt niet wie je bent, en al zeker niet hoe ver je in het leven kunt komen”, schrijven Célina en Kyara die beiden opgroeiden binnen de jeugdhulp. Om die boodschap extra kracht bij te zetten, gaan ze de uitdaging aan om de hoogste berg van ieder continent te beklimmen.
We groeiden beiden op binnen de jeugdhulp. Daardoor weten we uit eigen ervaring hoe het voelt om op te groeien binnen een systeem dat niet altijd aansluit bij wat je nodig hebt. We weten ook hoe gemakkelijk mensen je kunnen bekijken vanuit je verleden, je moeilijkheden of het dossier dat over je wordt bijgehouden, in plaats van vanuit wie je daadwerkelijk bent en wat je allemaal in je hebt.
Met Beyond The Expectations willen we daar verandering in brengen. We willen onze ervaringen gebruiken om aandacht te vragen voor de jeugdhulp en jongeren die daar opgroeien een stem geven. Want een moeilijke achtergrond bepaalt niet wie je bent, en al zeker niet hoe ver je in het leven kunt komen.
Daarnaast zijn we allebei verbonden aan de vzw Cachet, een organisatie die de stem van jongeren met ervaring in de jeugdhulp versterkt. Ook vanuit die betrokkenheid vinden we het belangrijk om onze ervaringen te delen, taboes te doorbreken en mee te bouwen aan een jeugdhulp waarin jongeren écht gehoord worden.
Misverstanden over de jongeren in de jeugdzorg
We merken dat er nog heel wat misverstanden bestaan over jongeren in de jeugdzorg. Zo denken de meesten nog altijd dat jongeren die via de jeugdrechtbank in de jeugdzorg terechtkomen, allemaal een crimineel feit hebben gepleegd. Terwijl slechts 13 procent van de dossiers gaat over minderjarigen die een crimineel feit pleegt. Dat blijkt uit cijfers uit 2025 van het Vlaams agentschap Opgroeien.
87 procent gaat dus over jongeren in een verontrustende opvoedingssituatie die worden opgevolgd door de sociale diensten van de jeugdrechtbank van Opgroeien. Maar ook één op de drie jongeren die vanwege een crimineel feit wordt begeleid, komt uit een verontrustende thuissituatie.
“Vaak wordt er vooral gekeken naar hun gedrag of de problemen waarmee ze geconfronteerd worden. Terwijl achter iedere jongere een eigen verhaal schuilt”
Célina (17) en Kyara (19)
Vaak wordt er vooral gekeken naar hun gedrag of de problemen waarmee ze geconfronteerd worden. Terwijl achter iedere jongere een eigen verhaal schuilt. Veel jongeren komen net in de jeugdhulp terecht omdat ze nood hebben aan bescherming, ondersteuning en een veilige omgeving. Wij vinden het belangrijk dat mensen verder kijken dan de labels die soms op jongeren worden geplakt.
Lange wachtlijsten en personeelstekort
Tegelijkertijd willen we aandacht vragen voor de structurele problemen waarmee de jeugdhulp vandaag kampt. Denk aan lange wachtlijsten, personeelstekorten, verkeerde plaatsingen en een gebrek aan gepaste begeleiding.
We willen daarbij niet met de vinger wijzen naar hulpverleners. We weten dat ook zij vaak binnen moeilijke omstandigheden moeten werken. Het gaat ons om de vraag hoe het beter kan en hoe we ervoor kunnen zorgen dat jongeren de hulp krijgen die ze nodig hebben. Want aandacht vragen is belangrijk, maar uiteindelijk willen we ook beleidsmakers hun plannen zien omzetten in concrete acties.
“Je achtergrond bepaalt niet waar je eindigt. Wat je hebt meegemaakt, hoeft niet het enige verhaal over jou te zijn”
Célina (17) en Kyara (19)
Om die boodschap kracht bij te zetten, gaan we een bijzondere uitdaging aan: De Seven Summits Challenge. We willen de hoogste berg van elk van de zeven continenten beklimmen. Voorlopig is deze uitdaging nog maar door één vrouw uit de Benelux tot een goed einde gebracht.
Onze eerste beklimming wordt de Kilimanjaro in Tanzania, gepland voor juli 2027. Daarna willen we stap voor stap toewerken naar de andere zes toppen. Het is een bijzonder ambitieus traject, daarom vraagt deze uitdaging heel wat voorbereiding, training, samenwerking en ondersteuning. We willen geld inzamelen via sponsoring en donaties om deze droom werkelijkheid te laten worden.
Stap voor stap vooruitgaan
We kiezen bewust voor bergen. Een berg beklimmen is nooit vanzelfsprekend. Je wordt geconfronteerd met grenzen en onzekerheden. Toch blijf je stap voor stap vooruitgaan. Voor ons staat dat symbool voor veel van wat jongeren binnen de jeugdhulp meemaken. Je achtergrond bepaalt niet waar je eindigt. Wat je hebt meegemaakt, hoeft niet het enige verhaal over jou te zijn.
Met Beyond The Expectations willen we dus meer doen dan zeven bergtoppen bereiken. We willen tonen dat jongeren uit de jeugdhulp veel meer zijn dan hun verleden en dat hun mogelijkheden niet begrensd worden door verwachtingen die anderen van hen hebben. We hopen mensen anders te laten kijken, gesprekken op gang te brengen en vooral mee te bouwen aan een jeugdhulp waarin jongeren niet alleen gehoord worden, maar ook daadwerkelijk de ondersteuning krijgen die ze verdienen.
Meer info: www.beyondtheexpectations.be.
Recensie Your mother your mother your mother | “Het imperfecte vaderschap in een moreel complexe wereld” ★★★★
Your mother your mother your mother schetst een prachtig portret van een vader die ieder obstakel wil overwinnen voor het welzijn van zijn kinderen. Tegelijk toont de film het belang van geloof in een wereld vol moreel complexe personages. Met Mahershala Ali in de hoofdrol, die nog maar eens bewijst waarom hij één van de beste acteurs is die Hollywood te bieden heeft.
De nieuwste film van regisseur Bassam Tariq vertelt het verhaal van Latif, een vader van drie kinderen die als huurmoordenaar de kost verdient. Wanneer de moeder van zijn kinderen plots overlijdt, staat hij er alleen voor. Terwijl hij zijn weg probeert te vinden als vader, dreigt zijn geheime leven als huurmoordenaar langzaam uit elkaar te vallen. De gevaren uit zijn verleden achtervolgen hem en tegelijk begint hij zijn eigen geloof en dat van zijn kinderen in twijfel te trekken.
Imperfectie in het vaderschap
Vooral de manier waarop Tariq zijn hoofdpersonage neerzet, is fenomenaal. Door zijn drukke bestaan als huurmoordenaar heeft Latif nooit de kans gekregen om een hechte band met zijn kinderen op te bouwen. Maar na de dood van hun moeder moet hij plots zijn rol als alleenstaande vader zien te vinden.
Dat put hem emotioneel uit, en de film brengt die worsteling bijzonder overtuigend en genuanceerd in beeld. Tegelijk toont het verhaal hoe belangrijk een moederfiguur binnen een gezin is, één van de centrale thema’s van de film. Latif probeert zijn kinderen te beschermen tegen de gevaren die hij door zijn geheime verleden zelf heeft veroorzaakt.
Oorspronkelijk zou het project een reboot worden van het klassieke Marvel-personage Blade, met Mahershala Ali in de hoofdrol
Onbewuste hulp van Marvel
Opmerkelijk is ook het verhaal achter de productie van de film. Oorspronkelijk zou het project een reboot worden van het klassieke Marvel-personage Blade, met Mahershala Ali in de hoofdrol. Ali had zijn zwaardtraining al achter de rug toen Marvel na heel wat productieproblemen besloot het filmproject te schrappen. Regisseur Tariq en hoofdrolspeler Ali lieten hun ideeën echter niet verloren gaan en verwerkten elementen uit het oorspronkelijke scenario in deze nieuwe, eigenzinnige film. De zwaardtraining kwam goed van pas, vooral in de brutale actiescènes.
Religie als centraal thema
Het islamitische geloof van het gezin speelt een centrale rol in de motieven van de personages. Latif probeert zijn geloof zo veel mogelijk vast te houden en ook aan zijn kinderen door te geven. Maar alles wat hij ziet en meemaakt, en de problemen uit zijn verleden waarmee hij worstelt, doen hem steeds meer twijfelen. De film werkt die ideeën lange tijd behoorlijk overtuigend uit. Jammer genoeg drijft Tariq ze naar de climax toe zo ver door dat ze soms in het absurde vervallen.
Toch is Your mother your mother your mother een prachtig verhaal, gemaakt met veel passie en emotie. Het acteerwerk verdient alle lof. Alleen remmen bepaalde keuzes in de uitwerking van de thematiek de film enigszins af.
Your mother your mother your mother is te huur via Amazon Prime of Apple TV.
Booktokker Yasmine Van Den Meersch (28): “Waarom met de vinger wijzen naar jongeren die andere genres lezen dan de klassieke literaire fictie?”
Met haar passie voor boeken inspireert Yasmine Van Den Meersch (28) dagelijks lezers op Booktok onder de naam ‘The bookish Yasmine’. Als fervente boekenliefhebber, content creator, maar ook als auteur zet ze lezen opnieuw in de kijker. “Soms wordt er te vaak in hokjes gedacht. Een genre krijgt een label opgeplakt om bepaalde boeken of lezers minderwaardig te maken.”
Na haar duologie De seizoensproeven ligt sinds begin oktober De heerser van de natuur van Yasmine Van Den Meersch in de boekenrekken. “Ik keerterug naar een universum dat lezers al kennen uit mijn eerdere tweeluik. Eén van de personages uit dat verhaal, Sienna, bleek bijzonder geliefd bij het publiek. Veel lezers wilden dan ook graag meer over haar te weten komen. Toen ik samen met Jonas De Backer het eerste verhaal schreef, wist ik eigenlijk al dat ik nog meer met Sienna wilde doen.”
In De heerser van de natuur, dat Van Den Meersch solo schreef, bouwt ze verder aan het verhaal van Sienna. “Zij is één van de erfgenamen van het Seizoenenrijk en staat centraal in een wereld vol macht, verantwoordelijkheid en geheimen. Hoewel het nieuwe boek zich in hetzelfde universum afspeelt als mijn eerdere duologie, kan je het perfect afzonderlijk lezen. Wie de eerdere boeken al kent, zal bepaalde elementen herkennen en extra verbanden ontdekken. Maar ook nieuwe lezers kunnen zonder problemen instappen.”
De titel De heerser van de natuur is bovendien bewust gekozen, vertelt Yasmine Van Den Meersch. “Voor mij zijn titels bijzonder belangrijk omdat ze een weerspiegeling vormen van het personage en het verhaal. De titel roept natuurlijk associaties op met macht en controle. Het gaat over Sienna, maar zij is eigenlijk de heerseres. Zij is degene die op dat moment aan de macht staat in het Seizoenenrijk.”
Romantasay-girly
“Ook de natuur speelt een belangrijke rol in het verhaal. Ze is niet zomaar een decor, maar wordt voorgesteld als een soort entiteit: iets wat bestaat en aanwezig is, zonder noodzakelijk een menselijke vorm aan te nemen.”
“Ik ben altijd al een romantasy-girly geweest”, aldus de auteur. “Dat is ook wat ik zelf graag schrijf. Ik vind het heerlijk om een nieuwe wereld te creëren en daarin spanning en romantiek te combineren. Mijn eigen leesvoorkeuren weerspiegelen zich duidelijk in mijn schrijfstijl. Ik hou ervan om werelden te bedenken waarin verschillende verhaallijnen, emoties en personages samenkomen.”
“Van jongs af aan zat ik bij mijn mama tussen haar oude boeken”, vervolgt ze. “Schrijven was helemaal mijn ding. Ik kon in mijn hoofd werelden creëren, dialogen bedenken en verhalen schrijven. Ik maakte zelfs verhalen met foto’s op Word”, lacht ze. “Ik dacht vroeger: als ik ooit schrijfster word, dan heb ik het gemaakt. Dat voelt eigenlijk nog altijd niet helemaal als de realiteit aan. Het is echt een droom.”
Toch is het niet begonnen met boeken schrijven voor Yasmine Van Den Meersch. Haar voorliefde voor romantasy deelt Van Den Meersch als booktokker waarmee ze in eerste instantie bekendheid verwierf. “Wat eerst vooral uit plezier ontstond, is ondertussen uitgegroeid tot een veel professionelere bezigheid. Ik plan mijn content tegenwoordig bewuster en denk na over wat ik met mijn community wil delen”, zegt Van Den Meersch.
“Boeken zoals Yesteryear en I Who Have Never Known Men zijn voorbeelden van verhalen die mijn aandacht trokken doordat ze binnen de community veel besproken werden”
Auteur en booktokker Yasmine Van Den Meersch
Mijn voorkeur gaat onder andere uit naar romantasy, romance en dystopische verhalen. Genres die aansluiten bij mijn vroegere liefde voor boekenreeksen zoals Divergent en The Hunger Games. Daarnaast lees ik af en toe ook thrillers, bijvoorbeeld van Freida McFadden.”
“Booktok speelt bovendien een grote rol in mijn keuze voor nieuwe boeken. Wanneer een titel plots overal opduikt, wordt mijn nieuwsgierigheid gewekt. Boeken zoals Yesteryear en I Who Have Never Known Men zijn voorbeelden van verhalen die mijn aandacht trokken doordat ze binnen de community veel besproken werden”, gaat ze verder.
Vlaamse auteurs
Van Den Meersch geeft mee vorm aan de hedendaagse Vlaamse leescultuur. Zelf blijft ze daar bescheiden onder, zelfs wanneer ze onlangs genomineerd werd voor de Bisou Awards, dat Belgische influencers bekroont. Wanneer haar gevraagd wordt of ze zichzelf als een belangrijke stem binnen die cultuur ziet, benadrukt ze vooral haar doel. “Dat is lezen promoten en jongeren aan het lezen krijgen. Je moet lezen wat je graag leest. Ik wil lezers niet opleggen wat ze moeten lezen, maar hen juist aanmoedigen om hun eigen smaak te ontdekken. Als ik daarvoor een beetje bekend mag staan, dan ben ik een gelukkig mens.”
“Vlaamse auteurs moeten vaak opboksen tegen grote marketingcampagnes en boeken die wereldwijd aandacht krijgen”
Auteur en booktokker Yasmine Van Den Meersch
Naast internationale bestsellers en populaire Booktok-hypes besteedt Van Den Meersch bewust aandacht aan Nederlandstalige boeken en Vlaamse auteurs. Dat is voor haar een belangrijk onderdeel van haar werk, zeker omdat ze zelf ook in het Nederlands schrijft. “Ik ben me ervan bewust dat het niet eenvoudig is om tussen alle grote internationale titels op te vallen. Lokale auteurs moeten vaak opboksen tegen grote marketingcampagnes en boeken die wereldwijd aandacht krijgen. ”
“Maar Vlaamse auteurs zijn geweldige mensen en verdienen het echt om in de kijker te staan”, benadrukt ze. “Lezers hoeven niet te kiezen tussen internationale bestsellers en boeken van eigen bodem.” Door ook Vlaamse en Nederlandstalige auteurs onder de aandacht te brengen, draagt ze bij aan een leescultuur waarin verschillende stemmen en verhalen hun plaats krijgen.
Lezen jongeren echt minder?
Wanneer het gesprek gaat over de kwaliteit van Booktok-boeken en de vraag of sociale media bepalen wat goede of slechte literatuur is, plaatst Yasmine een kanttekening bij het vaak negatieve beeld dat over jonge lezers bestaat. “Ik lees soms in de krant dat jongeren minder lezen, maar als je kijkt naar wat er allemaal gebeurt, zijn we volgens mij toch goed bezig.”
Ze wijst op de enorme diversiteit die vandaag binnen de boekenwereld bestaat. Sociale media nemen een belangrijke plaats in, uitgeverijen brengen prachtige edities uit, boekenbeurzen en evenementen trekken steeds meer aandacht en er verschijnen verhalen in bijzonder uiteenlopende genres. “Er wordt te vaak in hokjes gedacht. Sommige genres krijgen een bepaald label opgeplakt, maar dat hoeft niet noodzakelijk negatief te zijn. Het probleem ontstaat vooral wanneer die indeling gebruikt wordt om bepaalde boeken of lezers minderwaardig te maken.”
“In plaats te benadrukken wat jongeren zogezegd niet meer doen, mogen we stilstaan bij wat er wél groeit: nieuwe leesgemeenschappen, jonge auteurs, enthousiaste lezers en een steeds breder aanbod”
Auteur en booktokker Yasmine Van Den Meersch
“Ik vind dat er met een positievere blik naar de boekenwereld gekeken mag worden”, aldus de Oost-Vlaamse. “In plaats van voortdurend te benadrukken wat jongeren zogezegd niet meer doen, mogen we ook stilstaan bij wat er wél groeit: nieuwe leesgemeenschappen, jonge auteurs, enthousiaste lezers en een steeds breder aanbod.”
Ook de manier waarop verschillende generaties naar literatuur kijken, mag volgens Yasmine wat genuanceerder. “Waarom wordt er zo vaak met de vinger gewezen naar jongeren die andere genres lezen dan de klassieke literaire fictie? Waarom wordt er altijd gezegd dat jongeren minder lezen? En waarom wordt er zo snel geoordeeld over wat ze lezen? Ze mogen toch ook andere genres ontdekken?”
Ervaring in de boekenwinkel
Ze vindt het opvallend dat oudere generaties soms als vanzelfsprekend een bepaalde literaire voorkeur toegeschreven krijgen, terwijl jongeren sneller kritiek krijgen wanneer ze kiezen voor bijvoorbeeld Young Adult, romance of fantasy. Haar eigen ervaring in een boekenwinkel bevestigt bovendien dat de grenzen tussen generaties helemaal niet zo strikt zijn. Van Den Meersch: “Ook oudere lezers staan open voor Young Adult-boeken en andere genres die vaak met een jonger publiek worden geassocieerd.”
Om te eindigen waar we begonnen, vragen we tot slot wat Van Den Meersch hoopt dat lezers meenemen wanneer ze de laatste pagina van De heerser van de natuur omslaan? Ze citeert een zin uit haar dankwoord, die voor haar persoonlijk bijzonder veel betekent: “Promise me, that amidst all the chaos that life can offer, you won’t forget to live.”
Op 14 en 15 november trekt Yasmine Van Den Meersch naar Boektopia in Antwerpen, waar lezers de kans krijgen om haar te ontmoeten en hun boeken te laten signeren. Meer info: www.boektopia.be.
Boekentips van Yasmine
Wie zin heeft gekregen om nieuwe boeken te ontdekken, krijgt van Yasmine ook enkele aanbevelingen. Een reeks die ze met veel enthousiasme aanraadt, is Fragile Sanctuary. Vooral de combinatie van smalltown romance en een thrillerverhaallijn spreekt haar aan. “Je hebt een gezellig dorp, personages die allemaal met bepaalde dingen worstelen en tegelijkertijd zit er een heel goede thriller-subplot in. Dat maakt het zo interessant.”
Ook het veelbesproken Yesteryear kon haar overtuigen. Het boek maakte indruk door zijn originele concept en onverwachte wendingen. “Het boek smijt je echt van de ene muur naar de andere. Het is een nieuw concept, een nieuwe plotlijn en een verhaal dat bijblijft. Het legt heel wat puzzelstukken op tafel. Op het einde dacht ik echt: ik moet nu even naar een muur gaan staren.”
Hoe ver gaan jongeren om er goed uit te zien?
Looksmaxxing is een online trend waarbij alles draait om er zo goed mogelijk uitzien. Maar hoever zouden jongeren gaan om hun uiterlijk te verbeteren? We vroegen het aan hen.
Journalist: Belinay Balci – Camera: Dries Basraoui – Montage: Belinay Balci
Recensie | “Breendonk dompelt je onder in een wereld waarin angst, macht en vertrouwen het dagelijkse leven beheersen”
Sterke acteerprestaties en een beklemmende sfeer maken van Breendonk een reeks die de gruwel van de Tweede Wereldoorlog bijzonder tastbaar maakt. Regisseurs Kevin Janssens en Filip Lenaerts tonen hoe de oorlog mensen uit elkaar drijft en voor onmogelijke keuzes plaatst.
Het verhaal speelt zich af in het bezette België van 1942. Het jonge koppel Rik (Jolan De Bouw) en Elizabeth (Anne-Laure Vandeputte) nemen de hoofdrol voor hun rekening. Hoewel ze smoorverliefd zijn, kijken ze anders naar de oorlog. Elizabeth sluit zich aan bij het verzet, terwijl Rik liefst wil vluchten om samen een nieuwe toekomst op te bouwen.
Na een beruchte verzetsactie loopt alles echter anders dan gehoopt. Rik krijgt een enkele rit naar het Fort van Breendonk, terwijl Elizabeth haar eigen lot in handen moet nemen.
Vanaf dat moment wordt al snel duidelijk hoe meedogenloos het leven in het kamp is. De gevangenen worden geconfronteerd met angst, vernedering en een regime waar de machtsverhoudingen allesbepalend zijn. Overleven wordt een dagelijkse strijd en vertrouwen is allesbehalve vanzelfsprekend. Wie is te vertrouwen en wie heeft verborgen bedoelingen? De serie geeft genoeg prijs om nieuwsgierig te worden naar het vervolg, maar houdt de spanning zorgvuldig vast.
Locatie, locatie, locatie
De locatie is één van de grootste troeven van de reeks. Geen enkele studio kan op tegen de authenticiteit van het echte Fort van Breendonk. Voor velen een herkenbare plek door een schooluitstap of rondleiding. Net daardoor komt de reeks extra hard binnen. De gangen, muren en kamers zijn geen willekeurig decor, maar een plek waar de geschiedenis nog tastbaar aanwezig is. ‘Als de muren konden praten’ is hier meer dan eens op zijn plaats en de reeks vertelt hun verhaal.
“De reeks zet aan tot nadenken over de keuzes die mensen maken wanneer hun vrijheid op het spel staat: wat zou jij doen als overleven de enige prioriteit is?“
Ook het acteerwerk draagt bij aan de geloofwaardigheid. Jolan De Bouw maakt indruk als Rik. Koen De Bouw geeft vader Leon de nodige complexiteit, terwijl Anne-Laure Vandeputte als Elizabeth vastberadenheid en kwetsbaarheid weet te combineren. Kevin Janssens zet als Hendrik dan weer een onvoorstelbare aanwezigheid neer. Zijn personage is de bron van spanning en verdeeldheid waardoor de kijker voortdurend op zijn hoede blijft.
Breendonk is meer dan een historisch drama. De reeks dompelt de kijker onder in een wereld waarin angst, macht en vertrouwen het dagelijks leven beheersen. Ze zet aan tot nadenken over de keuzes die mensen maken wanneer hun vrijheid op het spel staat: wat zou jij doen als overleven de enige prioriteit is? Sterke fundamenten zijn gelegd, maar blijft het fort voor de personages een tussenstation of wordt het een onmenselijke eindbestemming?