In opname gaan: “Ik voelde mij gefaald en je leven staat ineens stil”
In aflevering 6 duikt (On)zichtbaar opnieuw in een onderwerp waar vaak nog fluisterend over gepraat wordt: in opname gaan. Amke Dockx, Lara Vrancken en Merle Van den Heuvel vertellen open over hun eigen ervaringen: “the Good, the Bad en the Ugly”. Deze aflevering is een gesprek over wat het eigenlijk betekent om ‘in opname’ te gaan. Is het een pauzeknop voor je hoofd? Een safe space waar je eindelijk adem kunt halen? Of net een plek die spannend en onbekend voelt? En hoe ziet een dag in opname er eigenlijk uit? Je komt het allemaal te weten in deze nieuwe aflevering.
Amke Dockx, Lara Vrancken, Noor Vanhove, Merle Van den Heuvel, Lieze Steels – en met Lara Bosmans in hun hart – hebben samen één doel: zichtbaar maken wat nog onzichtbaar is. In hun podcast duiken ze in alles wat jongeren raakt – van mentale gezondheid en seksualiteit tot eenzaamheid en pesten. Geïnspireerd door hun eigen ervaringen, en met boeiende gasten, brengen ze onderwerpen die niet vaak genoeg besproken worden aan bod en doorbreken ze zo taboes.
Nood aan een gesprek, heb je verdere vragen of twijfel je over iets? Hieronder zijn enkele nummers waar je altijd terecht kunt:
Tele-Onthaal: 106
Awel: 102
Zelfmoordlijn
Hannes Moreels als transpersoon: “Ik heb het gevoel dat ik drie jaar geleden opnieuw ben geboren”
In de vierde aflevering van de podcast (On)zichtbaar gaan Amke Dockx en Merle Van den Heuvel in gesprek met Hannes Moreels over zijn leven als ’transpersoon’, een term die volgens hem zijn identiteit beter beschrijft dan het woord ’transgender’. In dit openhartig gesprek leren we de unieke wereld kennen van Hannes, zijn uitdagingen en mijlpalen die hij is doorgegaan.
Amke Dockx, Lara Vrancken, Noor Vanhove, Merle Van den Heuvel, Lieze Steels – en met Lara Bosmans in hun hart – hebben samen één doel: zichtbaar maken wat nog onzichtbaar is. In hun podcast duiken ze in alles wat jongeren raakt – van mentale gezondheid en seksualiteit tot eenzaamheid en pesten. Geïnspireerd door hun eigen ervaringen, en met boeiende gasten, brengen ze onderwerpen die niet vaak genoeg besproken worden aan bod en doorbreken ze zo taboes.
“Je redt mensenlevens door gewoon te vragen: ‘hoe gaat het echt met u?'”
In deze derde aflevering van (On)zichtbaar duiken Amke Dockx, Lara Vrancken en Merle Van den Heuvel in hun persoonlijke ervaring met depressie. Hiermee proberen ze aan het licht te brengen wat herkenbaar kan zijn voor jezelf of voor iemand in je omgeving die zou kunnen worstelen met depressie. Een gesprek voeren over depressie is de eerste stap om zichtbaar te maken wat onzichtbaar zou kunnen blijven.
Amke Dockx, Lara Vrancken, Noor Vanhove, Merle Van den Heuvel, Lieze Steels – en met Lara Bosmans in hun hart – hebben samen één doel: zichtbaar maken wat nog onzichtbaar is. In hun podcast duiken ze in alles wat jongeren raakt – van mentale gezondheid en seksualiteit tot eenzaamheid en pesten. Geïnspireerd door hun eigen ervaringen, en met boeiende gasten, brengen ze onderwerpen die niet vaak genoeg besproken worden aan bod en doorbreken ze zo taboes.
Nood aan een gesprek, heb je verdere vragen of twijfel je over iets? Hieronder zijn enkele nummers waar je altijd terecht kunt:
Tele-Onthaal: 106
Awel: 102
Zelfmoordlijn
Amber Vandeweert heeft progeria: “Je merkt aan mensen dat ze denken dat je een kind bent”
(On)zichtbaar interviewt Amber Vandeweert, een meisje met het zeldzame syndroom Progeria, die het perspectief deelt van haar leven en identiteit door diepgaande vragen in een open gesprek. Leer deze inspirerende vrouw kennen in de nieuwe aflevering van (On)zichtbaar.
Amke Dockx, Lara Vrancken, Noor Vanhove, Merle Van den Heuvel, Lieze Steels – en met Lara Bosmans in hun hart – hebben samen één doel: zichtbaar maken wat nog onzichtbaar is. In hun podcast duiken ze in alles wat jongeren raakt – van mentale gezondheid en seksualiteit tot eenzaamheid en pesten. Geïnspireerd door hun eigen ervaringen, en met boeiende gasten, brengen ze onderwerpen die niet vaak genoeg besproken worden aan bod en doorbreken ze zo taboes.
Zes maanden na de aardbeving: “Marokkaanse overheid doet alleen maar wat papierwerk”
Marokko werd op 8 september getroffen door een krachtige aardbeving. Zes maanden later hebben de mensen die aan de voet van het Atlasgebergte wonen nog altijd geen vergoeding gekregen voor de wederopbouw van het dorp. Iedereen uit het moeilijk bereikbare gebied woont nog in tentjes.
De inwoners van Tafeghaghte zijn momenteel volop bezig met de heropbouw van hun moskee. Tegelijkertijd verloopt de rest van de reconstructie van het dorp zeer moeizaam. Het dorp is gezamenlijk overeengekomen dat de moskee als één van de eerste gebouwen opnieuw overeind moet staan. “We hebben momenteel nog niks gekregen van de overheid. Alleen donaties van mensen in en rondom het dorp financieren de heropbouw ervan. Natuurlijk helpen de bewoners van het dorp met de wederopbouw”, aldus Ahmad lghonbaz, die de heropbouw leidt.
3.000 doden
In de late avond van 8 september vorig jaar werd de regio Marrakech-Safi in Marokko opgeschrikt door een krachtige aardbeving met een magnitude van 6.5 op de schaal van Richter. Het resultaat is een dodental van ruim 3.000 mensen en meer dan 5.500 gewonden n in de getroffen regio’s. Het epicentrum bevond zich in de buurt van het schilderachtige dorp Tafeghaghte, dat sindsdien geconfronteerd wordt met ingrijpende veranderingen en uitdagingen.
“Er komen nu ook meer toeristen dan voordien, de zogenaamde ramptoeristen. Ik heb momenteel dus meer werk dan ooit tevoren” – Farid Bouisoekran (gids in Amizmiz)
De aardbeving veroorzaakte aanzienlijke schade aan de infrastructuur van Tafeghaghte, waarbij talrijke huizen, scholen, bedrijven en de lokale moskee instortten. De inwoners zijn genoodzaakt hun toevlucht te zoeken in tijdelijke opvangcentra, in de vorm van tenten en cabines. Tot vandaag leven ze in die omstandigheden.
“Op het moment van de aardbeving leidde ik een groepje Franse toeristen rond in de bergen dichtbij Amizmiz. We zaten toen allemaal in een hotel”, vertelt lokale gids Farid Bouisoekran. “Het hotel stortte in, maar gelukkig waren we op tijd gevlucht en bleven we ongedeerd. Ik ben toen samen met mijn groepje toeristen de straat op gegaan om hulp te bieden.”
Ramptoeristen
“De toeristen hebben levende en dode lichamen van onder het puin gehaald. Dat was heel heftig”, vertelt Bouisoekran. Hijzelf leeft in Amizmiz, zijn familie is ongedeerd gebleven. Toch heeft hij het er nu nog altijd moelijk mee. “Ik ga nu met toeristen naar dezelfde dorpjes om de verwoesting, die de aardbeving aanrichtte, te laten zien. Dat voelt heel vreemd. Er komen nu ook meer toeristen dan voordien, de zogenaamde ramptoeristen. Ik heb momenteel dus meer werk dan ooit tevoren.’
Veel inwoners van Tafeghaghte hebben ook persoonlijke tragedies meegemaakt, waaronder verlies van dierbaren en ernstige verwondingen. In het volgende audiofragment hoor je enkele getuigenissen over de materiële en psychologische schade van enkele bewoners.
Om steun te bieden aan degenen die de ramp hebben overleefd, heeft de Marokkaanse overheid onmiddellijke hulp toegezegd van 30.000 dirham per gezin, zo’n 2.735 euro. Voor elke zwaar getroffen woning wordt tot 140.000 dirham, ongeveer 12.765 euro, vrijgemaakt. De vernieling kost de Marokkaanse regering miljarden voor de komende vijf jaar, maar dat zal gedeeltelijk gefinancierd worden door het fonds van plattelandsontwikkeling en het solidariteitsfonds voor huisvesting. De verliezen van de aardbeving worden geschat op zo’n 10 miljard dirham.
Er is enige kritiek van de lokale bevolking op de beloftes van de regering. Volgens hen hebben ze nog geen geld ontvangen om hun huizen herop te bouwen. Ook een gebrek aan humanitaire hulp stuit op veel onbegrip bij de inwoners. “We weten niet waarom, zelfs als we proberen uit te leggen dat we hulp nodig hebben, doet de regering niets. De weg zit vol kuilen. De regering doet alleen maar wat papierwerk”, vertelt Hassan Sidi Saïd, een inwoner van Tafghaghte die zijn vrouw en kinderen verloor tijdens de aardbeving.
In beeld: Tram 6 maakt lichte botsing met bakfietser in de Lange Leemstraat
Op 27 februari omstreeks 15.30 uur vond er een lichte aanrijding plaats in de Lange Leemstraat. Volgens getuigen wilde een vrouw op een bakfiets de tramsporen oversteken, maar zag ze de aanrijdende tram niet aankomen.
De chauffeur van tram 6, die richting Luchtbal reed, ging vol in de remmen, maar maakte toch een lichte botsing met de vrouw op de bakfiets. Volgens onze informatie vielen er geen gewonden. De politie kwam wel ter plaatse om de situatie te analyseren. Het tramverkeer lag hierdoor een klein halfuur stil.
“Het is belangrijk dat trauma bespreekbaar is, maar wel in een veilige context”
Uit ingrijpende gebeurtenissen kunnen trauma’s voortkomen. Maar wat is het verschil tussen een trauma en het worstelen met een moeilijke ervaring? Psychologe Iman Katende legt uit wat werkelijk bepaalt wanneer een ervaring traumatisch wordt en hoe je ermee kunt omgaan. “Wat het meest telt, is hoe de gebeurtenis je dagelijks functioneren beïnvloedt en of je in staat bent je gevoel van verbinding met jezelf en anderen te behouden.”
Wat is een trauma en wordt elke ingrijpende gebeurtenis een trauma?
Iman Katende: “Nee, er is een cruciaal onderscheid. Een ingrijpende gebeurtenis op zich wordt niet automatisch een trauma. Iets is traumatisch als ons functioneren na zo’n gebeurtenis op een bepaalde manier wordt beïnvloed. We spreken van een trauma wanneer er een blijvende impact is op emoties, lichaam en gedrag, en wanneer het sociaal functioneren en/of de fysieke toestand wordt belemmerd.”
“Twee mensen kunnen exact dezelfde gebeurtenis meemaken en er totaal verschillend op reageren. De ene persoon kan het ervaren alsof zijn of haar leven volledig is veranderd sinds die gebeurtenis, terwijl de andere er juist motivatie uit haalt.”
“Sommige mensen reageren zeer veerkrachtig, terwijl bij anderen de gebeurtenis hun draagkracht overstijgt. Soms realiseren mensen zich niet dat ze een trauma hebben meegemaakt. Toch merkt de omgeving dat ze niet meer hetzelfde functioneren, of merken ze op dat de persoon anders functioneert na zo’n gebeurtenis.”
“Wanneer we over trauma spreken, hebben we het ook over een overlevingsmodus die wordt geactiveerd. Die bestaat uit vier mogelijke reacties: vechten, vluchten, bevriezen en volgen. Bij extreme stress kom je terecht in één van deze vier.”
Kan een ingrijpende gebeurtenis ook positieve effecten hebben?
“Hoewel we ingrijpende gebeurtenissen vaak associëren met negatieve uitkomsten, kunnen ze voor sommige mensen ook een bron van groei en motivatie zijn. Dit minimaliseert de ernst van de ervaring niet, maar laat zien dat onze reactie op zulke gebeurtenissen zich op een spectrum bevindt. Ook hier verschilt het van persoon tot persoon. Wat het meest telt, is hoe de gebeurtenis je dagelijks functioneren beïnvloedt en of je in staat bent je gevoel van verbinding met jezelf en anderen te behouden.”
Bestaat er volgens jou de misvatting dat mensen die iets traumatisch meemaken altijd een trauma hebben?
“Ja, en dat komt ook omdat het per cultuur sterk kan verschillen en een trauma iets zeer individueel is. Daarom is het moeilijk om geen misvattingen te hebben: wanneer spreken we van een trauma en wanneer is het ‘gewoon’ onderdeel van het leven of een moeilijke situatie die veel mensen ervaren?”
“Zelfs één enkele traumatische gebeurtenis kan grote impact hebben”
Binnen de psychologie maken we onderscheid tussen enkelvoudig trauma en complex trauma. Een enkelvoudig trauma kan bijvoorbeeld voorkomen bij het verliezen van een ouder, gevolgen van een medische ingreep of het gevolg van seksueel geweld.
Complex trauma daarentegen kan voorkomen bij mensen die jarenlang zijn verwaarloosd of mishandeld. Dit soort trauma’s hebben vaak een diepere psychische impact. Ook mensen die jarenlang oorlog meemaken, hebben te maken met complex trauma, omdat er sprake is van langdurige onveiligheid.
Maar zelfs één enkele traumatische gebeurtenis kan grote impact hebben, bijvoorbeeld wanneer het iemands gevoel van verbinding met zichzelf aantast, of wanneer iemands stressrespons zo sterk wordt geactiveerd dat het moeilijk wordt vertrouwen op te bouwen. Soms is het simpelweg een gevoel van machteloosheid en ook dat kan trauma veroorzaken.”
Versterken sociale media misvattingen rond ‘zelfdiagnose’?
“Dat is moeilijk, want trauma hangt niet zozeer af van de gebeurtenis zelf, maar van hoe iemand die ervaart. Zelfs iets dat op het eerste zicht niet ernstig lijkt, kan voor iemand als een trauma aanvoelen. Het kan betekenen dat het functioneren wordt belemmerd of dat het invloed heeft op hoe iemand zijn of haar leven leidt. Het kan ook invloed hebben op iemands mentale gezondheid. Woorden als trauma en depressie komen tegenwoordig vaker voor in ons taalgebruik.”
“Het is belangrijk dat er over trauma wordt gesproken, maar met zorg”
“Het is genormaliseerd om te zeggen: ‘Ik voel me depressief’ of ‘Dit is een trauma’, terwijl voor veel mensen niet duidelijk is wat trauma precies betekent. Er is pas sprake van trauma wanneer het ons functioneren belemmert. Voor veel mensen is nog niet helder wat trauma precies inhoudt, waardoor het woord sneller wordt gebruikt bij het bespreken van ervaringen en mentale gezondheid.”
Hoe uit trauma zich?
“Dat verschilt natuurlijk per persoon en hangt ook af van het type trauma. Enkelvoudige trauma’s hebben vaak een andere impact dan complexe trauma’s. Het gaat ook om de manier waarop iemand ermee omgaat en of die persoon de ervaring kan omzetten in een vorm van kracht. Maar het blijft zeer individueel en hangt af van het type trauma en de impact ervan. Dat bepaalt hoe het trauma zich manifesteert en op welk gebied het trauma het dagelijks functioneren belemmert, want het hoeft niet alle levensdomeinen te beïnvloeden.”
“Een netwerk is ook hier erg belangrijk. We zien dat mensen die alles alleen moeten verwerken meer kans hebben om een trauma te ontwikkelen dan mensen die hun ervaringen kunnen delen en erover kunnen praten. Trauma kan zich ook uiten in schaamte over wat iemand is overkomen. Je hebt het trauma zelf, dat al veel stress veroorzaakt, maar ook de manier van denken kan extra stress opleveren.”
“Normaliseer emoties, want schaamte beïnvloedt hoe we een trauma ervaren”
Therapie of een sterk steunend netwerk kan veel betekenen tijdens dit proces. Therapie of familie kan iemand met een trauma het beste ondersteunen door erover te praten. Oordeel niet, maar accepteer iemand zoals die is. Geloof in elkaars veerkracht en zie elkaar als sterke individuen. Normaliseer emoties, want schaamte beïnvloedt hoe we een trauma ervaren.
Er zijn veel verschillende vormen van therapie. Het gaat erom te vinden wat bij jou past. Een voorbeeld is EMDR, een psychotherapeutische methode die mensen helpt ingrijpende en traumatische herinneringen te verwerken en emotionele spanningen te verminderen.”
Merkt u dat er nog taboes bestaan rond trauma?
“Ik ben eigenlijk verrast hoe vaak mensen bevestiging van een psycholoog nodig hebben om zeker te weten dat hun emoties ‘oké’ zijn. Dit is iets waar onze samenwerking nog aan kan werken. We moeten ook letten op hoe we over dit thema praten, over trauma praten moet in een veilige ruimte gebeuren. Tegelijk moeten we eerlijk zijn: niet alles is per se een trauma. Dat moeten we kunnen erkennen. Toch is het belangrijk om elkaar daarin te ondersteunen.”
“Niet alles is per se een trauma. Dat moeten we kunnen erkennen”
“Ik denk dat thema’s zoals trauma met zorg moeten worden behandeld, maar ik vind het ook goed dat erover wordt gesproken. De media moeten voorzichtig zijn in de manier waarop ze bepaalde onderwerpen bespreken. Het is belangrijk dat trauma bespreekbaar is, maar wel in een veilige context.”
“Sociale media zijn vaak meer gericht op entertainment, wat ik soms jammer vind wanneer het over thema’s zoals mentale gezondheid of trauma gaat. Woorden als ’trauma’ worden daar sneller gebruikt, terwijl het juist belangrijk is om zulke gesprekken in een veilige omgeving te voeren.”
De reeks ‘Nieuw Leven’ vertelt verhalen van mensen bij wie het leven plots een andere richting insloeg. Door ziekte, een ongeval of een beperking werden vanzelfsprekende dingen onzeker en moest een nieuwe balans worden gevonden. In interviews en fotoreportages delen zij hun ervaringen over verlies, veerkracht, identiteit en opnieuw thuiskomen in een lichaam en leven dat veranderd is.
Dit artikel gratis overnemen op je website?
Lotte Verhelle: “Tourette is soms een luid instrument in het orkest van mijn leven”
Mensen met het syndroom van Gilles de la Tourette hebben altijd vocale én motorische tics, ze schelden niet alleen maar. Dat leren de makers van (On)zichtbaar in hun nieuwe aflevering dankzij hun gast Lotte Verhelle. Lotte studeert klinische neuropsychologie en leeft al sinds jongs af aan met het syndroom van Gilles de la Tourette. Ze zet zich in om het leven met deze complexe neurologische aandoening zichtbaar te maken. “Er gaat meer mee gepaard dan hetgeen dat je ziet.”
Hoe leef je in een lichaam dat voortdurend ongevraagd dingen doet die anderen niet altijd begrijpen? Het gaat niet enkel om onverwacht gedrag en daardoor terechtkomen in komische situaties, zoals je wel eens ziet. Leven met tics zorgt er ook voor dat jouw toekomstbeelden soms moeilijker bereikbaar zijn, of dat je zelfs je recorder op stand-by houdt voor het geval je in een situatie vol onbegrip terechtkomt. Tourette is een bijzondere aandoening: hoezo kunnen je hersenen ervoor zorgen dat je dingen doet of zegt die je eigenlijk niet wilt? En zou Lotte haar tourette wegtoveren als dat zou kunnen? Die vragen beantwoordt Lotte Verhelle in de veertiende aflevering van (On)zichtbaar.
Amke Dockx, Lara Vrancken, Noor Vanhove, Merle Van den Heuvel, Lieze Steels – en met Lara Bosmans in hun hart – hebben samen één doel: zichtbaar maken wat nog onzichtbaar is. In hun podcast duiken ze in alles wat jongeren raakt – van mentale gezondheid en seksualiteit tot eenzaamheid en pesten. Geïnspireerd door hun eigen ervaringen, en met boeiende gasten, brengen ze onderwerpen die niet vaak genoeg besproken worden aan bod en doorbreken ze zo taboes.
Eerste zonnetje van het jaar lokt cafégangers naar het Mechelseplein
Gisteren kwam de lente voor het eerst dit jaar naar ons land. Met 19,8 graden in het weercentrum van Ukkel was dit officieel de warmste 25 februari sinds de start van de metingen. Een stralend zonnetje en geen wind. Dat betekent maar één ding: terrasjesweer.
Tien dagen geleden lag de stad nog bedekt onder een wit sneeuwtapijt, vandaag is daar niets meer van te merken. Antwerpen ontwaakt uit haar winterslaap, op de Meir is het over de koppen lopen en de terrasjes zitten bomvol. Het kriebelde duidelijk bij de cafégangers. “Het heeft lang genoeg geduurd”, zegt Victor (22), die van de zon genoot op een terras op het Mechelseplein. “Het eerste terrasje van het jaar voelt altijd speciaal. Het is zoals de start van het nieuwe wielrenseizoen, een passie die je elk jaar even moet missen maar met open armen ontvangt wanneer hij terug is.”
De pintjes schuiven vlot over de toog en het personeel is druk in de weer om iedereen van drank te voorzien. En dat personeel is nog lang niet klaar met hun shift als het aan Victor ligt: “We hadden afgesproken om vanavond op café te gaan, maar toen we het zonnetje zagen, besloten we om nu al af te spreken. We zullen hier dus nog wel even blijven zitten.”
“Het zijn dagen als deze waarvoor je een café uitbaat” – David (uitbater café Den Boer van Tienen)
Ook de horecazaken zien de klanten graag komen. Hun omzet vliegt de lucht in op een dag als deze. In café de Zeppos is het personeel te druk bezig om ons te woord te kunnen staan. Er is geen enkele stoel meer vrij op het terras van het café. In Den Boer van Tienen is er ook nauwelijks een plek te bemachtigen.
Uitbater David is druk in de weer. “Oei, ik heb eigenlijk geen tijd voor een interview, ik krijg hier net een bestelling van 30 boerekes”, zegt hij van achter de toog. Terwijl hij de ene pint na de andere perfect aftapt, gaat hij verder. “Zalig toch? Het zijn dagen als deze waarvoor je een café uitbaat. Iedereen gelukkig samen zien op een vol terras maakt mij blij.”
Het kwik daalt de komende dagen weer een heel stuk, 25 februari zal de geschiedenis in gaan als de eerste terrasjes dag van 2026.
Dit artikel gratis overnemen op je website?
Explainer: Wie was de man achter de Epstein files?
Jeffrey Epstein is de laatste weken niet meer weg te denken uit de media. Het laatste deel van de Epstein files is vrijgegeven, en dat werd kritisch opgevolgd door de hele wereld. Er wordt dagelijks bericht over de gruwelijke taferelen die zich afspeelden op Epstein Island. Heel wat bekendheden en machtige personen worden momenteel aan de schandpaal genageld. Maar wie was Jeffrey Epstein zelf? Hoe vergaarde hij zijn fortuin? En hoe slaagde hij erin zo lang ongestraft te blijven?