(Opinie) Het rouwverlof in België is nog onpersoonlijker dan ChatGPT

“Er is nood aan een ruimer rouwstatuut dat een wettelijke omkadering biedt waarbij empathie en begrip centraal staan”, vindt Valentine Vanparys.

Het rouwverlof is opgesteld door iemand met nog minder inlevingsvermogen dan ChatGPT. Hoewel verlies niet tastbaar is, is het onoverkomelijk vervlochten met je dagelijkse leven. Hoe kan het dat je bij het overlijden van je partner of kind slechts tien dagen verlof krijgt? Dat is amper genoeg tijd om je de begrafenis te regelen of om je door de administratie te worstelen. Laat staan om effectief te rouwen, je verlies te accepteren en je verdriet te omarmen.

De meest recente aanpassing van het omstandigheidsverlof dateert uit 2021 waarbij het verlof bij overlijden van een partner of kind werd uitgebreid van drie naar tien dagen. De Belgische wetgeving houdt daarbij alleen rekening met officiële documenten van verwantschap of een gedeeld adres. Heb je geen trouwring of sta je niet ingeschreven op hetzelfde adres? Dan kun je het rouwverlof vergeten. Je verlies telt niet voor de wet. Sinds wanneer is onze huwelijksregistratie of onze administratieve woonplaats een correcte maatstaf voor verdriet? Het is een bureaucratische belediging voor de liefde.

Ondanks deze goedbedoelde verlenging blijft het rouwverlof ondermaats. “Rouwverlof zal altijd te weinig zijn”, stelt rouwexpert Manu Keirse in een interview aan Solidaris. Extra verlofdagen blijven toevoegen aan het rouwverlof zal voor tegenstanders van een ruimer rouwstatuut klinken als nagels op een krijtbord. Ze zullen zich steevast verschuilen achter de muur van economische betaalbaarheid en administratieve controle.

Preventie is goedkoper dan uitval

Maar wat blijkt? Preventie is goedkoper dan uitval. Onvoldoende rouwbegeleiding kan uitmonden in presenteïsme, waarbij werknemers aanwezig zijn op de werkplek, maar niet voldoende fit zijn door persoonlijke of gezondheidsproblemen. Presenteïsme verhoogt niet alleen het risico op depressie, burn-out en hartziekten, maar brengt ook productiviteits- en kwaliteitsverlies met zich mee. Bovendien kost één enkele werknemer met een burn-out de werkgever gemiddeld 23.677 euro. Dat blijkt uit cijfers van Securex in 2022. Over economische betaalbaarheid hoef je je dus geen zorgen te maken.

Helaas is een pure verlenging van het rouwverlof niet de oplossing. “Wat echt het verschil maakt, is hoe de werkgever omgaat met het verlies van de werknemer”, stelt Manu Keirse. Aangezien het wettelijke kader je verlies en je verdriet amper erkent, ben je aangewezen op de sympathie van je werkgever. “Als een werkgever niet kan omgaan met dat verdriet, komt de rouwende werknemer heel vaak in ziekteverlof terecht.”

“31 procent van de Belgen voelt zich op het werk onvoldoende gesteund voelt in een periode van rouw”

Keirse illustreert dat met een voorbeeld: “Een koppel verliest hun dochter op de dag van haar eerste communie. Na vier weken gaan ze opnieuw werken. De vader krijgt van zijn werkgever de ruimte om te rouwen, het advies om voldoende te rusten en de mogelijkheid om aan te geven wanneer het even niet meer gaat. De moeder daarentegen wordt slechts aangemoedigd om de draad weer op te pikken. Uiteindelijk groeit de vader geleidelijk aan weer in zijn job. Maar de moeder is helaas nooit meer naar haar job teruggekeerd. Hoewel beide werkgevers goeie intenties hadden, wist de ene alleen meer over hoe je met verlies moet omgaan dan de andere.”

Dat blijkt een veel voorkomend probleem te zijn op de werkvloer. Uit een onderzoek in 2024 bij 2.000 Belgen van DELA blijkt dat 31 procent van de Belgen zich op het werk onvoldoende gesteund voelt in een periode van rouw. Ook daarvoor moet binnen het Belgische beleid meer ruimte worden gemaakt.

Rouw als toestand

“Je lijf rouwt gewoon, punt”, vertelt rouwexpert Jos de Keijser aan De Correspondent. Wetenschappelijk onderzoek van de Hongaarse Universiteit Semmelweis toont dat rouw zich niet alleen psychisch, maar ook fysiek manifesteert. Vermoeidheid, concentratieverlies, een brok in de keel of een knoop in de maag: het zijn geen randverschijnselen, maar kernsymptomen van rouw.

Het rouwstatuut zou voldoende plaats moeten voorzien voor ons ‘rouwende brein’. Rouwen is geen gevoel dat je zomaar even parkeert. Het is geen emotie die je met voldoende tijd en wilskracht onder controle krijgt. Het is een onzichtbare hoedanigheid waaraan je hele lichaam zich moet aanpassen.

“Het huidige rouwstatuut gaat uit van de impliciete veronderstelling dat mensen na een administratief vastgelegde periode van tien dagen weer inzetbaar zijn”

Je staart uren voor je uit, terwijl je denkt aan alles en niets tegelijkertijd. Iedere inspanning is je te veel gevraagd en in je lichaam woedt er een innerlijke strijd om te blijven functioneren. De meest voor de hand liggende taken voelen aan als sisyfusarbeid. Je bent de uitputting nabij, terwijl je gewoon probeert te vatten wat je nu net overkomen is.

Situationeel en flexibel rouwverlof

Het huidige rouwstatuut gaat uit van de impliciete veronderstelling dat mensen na een administratief vastgelegde periode van tien dagen weer inzetbaar zijn. We bezitten zoveel kennis, zoveel documentatie, zoveel expertise en toch laat de Belgische wetgeving ons zo in de steek. Net zoals het rouwproces verschilt van persoon tot persoon, net zoals ons verdriet en ons verlies alle mogelijke vormen kan aannemen, zou ook ons rouwstatuut situationeel en flexibel moeten zijn.

Een oneindige verlenging van het rouwverlof is geen aangewezen oplossing. Rouwen doe je je leven lang. Het verlies en het gemis worden een deel van je bestaan. Bovendien laat verdriet zich niet afbakenen in een wetgeving of definiëren op basis van bloedverwantschap.

Daarom is er nood aan een ruimer rouwstatuut dat een wettelijke omkadering biedt waarbij empathie en begrip centraal staan. Rouwexperts kunnen hierin een cruciale rol spelen. Net zoals er een arbeidsarts waakt over het evenwicht tussen gezondheid en werk, kan bij een overlijden een rouwexpert worden aangesteld om werknemers passende begeleiding te bieden. Daarnaast moet er voldoende flexibiliteit zijn, zodat werknemers bijkomende verlofdagen kunnen opnemen.

Over grenzen heen

In Europa is het rouwverlof nog vaak versnipperd en ontoereikend. Gemiddeld krijgen werknemers in Europa amper drie dagen om een overlijden te verwerken. Een cijfer dat pijnlijk blootlegt hoe moeilijk rouw in beleid te vatten blijft. Dat blijkt uit onderzoek van Funeral Choice uit 2024, een online platform dat nabestaanden ondersteunt bij het plannen en organiseren van uitvaarten.

Sommige landen zoals Kroatië of Slovenië voorzien zeven dagen, terwijl Frankrijk en Portugal uitzonderingen maken bij het verlies van een kind. Elders duiken dan weer pragmatische accenten op. Spanje voorziet extra verlofdagen voor verre verplaatsingen en Slowakije geeft extra tijd voor het regelen van een uitvaart.

Maar in een groot deel van Europa, waaronder ook België, blijft het rouwverlof vaag omschreven. In landen zoals Denemarken of Noorwegen is een rouwstatuut zelfs volledig afwezig in de wetgeving. Daardoor zijn werknemers afhankelijk van de goodwill van hun werkgever. Het lappendeken aan regelgevingen toont vooral aan dat dit geen domein is waarin we klakkeloos andere landen moeten volgen. Het is een kans om zelf een menselijker en doordachter rouwstatuut uit te bouwen.

De vraag is dus niet of we ons een ruimer rouwstatuut kunnen veroorloven. De vraag is of we het ons kunnen veroorloven om te blijven doen alsof rouw zich laat beperken tot tien dagen. Wie van mening is dat de huidige regeling humaan is, is ofwel emotieloos of haalt zijn regelgeving rechtstreeks uit ChatGPT.

Tijdens de Opinieweek van StampMedia lieten jongeren hun stem horen door opiniestukken en audiocolumns te maken waarin ze een maatschappelijk thema dat na aan hun hart ligt onder de loep te nemen. Lees en beluister alle stukken hier.

“Wij zijn ook belangrijk. Even veel als andere mensen”

Iets meer dan twee jaar geleden stierf de 20-jarige student Sanda Dia van uitputting na een extreem uit de hand gelopen studentendoop. Zijn dood bracht heel wat verontwaardiging teweeg. Sanda koos er bewust voor om toe te treden tot de studentenclub Reuzegom, om zo een netwerk uit te bouwen voor de toekomst. Voelen andere zwarte studenten die druk om zich te conformeren aan witte mensen ook? En hoe gaan zij om met racisme? Vier jongeren getuigen.

Bridget Thielens (25) vindt het zwaar om een zwarte studente te zijn, vooral omdat er niemand anders in de aula zit met dezelfde huidskleur als zij. “Ik probeer me soms te verstoppen,  want je ziet mij onmiddellijk tussen de rest. Ik voel me ook altijd gezien. Daardoor probeer ik zo min mogelijk op te vallen. Er is niemand met wie ik ervaringen kan uitwisselen.”

Als kind en tiener voelde Bridget zich in de middelbare school al anders door haar huidskleur. Vooral omdat haar school uit bijna alleen maar witte mensen bestond. “Ik merkte dat leerkrachten me soms anders behandelden. Mijn leerkracht Frans, bijvoorbeeld, vroeg zich af hoe het kwam dat mijn Frans niet zo goed was. Omdat ik Afrikaanse roots heb, dacht ze dat ik automatisch goed Frans sprak. Maar ik ben geboren in Ghana, in een Engelstalige streek en voormalige Britse kolonie.”

Bridget paste zich ook aan om bij de witte meerderheid op school te horen. Ze lette op haar manier van spreken en op haar gedrag. Dat veranderde op de universiteit. “Vandaag stijl ik mijn haar niet meer voortdurend om er bij te horen.  Ik draag mijn haar nu natuurlijk of in vlechtjes.”

Bridget Thielens (25): “Als ik in de aula zit, voel ik me echt alleen”

Connecties


Zelf was Bridget ook lid van een studentenvereniging, en begrijpt ze dat Sanda Dia lid werd om een netwerk uit te bouwen. “Je weet dat je het later sowieso moeilijker zult hebben om een job te vinden, dus is het handig om al wat connecties te maken via vrienden.” Toch heeft ze zich nooit laten dopen, omdat ze bang was dat mensen in een machtspositie te snel, te ver zouden gaan.

Krijgt ze soms te maken met racistische opmerkingen? “De laatste tijd heb ik heel vaak het n-woord te horen gekregen. Ook gewoon zonder reden. Dan ben ik ergens en noemt iemand me opeens zo.” Volgens haar kennen veel mensen de geschiedenis van het woord gewoon niet. “Maar de kolonisatie is ook een deel van de geschiedenis van België. Het is misschien niet het mooiste deel, maar het is wel belangrijk dat jongeren op school leren waarom mensen er boos om worden. Vroeger lachte ik racistische opmerkingen weg, nu probeert ik er op in te gaan en de persoon in kwestie te wijzen op wat er fout aan is.”

Momenteel studeert Bridget Economische Wetenschappen aan de KU Leuven. Voelt ze als zwarte vrouw de druk om te presteren dubbel zo hard? “Als ik mensen vertel dat ik Economische Wetenschappen studeer aan de universiteit, zie ik hun verbazing. Ik doe altijd hard mijn best om goede punten te behalen, om toch te blijven presteren en gelijk te staan met de anderen. In mijn hoofd staat gegrift: falen is geen optie. Ik weet nog niet helemaal zeker waar in de economische wereld ik later terecht wil komen, maar waarschijnlijk zal dat een ngo of het kabinet van Buitenlandse Zaken zijn.”

Hoe ze in de toekomst haar steentje wil bijdragen aan de strijd tegen racisme? “Moeilijke vraag. Ik wil dat iedereen gelijke kansen krijgt om te werken bij een bedrijf, en dat dat niet afhangt van diversiteitsquota of huidskleur. Ik wil aangenomen worden omdat ik de juiste kwaliteiten bezit. Ik wil niet de hele tijd denken dat ze mij alleen maar nodig hadden om een quotum te halen. Uiteindelijk moeten bedrijven mensen aannemen omdat ze geschikt zijn voor de job, ongeacht hun afkomst. Ik hoop dat dat gaat veranderen in de loop van de jaren, maar ik wil er in ieder geval mee aan werken.”

Sam Niyonzima (24) loopt momenteel stage als advocaat nadat hij afstudeerde als Master in de Rechten aan de Universiteit van Antwerpen. “Op de universiteit heb ik nooit veel mensen met een andere huidskleur gezien. Terwijl Antwerpen juist heel divers is. Waar is al die diversiteit vanop de straat dan naartoe?” In de aula kon hij het aantal mensen met een migratieachtergrond op een hand tellen. “In het begin dacht ik daar nog niet zo veel over na. Maar dan begon ik opzoekwerk te doen en kwam ik terecht bij de oprichter van de studentenvereniging AYO (African Youth Organization). Dat is een studentenvereniging die zich richt op studenten met Afrikaanse roots.”

Sam Niyonzima (24): “Zwart zijn wordt nog steeds als iets negatiefs gezien”

“Het is toen dat ik mezelf begon te aanvaarden als zwarte persoon. Tot dan had ik het gevoel dat het iets was waaraan ik niet te veel aandacht moest besteden. Bij AYO heb ik geleerd om ook trots te zijn op je Afrikaanse identiteit. We zijn Belgisch, maar zolang dat ook inhoudt dat je je zwarte identiteit moet verdringen, is er een probleem.” Volgens Sam komt het erop neer dat het onderwijs niet inclusief is. “Zwart zijn wordt nog steeds als iets negatiefs gezien, of dat heb ik toch zo ervaren als student.”

Sam schreef in een opiniestuk in De Standaard over hoe hij zich herkent in de drang van Sanda Dia om bij de witte elite te horen. “Maar door lid te worden van AYO voelde ik me ineens bevrijd. Dat Sanda lid werd van Reuzegom om connecties te maken, is wat ik zo tragisch vind. En dat er racistische dingen naar hem geroepen werden. Ik kan mij zo inbeelden hoe dat was voor hem. Ik snap heel goed dat hij daar niet op reageerde. Je zegt er niets over omdat je de sfeer niet wilt verpesten.”

Onnodig


Sam heeft een zwarte vader een witte moeder. Wat vindt hij van de term “bounty”? “Het is pijnlijk, omdat het je herleidt tot iets,” zegt hij. “Asof je het zwart zijn maar moet onderdrukken. Dat je je het niet moet aantrekken als we in de geschiedenislessen leren dat mensen die eruitzien zoals ik uitgemoord werden. Vanbinnen ben je immers wit. Bovendien zal niemand zichzelf bounty noemen. Het is een term die ons wordt opgelegd door anderen. Mensen hebben die manier van denken met de paplepel meegekregen. Dat probeer ik hen ook uit te leggen als ik racistische opmerkingen krijg. We kijken op een negatievere manier naar de wereld, naar arme landen en voormalige kolonies. Iedereen draag onbewust zulke denkbeelden met zich mee, ook zwarte mensen. Bij ons gaat dat dan meer over een minderwaardigheidsgevoel.”

“Nee, ik ben geen rechten gaan studeren om meteen de wereld te verbeteren,” (lacht). “Maar ik vind het wel belangrijk dat je weet wat het rechtstelsel inhoudt als je iets wil veranderen in de samenleving.”

Momenteel is Sam nog aan het uitzoeken hoe hij na zijn stage zijn steentje kan bijdragen in de strijd tegen racisme. “Het is moeilijk om een specifieke sector te kiezen omdat racisme overal zit. Maar ik weet wel dat met de kennis die ik heb, en in mijn studiejaar in Amerika heb opgedaan, ik iets kan betekenen voor mensen die hulp nodig hebben. Dat is op lange termijn zeker mijn doel.”

“Ik heb in mijn studententijd racisme niet echt hard gevoeld”, zegt Maravilha Munto (22). “Ik studeer Psychologie in Antwerpen. Het is voor ons dus erg belangrijk om mensen te kunnen begrijpen en open te staan voor anderen.”

In haar klas Maravilha is een van de weinige zwarte personen. “Toch zijn er zeker ook nog mensen met een andere afkomst.”

Maravilha groeide op in Nederland, in een buurt met veel verschillende etniciteiten. “Toen ik in België kwam wonen, viel het me heel hard op dat er zoveel scholen waren met alleen maar witte mensen. Dat was een echte cultuurshock voor mij.”

“Ik herinner me een leerkracht die overdreven traag tegen me sprak omdat ze niet wist of ik al dan niet vloeiend Nederlands sprak. Ze sprak ook erg luid, alsof ik doof was. Terwijl ze wist dat ik de Nederlandse taal beheers.”

Maravilha spreekt met een Nederlandse tongval, en ook daar kreeg ze weleens opmerkingen over: “In Nederland was ik een allochtoon, maar in België was ik daarbovenop ook nog eens een Nederlandse.”

Na een tijdje werd ze het beu om telkens opmerkingen te krijgen over haar accent. “Ik kreeg de hele tijd te horen dat ik anders was. Er waren ook mensen die probeerden om me te imiteren. Dat is gewoon niet meer grappig. In het begin liet ik de opmerkingen toe, en gunde ze zelfs even hun lachmomentjes, maar als ik er geen zin meer in heb, zal ik dat ook zeggen.”

Maravilha Munto (22): “Vroeger reageerde ik heel emotioneel op racisme”

Dear Black Girl
Omdat het zoveel energie vergt, gaat Maravilha vaak, maar niet altijd in op racistische opmerkingen. “Vroeger reageerde ik heel emotioneel. Maar nu heb ik mezelf geleerd om op een rationele manier over die dingen te praten. En uiteindelijk staan ze met hun mond vol tanden als je gewoon de feiten op tafel legt.”

De Black Lives Matter-beweging, hoe staat Maravilha daar tegenover? “De fout die heel wat mensen maken, is dat ze denken dat het in deze beweging alleen maar gaat over zwarte levens. Nee. All lives matter. Maar als je drie huizen naast elkaar hebt, en het middelste staat in brand, ga je toch met z’n allen het huis blussen dat in brand staat? Er gebeuren zoveel dingen bij zwarte mensen en er wordt zo’n groot percentage vermoord en onderdrukt. We krijgen alles keer op keer op onze rug. En nu denken we: stop eens eventjes. Wij zijn ook belangrijk. Even belangrijk als alle andere mensen.”

Maravilha schrijft poëzie, waarin ze het ook heeft over racisme en black empowerment. Ze maakte onder andere een video waarin zij en verschillende andere zwarte vrouwen haar gedicht “Dear Black Girl” voordragen. “Ik ben een emotionele schrijfster,” zegt ze. “Dear Black Girl was bedoeld als een brief van mezelf naar mijn jongere zelf. Ik heb geschreven wat ik voelde.”

“Ik wilde mijn emoties een plek geven. Dat doe ik al sinds mijn zevende. Daarna ging ik die ook voordragen. Ik hou van schrijven. Ik hou van het podium. Ik hou van spreken voor mensen. Dat doe ik echt met liefde. En als mensen zeggen dat het veel voor hen betekent, geeft me dat een extra boost.”

Ook Priscilla Keuppens (24) heeft tot nu toe een redelijk positieve ervaring achter de rug als zwarte studente. Ze studeert Gezinswetenschappen aan de Odisee-hogeschool in Brussel. Daar heeft ze het gevoel dat haar docenten en medestudenten meer openstaan voor opmerkingen dan in een ‘zakelijke’ richting. Vooral als kind voelde Priscilla zich vaak anders omdat ze een zwarte moeder en een witte vader heeft. Ze leek op geen van beide, en ook niet op de rest van haar familie. “Ik voelde me er nooit echt bijpassen, het leek alsof ik tussen twee werelden zat.”

“Door mijn gemengde huidskleur beschouwen sommige mensen me niet als volledig zwart, terwijl ik me wel zo identificeer,” zegt ze. “Het is zeker niet zo dat ik gediscrimineerd word door zwarte vrouwen. Ze hebben nooit gezegd dat ik iets niet mocht doen omdat ik gemengd ben. Maar ze hebben me we al mij gezegd dat ik niet zwart ben. Dat heeft emotioneel wel een invloed op mij. Ergens begrijp ik het ook wel, maar dan zou dat ook betekenen dat iemand die geadopteerd is en een Belgische naam heeft minder zwart is.”

Priscilla Keuppens (24): “Ik ben discriminatie beu, ik wil er echt iets aan doen”

“Op de lagere school heeft een meisje met Marokkaanse achtergrond ooit een opmerking gegeven over mijn haar. Ze zei dat het haar van zwarte meisjes niet kan groeien en dat ze hun haar nooit wassen. Nu klinkt dit misschien niet erg, maar er zit een hele geschiedenis achter zwarte vrouwen en hun haar. Ik probeerde haar uit te leggen dat dat niet klopt. Maar ze gaf dan als tegenargument dat ik gemengd ben en het dus niet over mij gaat. Aan de ene kant wil ik zwarte vrouwen verdedigen, maar aan de andere kant wil ik niet continu ingaan op dat soort opmerkingen.”

Vlaamse jeugdraad
Momenteel woont Priscilla in Brussel, daarvoor woonde ze in de provincie Antwerpen. Daar kreeg ze vaak het n-woord naar het hoofd geslingerd. “Hoe ouder ik werd, hoe vaker ik het te horen kreeg. Vaak was dat tijdens een ruzie. Ze zeggen dan dat het geen scheldwoord is, maar waarom gebruiken ze het altijd tijdens een ruzie of in een negatieve context?”

Priscilla is zeer recent verkozen tot een van de acht jongerenadviseurs van de Vlaamse Jeugdraad. “Ik wil graag in de politiek stappen na alles wat ik heb meegemaakt. Ik heb altijd al een groot rechtvaardigheidsgevoel gehad. Ik ben niet enkel tegen racisme, maar tegen alle andere vormen van discriminatie. Al denk ik wel dat ik in de politiek wil omdat ik zoveel racisme heb gekend. Ik ben discriminatie beu. Ik wil er echt iets aan doen.”

Wat is dan volgens Priscilla het belangrijkste in de strijd tegen racisme? “We zijn al te al lang bezig en er wordt al te lang over gepraat.  Ik vraag me af wanneer er eindelijk iets concreet zal gebeuren. Er is nog steeds geen duidelijke antiracismewet in België, en we zijn nu echt al voorbij het punt van gesprekken voeren en luisteren.”

Black Lives Matter Belgium was een succes

Zondag 7 juni kwamen er meer dan 10.000 mensen samen in Brussel om te betogen tegen het politiegeweld in de Verenigde Staten en om hun stem uit te spreken tegen het dagelijkse racisme in de Belgische samenleving.

Twee weken geleden werd ik wakker met de beelden van een zwarte man die smeekte om zjin leven, terwijl een witte politieman zijn knie op zijn nek duwde. Die zwarte man heet George Floyd. Meer dan acht minuten lang werd hij tegen de grond geduwd. “I can’t breathe” waren zijn laatste woorden.

Omstaanders filmden het gebeuren, vroegen de agent om op te houden, wezen hem op het feit dat Floyd niet kon ademen en dat ze hem zware schade toebrachten. Maar de agenten die erbij stonden ondernamen niets. George Floyd overleefde het niet en stierf op weg naar het ziekenhuis.

George Floyd, Breonna Taylor, Ahmaud Arbery: het zijn allemaal bekende slachtoffers van politiebrutaliteit in de Verenigde Staten. Ook in België zijn er al verschillende doden gevallen ten gevolge van buitensporig geweld door politieagenten. Ik denk daarbij aan Adil, Mawda, Mehdi, en zoveel anderen.

Het is genoeg geweest. Dat was de boodschap van Black Lives Matter-betoging in Brussel. Gerechtigheid moet er komen. De agenten in kwestie moeten opgepakt en vervolgd worden. 

All Lives Matter 

Dat alle levens er toe doen, spreekt voor zich. Wie ‘Black Lives Matter’ zegt, wil daarmee niet zeggen dat andere, niet-zwarte levens niet belangrijk zijn. Het wil eenvoudigweg zeggen dat het leven van zwarte mensen evenwaardig is aan dat van alle anderen. Zwarte Amerikanen zouden niet bang moeten zijn om vermoord te worden door de politie,want de belangrijkste taak van de politie is om burgers te beschermen. All lives can’t matter until black lives matter as much as white lives do.

Vreedzaam protest in Brussel?  

Rond 15u was het tijd voor de speech. De betogers riepen luidkeels “Justice”, “Black Lives Matter”, “George Floyd” “Justice Pour Adil”. Ik kreeg kippenvel, want als zwarte man was het heel hoopgevend om te zien dat meer dan 10.000 mensen waren samengekomen in tijden van corona. Ik kreeg hoop op een beter toekomst voor mij, mijn familie en andere zwarte mensen die hier wonen.

Sommige mensen waren bang om naar de betoging te komen, maar deelden wel de positieve berichten op hun sociale media. Veel mensen luisteren naar podcasts, kijken naar films en lezen boeken over racisme. Dat is positief. Als we jonge burgers blijven informeren en als zij zichzelf gaan verrijken, kunnen we zorgen voor betere politieagenten in de toekomst.
 

Ik maakte tijdens de betoging beelden van borden, slogans en gezichten van mensen. Het protest was vreedzaam tot ongeveer 17u. Daarna moesten we naar huis. Maar als 10.000 mensen die met de trein of de metro naar huis moeten, zorgde voor veel chaos. Ik besloot nog even in Brussel te blijven met vrienden. We gingen in het park zitten en aten samen pizza om het vreedzame protest dat we net hadden getoond, te vieren. Ik wil niet teveel woorden wijden aan de plunderaars en de mensen die het vreedzame en solidaire karakter van de betoging hebben besmeurd. De media hebben zich grotendeels op die negatieve gebeurtenissen gefocust. Uiteraard betreur ik de rellen en plunderingen, maar het is niet de essentie van de betoging en het protest. De essentie is dat duizenden mensen hebben aangetoond dat ze genoeg hebben van het structureel racisme en discriminatie in een samenleving waar ze al decennia deel van uitmaken.

Fans van alle generaties nemen afscheid van Jason Derulo’s high school-imago

De 36-jarige Amerikaanse zanger Jason Derulo trad op 18 februari op in de ING Arena in Brussel met zijn The Last Dance World Tour. Het concert vond plaats voor een gemengd publiek van fans van alle generaties, van twintigers tot zestigers, die zijn carrière en de overgang naar zijn nieuwe imago kwamen vieren. “Ik was een beetje beschaamd om hier te zijn als constructiewerker, maar dit was het beste concert van mijn leven.”

In de ING Arena in Brussel stonden fans op 18 februari in spanning te wachten voor Jason Derulo’s laatste concert in België in The Last Dance World Tour. Zodra de deuren om half zeven opengingen, stroomden ze de lobby binnen, waar een dj populaire hits stond te draaien om het publiek alvast op te warmen.

De Engels-christelijke dansband LZ7 uit Manchester zorgde voor een voorprogramma. De elektronische muziekband bouwde voorzichtig de sfeer op voor de hoofdact. Het publiek stond vol met twintigers, dertigers, ouders met kinderen en zelfs grootouders. Binnen wordt het geroezemoes sterker en de zaal vult zich meer en meer. Fans praten en lachen, sommigen zingen zachtjes mee met bekende nummers, anderen scrollen nog even door hun telefoon en trekken foto’s. De spanning stijgt naarmate de openingsact ten einde komt. Vanaf het moment dat Jason op het podium verscheen, gingen de lichten helemaal uit. Geschreeuw, gejuich en getier vulden de zaal terwijl hij begon met zijn nieuwe nummer ‘Sexy for Me’, dat hij vorige maand uitbracht.

“Ik ben opgegroeid met Jason Derulo, zijn muziek herinnert mij aan mijn kindertijd” – Dora Villalba (20)

Steven Stroobant (34) stond vooraan in de zaal: “Ik was eerst een beetje beschaamd om hier te zijn, want ik ben constructiewerker, maar dit was echt het beste concert van mijn leven. Jason Derulo kreeg de hele zaal mee. Ik zou zeggen dat ‘Trumpets’ mijn favoriete liedje was.”  Ook Dora Villalba (20) stond vooraan, op de eerste rij met haar vriend: “Vanaf het moment dat hij het concert had aangekondigd, kocht ik meteen een ticket. Ik ben opgegroeid met Jason Derulo, zijn muziek is voor mij een kinderherinnering.” Haar vriend, Fadi (22), voelt zich een beetje buitengesloten: “De meeste mannen zijn hier met hun vriendin of dochters. Ik luister naar een paar liedjes van Derulo. Hij deed een samenwerking met een zanger van wie ik fan ben, de Indiase rapper Tesher. Zelf ben ik van Pakistaanse afkomst, ik keek er echt naar uit om ‘Jalebi’ live te horen.”

Viering van Derulo’s carrière

Op ‘Ta Ta Ta’, een liedje met afrobeatszanger Bayanni, leek het podium wel een jungle. Het stond er vol met planten en palmbomen. Het dansduo Les Twins, tweelingbroers Laurent Bourgeois en Larry Bourgeois, brachten een aanstekelijke energie met Jason Derulo, die een bontjas droeg. De broers zijn bekend voor hun unieke hiphopstijl en eerdere optredens met onder andere Beyoncé.

Halverwege de show stapt hij naar voren en spreekt hij het publiek aan: “Heb ik fans die er waren vanaf het begin?” De zaal ontploft in gejuich. Daarna werd het een beetje persoonlijker: “We nemen afscheid van de Jason die je ooit kende en verwelkomen een nieuw tijdperk. Vanavond wil ik gewoon het leven vieren, de vrijheid vieren, de mogelijkheid om ’s ochtends wakker te worden en te denken: hé, vandaag is een nieuwe dag, ik ga de dag winnen. Kunnen jullie de dag ook met me winnen? Ik wil dat je al je dromen najaagt met alles wat je hebt, want ik geloof in je, schat, en ik wil dat jij ook in jezelf gelooft.”

In plaats van een afscheid voelde de avond eerder als een viering van zijn carrière. De 69-jarige Sabine Debugne kwam met haar dochter naar het concert: “Zijn muziek brengt zoveel herinneringen terug aan onze vakantie in Spanje. Toen hebben we veel naar zijn nummers geluisterd. We hebben heel hard genoten van zijn laatste concert.” Fans verlieten de zaal terwijl ze de iconische tonen zongen van ‘Whatcha Say’, Derulo’s allereerste nummer. Voor velen was het een avond om nooit te vergeten.

Draken, ambiance en traditionele dans: Chinees Nieuwjaar in Antwerpen

Xīn nián kuài lè vanuit Antwerpen! De Chinese wijk in Antwerpen viert Chinees Nieuwjaar. Met een nieuwjaarsmarkt vol authentiek Chinees streetfood, workshops, gezinsactiviteiten en podiumacts was het een spetterend feest. Dit jaar is het Jaar van het Paard: symbool voor energie, snelheid en geluk. In deze videoreportage delen de feestvierders hun beleving van het Chinees Nieuwjaar.

In beeld: Stad van alle leeftijden

Op 11 februari 2026 vond de tweede sessie plaats van ‘Stad van alle leeftijden’. Reporter Ahmad Hardan was ter plaatse om het in beeld te brengen. 

Jongeren over feesten: “Als meisje is het niet zo leuk om zo laat nog naar huis te gaan”

Jongeren gaan minder uit dan vroeger, dat blijkt uit een verkennende studie van de HoGent. Reporters Lune van der Putte en Jorick Malaise trokken de universiteitsbuurt in Antwerpen in, en vroegen jongeren of zij nog veel uitgaan.

In beeld: Chinatown staat in vuur en vlam voor het Jaar van het Vuurpaard

Het De Coninckplein werd op zaterdag 21 februari omgetoverd tot een Chinees cultuurfestival. De Chinese gemeenschap viert namelijk van 17 februari tot 3 maart de overgang van het Chinese Nieuwjaar. Tal van bezoekers konden zich laten onderdompelen in de Chinese cultuur. Zo konden ze proeven van één van de vele eetkraampjes en ondertussen genieten van de traditionele dansacts die op het podium werden opgevoerd. Aan de opkomst te zien was het evenement een succes. Reporter Jari Maes was ter plaatse en bracht het feest in beeld.

(Column) Leven na de diagnose: wie ben ik nu?

Soms kan één moment alles veranderen. Zonder waarschuwing, zonder voorbereiding. Op haar zestiende kreeg Jana Van Nieuwenborgh te horen dat ze een trombose in de hersenen had. Dat moment veranderde haar leven voorgoed.

Als je zestien bent, hoor je je druk te maken om school en om het afspreken met vrienden, om de tijd van je leven te hebben. In plaats daarvan lag ik in een ziekenhuisbed, aangesloten aan machines, terwijl mijn ouders tegenover een arts zaten die hun vertelde dat ik een trombose in mijn hersenen had.

Allesbehalve een sprookje

Het begon onschuldig. Gewoon overgeven, zoiets wat al snel wordt afgedaan als een buikgriepje. Maar plots was het niet meer zo onschuldig. Toen ze niets verkeerds konden vinden in mijn maag, stelde een verpleegkundige een MRI-scan voor. Eén onderzoek later hadden we eindelijk een diagnose: het ‘Sleeping Beauty-effect’. Het klinkt als een sprookje. Dat was het allesbehalve.

Het ‘Sleeping Beauty-effect’ is een metafoor voor een situatie waarin je leven tijdelijk stilgezet wordt door een ernstige ziekte of aandoening. Het beschrijft hoe je tijdelijk je oude leven en je oude zelf verliest, omdat je lichaam of geest niet meer volledig meewerkt. Net zoals Doornroosje moet ontwaken uit haar slaap, moet iemand die dit meemaakt zichzelf en zijn of haar leven opnieuw ontdekken. Bij mij werd het veroorzaakt door een trombose. Door bloedklonters in mijn hersenen geraakte de ‘slechte zuurstof’ niet uit mijn hersenen waardoor ik erg moe werd. Ik sliep bijna de hele dag door. 

Ik weet nog dat ik moest lachen toen de arts uitlegde wat er met me aan de hand was, zonder echt te begrijpen hoe ernstig het eigenlijk was. Maar het besef drong langzaam door. Test na test, vraag na vraag. Ze moesten er zeker van zijn dat ik geen vaardigheden zou verliezen door die trombose.

“Op je zestiende is sociaal isolement een zwaar medicijn”

Omdat het nog coronacrisis was, voelde ik me afgesloten van mijn oude leven. Alleen mijn ouders mochten op bezoek komen en bellen met vrienden en familie ging moeilijk, mijn telefoon bezorgde me snel hoofdpijn.

Na twee weken in het ziekenhuis mocht ik eindelijk naar huis, maar een ‘normaal leven’ ging niet met me mee. Ik was te moe om naar school te gaan, te moe om het huis te verlaten, te moe om de persoon te zijn die ik me herinnerde te zijn. Op je zestiende is isolatie een zwaar medicijn.

Verlies van identiteit

Het moeilijkste was niet alleen de lichamelijke uitputting. Het was de identiteitscrisis die daarop volgde. Mijn oude plannen leken plots het leven van iemand anders, en alles wat mij restte was de vraag: ‘wie ben ik nu?’

Dingen als deze kunnen in een oogwenk gebeuren, zonder waarschuwing, en je wereld volledig op zijn kop zetten. Je verliest niet alleen energie, je verliest versies van jezelf. De danser. De ambitieuze student. De zorgeloze tiener. Dat zijn delen van mijn identiteit die ik dacht verloren te zijn.

“Het leven stopt niet als je identiteit wordt afgenomen. Het vormt zich opnieuw en er ontstaan nieuwe versies”

Maar ik heb geleerd dat het leven niet stopt wanneer die identiteiten worden afgenomen. Het vormt zich opnieuw en er ontstaan nieuwe versies. De vraag ‘wie ben ik nu?’ wordt niet in één keer beantwoord. Het kost weken, zelfs jaren, en ik weet nog steeds niet of ik mezelf écht heb teruggevonden.

Het ‘Sleeping Beauty-effect’ is geen sprookje. Er is geen prins die me wakker kust met een happy end. Wat er wél is, is de stillere magie van volhouden, van leren leven met een brein dat niet meer volledig meewerkt, en van nieuwe manieren vinden om je plek te vinden in een wereld die zelden voor je vertraagt.

Maar misschien is dat op zichzelf een soort happy end. Geen terugkeer naar wat was, maar het begin van wat nog kan zijn; een leven dat nog steeds vol mogelijkheden zit. Want we hebben allemaal twee levens, en het tweede leven begint pas wanneer we beseffen dat we er maar één hebben.

De reeks ‘Nieuw Leven’ vertelt verhalen van mensen bij wie het leven plots een andere richting insloeg. Door ziekte, een ongeval of een beperking werden vanzelfsprekende dingen onzeker en moest een nieuwe balans worden gevonden. In interviews en fotoreportages delen zij hun ervaringen over verlies, veerkracht, identiteit en opnieuw thuiskomen in een lichaam en leven dat veranderd is.

Recensie | Dansvoorstelling ‘The Ethereal Paradox’ toont hoe schoonheidsidealen veranderen terwijl verwachtingen terugkeren (★★★★)

Schoonheidsidealen lijken voortdurend te veranderen, maar de verwachtingen van hoe een vrouw eruit zou moeten zijn, blijven terugkeren. In de danssolo ‘The Ethereal Paradox’ onderzoekt Zoë Chungong hoe vrouwen doorheen de tijd bekeken worden en laat ze het publiek nadenken over identiteit, gender en maatschappelijke verwachtingen. “Chungong slaagt erin om een persoonlijk verhaal te vertellen dat voor veel vrouwen herkenbaar is”, schrijft reporter Fatima Noori.  

Wat betekent schoonheid? Ik zie dat als iets dat iedereen op een eigen manier beleeft. Maar vaak is er toch een bepaald ideaalbeeld van hoe vrouwelijke schoonheid eruit zou moeten zien. We worden er voortdurend aan herinnerd: op sociale media, op reclameborden, in winkeletalages. Enerzijds kan schoonheid een privilege zijn, anderzijds ook iets waarvoor vrouwen beoordeeld of zelfs gestraft worden.

Daarbij rijst de vraag: voor wie proberen vrouwen eigenlijk aan dit schoonheidsideaal te voldoen en welke rol spelen mannen daarin? Die vraag staat ook centraal in ‘The Ethereal Paradox’, een danssolo van Zoë Chungong in een productie van Fabuleus, een productiehuis voor jonge dans- en theatermakers.

De voorstelling bestaat uit drie delen, waarin telkens een andere tijdsgeest en dansstijl centraal staan. Zo onderzoekt Chungong hoe vrouwen doorheen de tijd bekeken en beoordeeld worden, en hoe schoonheidsidealen doorheen de tijd veranderen, maar tegelijkertijd ook blijven bestaan.

Herkenbaar en krachtig

De voorstelling begint met een scène die voor veel vrouwen erg herkenbaar is. Chungong zit voor een spiegel en maakt zich klaar. Ze lijkt op een tiener die haar make-up aanbrengt terwijl ze zachtjes neuriet. Het is een intiem begin, een moment dat veel vrouwen dagelijks beleven.

Plots verandert de sfeer en worden we meegenomen naar de Roaring Twenties, een bewogen periode in de jaren 20 waarin sterk werd afgeweken van de tot dan toe geldende normen. Chungong danst hier de Charleston, een energieke jazzdans die typisch is voor de jaren twintig. De dans wordt gekenmerkt door snelle, draaiende bewegingen waarbij de voeten naar binnen en de hielen naar buiten draaien, gecombineerd met expressieve armbewegingen. Chungong koos deze stijl omdat de jaren twintig een periode waren waarin vrouwen zich losmaakten van traditionele normen en zich vrijer begonnen uit te drukken via mode en dans. Dat toont mooi aan hoe vrijheid en maatschappelijke verwachtingen vaak samen blijven bestaan.

Vaak wordt de dansstijl Commercial Heels geassocieerd met seksualiteit, maar Chungong gebruikt hem om te tonen dat sensualiteit ook een vorm van kracht en controle kan zijn

In het tweede deel gebruikt Chungong de dansstijl Commercial Heels, een hedendaagse dansstijl die sterk verbonden is met popcultuur en hiphop. Deze stijl wordt meestal op hakken gedanst en bevat sensuele, krachtige en expressieve bewegingen. Vaak wordt die stijl geassocieerd met seksualiteit, maar Chungong gebruikt ze om te tonen dat sensualiteit ook een vorm van kracht en controle kan zijn.

Ze wil hiermee duidelijk maken hoe vrouwelijke lichamen vaak geobjectiveerd worden, maar ook dat vrouwen die blik kunnen terugnemen en zelf kunnen bepalen hoe ze zich tonen. Dat was één van de sterkste delen van de voorstelling, omdat het heel actueel aanvoelt en duidelijk verwijst naar de invloed van sociale media en hedendaagse schoonheidsnormen op de objectivering van vrouwen.

Een intiem en emotioneel geheel

Het derde en laatste deel bestaat uit hedendaagse dans, een moderne dansstijl die minder vastligt en meer draait rond persoonlijke expressie en emotie. Voor Chungong voelt die stijl het meest natuurlijk aan, omdat ze die al van jongs af aan beoefent. In dit deel wordt de voorstelling persoonlijker en kwetsbaarder: ze reflecteert op haar eigen ervaringen met bekeken worden en schoonheidsdruk. Ze danst op een ingesproken tekst die ze zelf heeft opgenomen, waardoor het geheel nog intiemer en emotioneler aanvoelt. Haar boodschap komt bijzonder krachtig over, omdat je als toeschouwer echt het gevoel krijgt dat je in haar persoonlijke verhaal wordt meegenomen.

Chungong geeft niet alleen kritiek op schoonheidsnormen, maar laat ook zien hoe complex en tegenstrijdig ze kunnen zijn

Door de drie dansstijlen te combineren toont Chungong hoe schoonheidsidealen veranderen doorheen verschillende tijdsperiodes, maar ook hoe bepaalde verwachtingen blijven terugkeren. Hoewel de voorstelling thema’s aanhaalt zoals pretty privilege, objectivering, sociale media en straatintimidatie, geeft Chungong niet alleen kritiek op schoonheidsnormen, maar laat ze ook zien hoe complex en tegenstrijdig die normen kunnen zijn. Zo brengt ze een voorstelling die niet alleen relevant is voor vrouwen, maar voor iedereen die wil nadenken over hoe we naar onszelf en naar anderen kijken.

De voorstelling is nog te zien op 18 en 19 maart in het Stuk in Leuven en 30 april in Hetpaleis in Antwerpen.