Category Archives: De stem van jongeren

De Oekraïense Rufina Oleksiienko vluchtte vier jaar geleden samen met haar familie naar België. De situatie in en rond de stad waarin ze woonde werd te gevaarlijk. “We waren met vier kinderen toen we vertrokken. In België is ons vijfde broertje geboren.”

Je bent van Oekraïne naar België gevlucht. Hoe was die reis?

“De tocht was fysiek en emotioneel zwaar. We vertrokken in een kleine auto die tot de nok toe opgetast was met dozen. In Polen begaf onze auto het. We moesten hem daar achterlaten en enkele dagen wachten tot een vriend ons kon ophalen. In totaal heeft de reis naar België zo’n drie tot vier dagen geduurd.”

Hoe was de periode in Oekraïne voordat jullie zijn gevlucht?

“We zaten vooral thuis, af en toe hadden we online les. We kregen taken die we nadien naar onze leerkrachten moesten doorsturen. Maar het wifinetwerk werkte niet altijd goed en het was soms moeilijk om je te kunnen concentreren.

We waren ook heel bang om naar buiten te gaan, zelfs naar de winkel was een grote stap. Dat was maar vijf minuten wandelen, maar we durfden niet. Vaak sliep ik ook met mijn broer en zus in één bed, zo voelden we ons veiliger.”

Wanneer zijn jullie vertrokken?

“Mijn ouders hebben lang getwijfeld. Veel van onze vrienden waren al eerder gevlucht. Mijn vader was bezorgd, want in Oekraïne had hij werk en een inkomen. In België zou hij geen werk hebben en geen geld verdienen, dat is eng om over na te denken. Na gesprekken met onze vrienden die al eerder gevlucht waren en nadat papa met zijn baas en collega’s sprak, hebben ze toch besloten om te vluchten. Omdat onze vrienden naar België waren gevlucht, besloten wij om ook naar hier te komen.”

Hoe kan je jouw eerste dagen in het opvangcentrum beschrijven?

“Toen we aankwamen, kregen we een plaats om te slapen die niet erg comfortabel was. Er stonden veel bedden in één kamer, gelukkig was het toen niet zo druk in het opvangcentrum. We kregen als gezin één kamer, dus we hadden wel een beetje privacy.

Er was een grote refter om te eten. Het eten in België en is anders dan in Oekraïne. Toen we uit het centrum kwamen en naar ons eigen huis verhuisden, aten we alleen maar pizza. Soep en andere gerechten konden we niet eten, omdat we dat niet lekker vonden.

Het was spannend om in het opvangcentrum te verblijven, omdat er veel mensen waren die onder druk stonden. Dan zijn ze soms erg vervelend. We waren heel bang om naar buiten te gaan in een nieuw land, om nieuwe mensen te leren kennen en een nieuwe taal te leren. Meestal zaten we de hele dag in onze kamer. Eén keer per dag gingen we naar buiten.

Mama moest kalmeringspillen nemen om rustig te blijven toen we in het opvangcentrum aankwamen, want ze kon ieder moment bevallen. Dat was niet zo goed voor het baby’tje en daar dacht ze veel aan. Het duurde dan ook niet lang voor ze moest bevallen.”

Hoe was dat dan, die bevalling?

“Tijdens onze tweede nacht in het opvangkamp moest mijn moeder bevallen. Terwijl mijn vader met haar mee naar het ziekenhuis ging, bleven ik met de rest van het gezin alleen achter in het kamp. We waren heel bang. Ik ook, maar ik ben de oudste, dus ik moest me sterk houden.

We zaten met ons vier op de kamer in het centrum. Mijn broertjes waren nog heel klein toen, dus voor hen was het heel beangstigend. Ik als grote zus moet er dan zijn voor hen en voor hen zorgen. De volgende ochtend is papa langsgekomen om te vertellen dat we er een broertje bij hadden gekregen.”

Heb je soms het gevoel gehad dat je niet welkom was in België?

“Soms, bijvoorbeeld bij het maken van een afspraak in het ziekenhuis. De administratie was niet geduldig. Ik moest in de documenten zoeken naar antwoorden, maar het duurde te lang, waardoor de persoon die ik aan de lijn had aflegde. Ik heb toen zeker meerdere keren moeten bellen om iets te vragen en het is altijd via die procedure, dus het duurde soms heel erg lang. Dat is erg frustrerend.”

Praat je vaak over deze periode in je leven met mensen?

“Nee, normaal gesproken praten we hier nooit over. We hebben niet bewust gezegd dat we er nooit over zouden praten, maar niemand doet het. Ik denk dat het is omdat we hier een goed leven hebben, we willen niet terugkijken naar het verleden waarin het niet altijd goed ging.

We zijn gelukkig hier, mijn mama is thuis en zorgt voor de kinderen. Mijn papa studeert ondertussen winkelmanagement aan de hogeschool. We leven in een omgeving met nog andere gevluchte Oekraïeners. Ik heb nieuwe vrienden en een nieuwe thuis. Ik ben gelukkig.”

In ‘Plein Publiek’ gaat StampMedia in gesprek met enkele jongeren van het De Coninckplein.

Drie jongens met een Turkse en Roemeense achtergrond staan Plein Publiek te woord onder de bijnamen Kiskin, Damsco en Ali. Een gesprek dat gaat van willekeurige vragen over hun leefomgeving tot het delen van hun innerlijke wereld. Een inkijk bij enkele jongeren die zich vaak bewegen over het De Coninckplein in Antwerpen.

Antoine Bakhash (29) vluchtte in 2015 uit Aleppo in Syrië. Hij maakte een lange en onzekere reis naar België, maar gaf niet op. Vandaag studeert hij journalistiek en zet hij zich actief in voor studentenrechten. “Ik wil mijn stem gebruiken om anderen te helpen.”

Wie ben je en waar kom je vandaan?

“Ik ben Antoine, 29 jaar. Ik ben geboren in Aleppo, een stad die zwaar getroffen werd door de oorlog in Syrië. Als christelijke minderheid voelde ik me extra kwetsbaar en dat bepaalde mee mijn beslissing om te vertrekken. Ik vluchtte in 2015 naar België door de oorlog. Ik reisde maandenlang naar België en ervaarde veel onzekerheid. Eenmaal aangekomen begon ik aan een nieuw hoofdstuk. Ik moest een nieuwe taal leren en mijn leven volledig opnieuw opbouwen. Ik leerde Nederlands en probeerde mijn plaats te vinden in de Belgische samenleving.”

Wat heeft je verleden gedaan met je mentale gezondheid?

“Mijn verleden raakt mij nog steeds. Als tiener groeide ik op in een oorlogssituatie, wat mijn ontwikkeling sterk beïnvloedde. Lange tijd probeerde ik sterk te blijven en alles zelf te verwerken. Uiteindelijk besefte ik dat mentale ondersteuning belangrijk is en leerde ik beter voor mezelf zorgen. Ik zocht hulp en werd daardoor sterker.”

Waarom koos je ervoor om journalistiek te studeren?

“Mijn ervaringen hebben mijn studiekeuze sterk beïnvloed. Vandaag studeer ik journalistiek, die richting geeft mij de kans om kritisch na te denken en actief deelnemen aan de maatschappij. In Syrië had ik die vrijheid niet om meningen te uiten of politici in vraag te stellen. Hier kan ik mijn stem laten horen en bijdragen aan een samenleving waarin ruimte is voor verschillende meningen. Naast mijn studie werk ik ook als studentenvertegenwoordiger, zowel in Vlaanderen als op Europees niveau. Ik werk rond mensenrechten en de toegankelijkheid van hoger onderwijs. Voor mij vormt onderwijs de sleutel tot een betere toekomst. Onderwijs creëert kansen en verandert levens.”

Voelde je je ooit anders behandeld?

“Ik kreeg soms te maken met vooroordelen. Ik merkte dat mensen mij eerst als ‘vluchteling’ zagen, in plaats van als persoon. Ik mocht een café in Leuven niet binnen omdat er op mijn paspoort stond dat ik een vluchteling was. Toch liet ik mij daardoor niet tegenhouden. Integendeel: het motiveerde mij om mijn plaats in de samenleving nog sterker op te eisen.”

Wat weet je nog over de VRT-reeks ‘Vijf jaar hier’?

“’Vijf jaar hier’ is een reeks gemaakt door Phara de Aguirre. Ze volgde achttien vluchtelingen om te tonen hoe hun leven in België eruitzag. Ik was daar een van. Ik heb daar nog altijd mooie herinneringen aan. Er was veel kritiek op migratie en vluchtelingen maar ik wilde hier een ander beeld aan geven. Na de uitzending heb ik heel veel positieve reacties gekregen. Dat maakte mijn keuze om mee te doen aan die documentaire zoveel beter. Ik zou dat zonder twijfel opnieuw doen.”

Wat betekent thuis voor jou?

“Thuis is een plek waar je jezelf kan zijn en waar je kansen krijgt. België werd voor mij zo’n plek, ondanks de moeilijke start. Geloof in jezelf. Iedereen heeft zijn eigen tempo. Mijn verhaal toont dat een nieuw thuis niet alleen uitdagingen brengt, maar ook kansen biedt. Met doorzettingsvermogen en overtuiging bouw je stap voor stap aan je toekomst.”

Resultaten van de workshop ‘Sterk in je journalistieke schoenen’

Kennis over de journalistiek bij de jongeren is voor Fatima en Belinay van essentieel belang. Ze nemen poolshoogte bij de jongeren, bespreken de representatie van de diversiteit in België en gaan in gesprek met StampMedia eindredacteur Lamiae Ben Ayad over haar ervaring als journalist in het huidige journalistieke landschap.

Resultaten van de workshop ‘Sterk in je journalistieke schoenen’

Ahmad Hardan, een bezige reporter bij StampMedia, vertelt over een aantal van zijn journalistieke publicaties bij StampMedia in een gesprek met Maxine De Wulf Helskens en Gilles Devriendt tijdens het traject ‘Sterk in je journalistieke schoenen’.