Category Archives: Ongecategoriseerd

In de aanloop naar de Dag tegen Racisme op 21 maart besteedt het Antwerpse jeugdwerk in de week vooraf al aandacht aan de problematiek. Bij StampMedia gaan we op zoek naar getuigenissen van jonge mensen die in aanraking kwamen met discriminatie op basis van huidskleur of afkomst. Vandaag doet Jente Lombahe uit Merchtem (24) zijn verhaal. Hij is 24 jaar oud, sociaal werker en doet een educatieve master maatschappijwetenschappen aan de KULeuven. 

Ken je mensen die slachtoffer zijn geweest van Racisme?

Zeer zeker (zucht). Een docent van mij vertelde ons in de les dat hij geïnteresseerd was in het huren van een huis. Bij de bezichtiging merkte hij iets vreemd. Zodra de verhuurster hem voor de eerste keer ontmoette, zei ze dat het huis al verkocht was. Niet veel later ging zijn ‘witte’ vriend kijken naar het huis en bleek dat het huis toch nog beschikbaar was en de verhuurster hem het graag wou verhuren. Ik en mijn vriendin zoeken nu een huis en uit schrik dat ik hetzelfde zou meemaken, vraag ik mijn vriendin om te mailen met de verkoper.

Ben je zelf al eens slachtoffer geweest van racisme?

Jammer genoeg wel. Ik ben ieder jaar enkele keren slachtoffer van racisme, dus als ik alles moet opnoemen zijn we morgenvroeg nog bezig (lacht). Er is mij één gebeurtenis altijd bijgebleven. Ongeveer vier jaar geleden was ik aanwezig op een studentenfuif en beleefde ik een leuke avond, tot plots uit het niets een jonge man z’n arm om mij sloeg en enkele vragen begon te stellen. Ik had meteen door dat hij veel gedronken had, maar nog duidelijk wist wat hij zei. Hij vroeg eerst van waar ik was en toen ik niet antwoordde zoals hij wou vroeg hij welk ras. Toen wist ik al hoe laat het was. Ik probeerde toch vriendelijk te antwoorden door te zeggen: “U bedoelt zeker van waar mijn roots zijn” “Mijn vader is van Congo en mijn moeder is van België.” Hierop antwoorde hij: “Ah okay. Als ge Dominicaans waart had ik u in elkaar geslagen.” Daar sta je dan en hoe reageer je daar dan op?

Wat deed dat met jou?

(Kijkt naar beneden en zucht) Ik geeft toe dat zo iets pijn deed, maar ik ben ondertussen al één en het ander gewoon. Ik maak al racisme mee sinds ik ongeveer zeven was.

“Ik ben ieder jaar enkele keren slachtoffer van racisme, dus als ik alles moet opnoemen zijn we morgenvroeg nog bezig.”

Merk je een evolutie door de jaren heen op vlak van racisme?

Naar mijn gevoel zijn mensen zich meer bewust van racisme maar is er weinig veranderd. Racisme bestaat al door de eeuwen heen. Mijn vader, mijn opa en zelfs mijn overgrootvader kregen te maken met racisme. Je merkt wel dat de eerste generatie minder snel ingaat op racisme en zichzelf nog ziet als een gast in dit land, terwijl de tweede generatie migranten zich al ingeburgerd heeft en racisme niet meer pikt en er sneller tegen in opstand komt.

Wat is volgens jou de oplossing tegen racisme?

Ik hoop dat racisme niet meer structureel zal zijn. We moeten af van uitspraken waarbij er wordt gezegd dat alle culturen gelijk zijn en tegelijk de Westerse cultuur als superieur wordt gezien. Mensen zien maar enkele aspecten van een cultuur, ze moeten het breder plaatje bekijken voordat ze een oordeel vellen over een andere cultuur.  De oplossing is zoals Nelson Mandela ooit zei: “Onderwijs is het krachtigste wapen dat je kunt gebruiken om de wereld te veranderen.” Geschiedenis moet binnen het onderwijs bekeken worden vanuit verschillende perspectieven en minder vanuit een Westerse insteek. Dat zou al een begin zijn. (lacht)

Eenzaamheid. Er is niemand die in deze bijzondere tijden niet weet wat het woord inhoudt. Toch worden er nog heel wat foute definities aan gegeven. Leslie Hodge, VRT-journaliste en klinisch psychologe leert ons alles over eenzaamheid in haar nieuwe boek ‘Eenzaam tussen mensen: De weg naar een meer verbonden leven’.

Het nieuwe boek van Leslie Hodge was een werk van lange adem, maar ook een met een succesvolle uitkomst. “Het is belangrijk dat mensen weten dat eenzaamheid geen schande is”, vertelt Hodge. “Het is een erg misbegrepen onderwerp en het wordt tijd dat we eens een licht schijnen op de ernst ervan.”

Het idee om een boek te schrijven over eenzaamheid speelde al langer bij de psychologe. Overal in haar omgeving hoorde Leslie het woord vallen. Op het werk, in haar omgeving, bij vrienden en collega’s. Noem maar op. Het werd voor haar dringend tijd om in gang te schieten. “Het was nochtans een werk van lange adem”, vertelt Leslie. “Ik denk dat ik in totaal een twee jaar bezig was met researchen, schrijven en interviewen. Ik heb het helemaal alleen gedaan, tussen mijn werk en de geboorte van mijn kindje door, in volle  coronacrisis. Ik vind al bij al dat het nog vrij snel klaar geraakt is.”

“Het boek is een soort zoektocht naar oplossingen voor meer verbondenheid. Geen roman, geen stappenplan en al helemaal geen pleidooi over hoe je je leven moet leiden. Het is een wetenschappelijk werk dat toegankelijk geschreven is, waaruit je kennis kan halen en tegelijkertijd kan reflecteren over je eigen situatie. Er staan ook getuigenissen in van jong en oud, hoe zij met eenzaamheid geconfronteerd worden. Op kot gaan, een breuk met je lief, geen ontmoetingen met je vrienden door coronamaatregelen, … Allemaal zaken waardoor je je eenzaam kan voelen. Mensen kunnen het zien als een houvast, een soort van informatief boek waarin ze te weten komen wat eenzaam zijn is, welke soorten er zijn en waarin het duidelijk wordt dat eenzaamheid een subjectief gevoel is, dat dus voor iedereen anders is.

“De ene kan zich eenzaam voelen terwijl er een hele groep mensen rond zich staat en de andere kan er al helemaal door zitten wanneer hij 1 van zijn 20 vrienden een tijd niet ziet”, benadrukt Leslie. ‘Eenzaam tussen mensen’ belichaamt vooral de gevoelens waarmee mensen zitten als ze eenzaam zijn.

Hodge weet dat het probleem niet van de kaart geveegd wordt door er een boek over te schrijven. Maar er staan heel wat handvaten in haar boek om met eenzaamheidsgevoelens aan de slag te gaan. “Ik hoop dat het mensen aanzet tot een meer verbonden leven. Voor mij is het ook belangrijk dat mensen er blijven over praten, en beseffen dat ze er zich absoluut niet voor moeten schamen.”

De coronacrisis brengt het onderwerp meer onder de aandacht. Maar eenzaamheid zal er altijd zijn. Voor, tijdens en na de coronacrisis. Door de lockdown zijn er aspecten die meer aan de oppervlakte komen, maar eenzaamheid is zeker geen nieuw begrip. Volgens Hodge zal eenzaamheid ook niet zomaar zal verdwijnen na de pandemie. “Ik zou een hele boekenkast kunnen volschrijven over eenzaamheid, maar het is belangrijk dat mensen gewoon de essentie meekrijgen. Er zijn namelijk nog veel te veel misverstanden over eenzaamheid. Eerst en vooral is het niet je eigen schuld. Het is ook zeker niet iets waarvoor je kiest en niet enkel ouderen kampen ermee. Als ik dat al heb kunnen meegeven, ben ik gelukkig.”

Op het Steenplein, het Operaplein en de Groenplaats in Antwerpen organiseerde de holebi- en transgendergemeenschap (LGBTI +) afgelopen zaterdag een ingetogen herdenkings- en actiemoment naar aanleiding van de moord op David Polfliet (42) op 6 maart in Beveren. StampMedia-fotograaf Brent Lenaerts trok naar het Steenplein en legde enkele momenten vast.

In de aanloop naar de Dag tegen Racisme op 21 maart besteedt het Antwerpse jeugdwerk in de week vooraf al aandacht aan de problematiek. Bij StampMedia gaan we op zoek naar getuigenissen van jonge mensen die in aanraking kwamen met discriminatie op basis van huidskleur of afkomst. Vandaag vertellen enkele jongeren over hun aanvaring met de politie.

Emiel (27) is geboren in Angola en getogen in Oostende. Hij woont momenteel in Gent en is eindelijk gelukkig. Emiel krijgt al sinds zijn jeugd af te maken met racisme op school, straat en in openbare plaatsen. Een gebeurtenis die hem vooral bijblijft, is een incident van drie jaar geleden dat een trauma heeft achtergelaten. “Ik was in Oostende, in de Langestraat, met vrienden buiten aan het roken. Een politieagent kwam aan, nam me vast en duwde me tegen de auto”, begint Emiel zijn verhaal. “Ik vroeg waarom hij dat deed, maar kreeg geen duidelijk antwoord. Ik vroeg dat toen meermaals en de politieagent zei dat als ik de vraag zou blijven herhalen, hij mij harder zou aanpakken. Ik gaf niet op en bleef mijn vraag herhalen. Nadien kwamen er twee agenten die me bij mijn keel vastpakten. Eén van hen sloeg op mijn hoofd en duwde me tegen de politiewagen”, gaat Emiel verder.

“Nadien hebben ze mij meegenomen in hun auto richting de gevangenis. In de auto sloegen ze mij constant en hielden me vast aan mijn keel. Ze maakten ook racistische opmerkingen, bijvoorbeeld dat ik terug naar mijn eigen land moest gaan. Op een moment voelde ik dat het niet meer goed ging met mij. Ik kreeg geen adem en zei tegen de politieagenten dat ik niet in een auto wilde sterven. Na mijn opmerking hebben ze me met rust gelaten. Eens we aankwamen op kantoor werd ik meegenomen naar de cel. Ik eiste de politieagent om mij niet in een mannencel te stoppen, want ik was toen nog niet volledig van geslacht veranderd, maar er werd niet naar mij geluisterd. Ik mocht mijn trui niet aanhouden, en moest mijn tijd in de cel in een t-shirt doorbrengen. Ik heb een volledige dag in de gevangenis gezeten. Na een constructief gesprek met een vrouwelijke politieagent mocht ik naar huis en belde ik mijn moeder op om te zeggen dat ik naar het ziekenhuis wilde gaan. Ik had een hersenschudding.

Na die gebeurtenis ben ik een half jaar niet naar buiten durven gaan. Ik toon het niet maar ik heb nog steeds een trauma als ik politieagenten zie. We zijn een rechtzaak begonnen maar daar is niet veel van terecht gekomen. De beelden van mijn feiten in de ‘Langestraat’ werden toevallig verwijderd, terwijl de beelden van een paar uur eerder nog wel te zien waren. Uiteindelijk bleek dat de politieagenten mij verward hadden met een crimineel. Ik heb uiteindelijk ook niet meer gevochten voor mijn rechtszaak omdat ik zo uitgeput was van alles. ”

“Ik maak racisme elke dag mee. Op school worden studenten van mijn huidskleur benadeeld en als minderwaardig beschouwd. Op de bus zeggen mensen ook tegen mij dat er geen bruine mensen welkom zijn in de bus. Het is een lange strijd, maar ik hoop dat we racisme kunnen elimineren uit ons leven.”

Verhaal van Sami

Sami (17) is geboren en getogen in België. Hij heeft Pakistaanse wortels. Door de globale pandemie maakt hij elke nacht een wandeling door Turnhout om zijn hoofd leeg te maken en zijn mentale rust te behouden in deze chaotische tijden. Ook hij getuigt over zijn verhaal met de politie.

“Ik heb al drie keer op een rij meegemaakt dat politieagenten mij in de stad in het oog houden. Ze rijden steeds voorbij met hun auto om me vervolgens te benaderen en vragen te stellen over mijn dure kledij en horloge. Ik heb al drie keer tijdens mijn avondwandeling meegemaakt dat ze naar mijn identiteitskaart vragen en van de hak op de tak springen en vragen beginnen stellen hoe ik aan mijn dure horloge en schoenen kom. Ik antwoord steeds beleefd dat ik in een supermarkt werk en graag geld uitgeef aan mode. Ze blijven volhouden en stellen vragen over mijn woonplaats, activiteiten, en dergelijke. Ze blijven mij bezig houden tot de politieagent ter plaatse vanuit het kantoor verificatie heeft gekregen over mijn identiteit.”

*Sami is een pseudoniem en wenst anoniem te blijven.

Graffiti Coop is een sociale vennootschap door en voor artistiek talent, ontsproten uit het Gentse Grafitti vzw. Op 9 april streken de artiesten uit onder andere Herentals en Gent neer in het Antwerpse Park Spoor Noord om hun creativiteit bot te vieren op de maagdelijke muren. Na een workshop van Time Dobbs over verschillende spuitbustechnieken kon Graffiti Coop zijn ding doen op zijn eerste jam van het jaar.

Jonge meisjes en vrouwen uit de boksclub Multi Fight Club in Deurne kregen onlangs de kans om een seminarie bij te wonen waarbij Esma Hasshass en Cheyenne Aldus, twee professionele Nederlandse kickboksers, les kwamen geven. Dat gebeurde op vraag van een groep vaders, waaronder de vader van bokstalent Ambar Tesoudali. Reporter Rune Timmermans ging langs en nam haar fotocamera mee.

Zes jaar geleden werd België opgeschrikt door de aanslagen op de luchthaven van Zaventem en in de metro van Maalbeek in Brussel. De dochter van Sophie Pirson raakte gewond tijdens de aanslag in de metro. De zoon van Fatima Ezzarhouni vertrok in 2013 naar Syrië om zich aan te sluiten bij IS. De twee vrouwen lijken op het eerste zicht zeer weinig gemeen te hebben, en toch werden ze heel goede vriendinnen.

Beide vrouwen ontmoetten elkaar op een bijeenkomst die families van geradicaliseerde jongeren rond de tafel brengt met slachtoffers van de aanslagen. In hun boek Alle moeders wenen dezelfde tranen (EPO) schrijven ze brieven naar elkaar en tonen ze ook begrip voor elkaars verdriet en onmacht.

Hun boek stelden ze afgelopen dinsdag voor in De Roma in Antwerpen. De avond werd georganiseerd door de J100, een initiatief van Antwerpse jeugdorganisaties. Pirson en Ezzarhouni werden geïnterviewd door Marijke Persoone, die het boek van het Frans naar het Nederlands vertaalde. Ook Mohamed Amin Chaib, islamdeskundige, docent en eveneens ervaringsdeskundige – zijn broer Hicham sloot zich ook aan bij IS – kwam nog even mee praten en las een passage voor uit zijn pas verschenen boek Aanslag op het hart (EPO). Muzikale intermezzo’s waren er van MC Pizza en Rich.

Zondag werd er naar jaarlijkse gewoonte over het hele land betoogd tegen racisme. Ook in Antwerpen kwamen mensen op straat. Onder meer Antwerpsjeugdwerk, Platform 2103, Jes, Samen op Straat, Bazz, Kras en nog tal van andere jeugdorganisaties waren erbij Het werd meteen het startschot van de week tegen racisme, die op 21 maart van start ging. 

In maart 2022 is het Jeugdboekenmaand. Dit jaar gaat het thema over “helden en schurken”. De jongeren van StampMedia hebben hun eigen held gemaakt en verwerkt in een korte stripverhaal. Bekijk hieronder de resultaten.

De Harmoniewijk in Antwerpen is een goed bewaard geheim. Een toeristische trekpleister is het niet, maar voor een middag vol elegantie moet je hier zijn. De buurt combineert royale negentiende-eeuwse woningen en sierlijke parken met een rijk aanbod aan nieuwe koffiezaken en restaurants.

Tussen de kale lindebomen spelen een grootvader en zijn kleinzoon met een zweefvliegtuigje, verderop zit een koppel op een bank te genieten van de rust. In de verte zien we een prieeltje en achter ons staat een sierlijk neo-renaissancegebouw met witte zuilen, dat tegenwoordig dienst doet als Districtshuis. Het Harmoniepark en het naastgelegen Koning Albertpark zijn populaire ontmoetingsplaatsen voor Antwerpenaren die even willen ontsnappen aan de drukte.

We hebben afgesproken met Annemie Cortvriendt, gids bij Expeditie De Stad. Die organisatie specialiseert zich in atypische stadswandelingen, met een focus op diversiteit of minder gekende buurten. Cortvriendt kent haar weg in de Harmoniebuurt. Ze heeft hier een tijdje gewoond, maar ook over de geschiedenis van dit stukje stad weet ze veel te vertellen.

“Al sinds de zestiende eeuw was dit een aantrekkelijke buurt”, vertelt Cortvriendt. “De Harmoniewijk lag buiten de stadsomwalling, en rijke stedelingen kwamen hierheen voor de schone lucht. Ze bouwden hier een paar kasteeltjes en buitenverblijven.”

Maar het duurde nog tot de periode rond 1900 tot de wijk écht populair werd, zegt Cortvriendt. “Dat hebben we te danken aan een rijke groep Duitse kooplui, die naar Antwerpen kwam om handel te drijven. Antwerpen was namelijk een aantrekkelijke handelsstad, met zowel een haven als een netwerk van spoorwegen. Dat trok ook een aantal Duitse families aan, zoals de familie Nottebohm, Kreglinger, Von der Becke en Osterrieth: zij werden hier op korte tijd erg rijk.”

Netwerken tijdens het concert

En rijkdom, die moet je etaleren. Dat is duidelijk wanneer we aan het huidige Districtshuis staan: het is een groot, wit gebouw met sierlijke ornamenten. Binnen zien we mensen die aanschuiven bij de loketten, buiten maakt een groepje vriendinnen een ommetje. Zo’n honderd jaar geleden was dit Districtshuis een concertzaal, dat gebouwd werd onder impuls van de nieuwe rijken. Cortvriendt: “De rijke jongedames en -heren kwamen naar hier om naar klassieke en hedendaagse componisten of fanfares te luisteren. Of ze maakten hier een wandeling. De concertzaal was ook een belangrijke plaats om te netwerken, want de andere rijke families kwamen hier ook.”

In het Harmoniepark voel je nog altijd de elegantie van toen. In het Koning Albertpark, dat er vlak naast ligt, kan je vandaag nog net zo sierlijk flaneren als een eeuw geleden het geval was: de grote bomen, kronkelende paden en verschillende standbeelden maken het tot één van de mooiste parken in de stad. Nu passeren we er snel, maar wie tijd heeft, kan hier gerust een namiddag doorbrengen met een picknick of een boek.

We wandelen het park uit. De huizen die we zien, hebben een elegante stijl die aansluit bij wat we net zagen in het park. “Meer dan honderd jaar geleden lag deze buurt nog braak”, vertelt Cortvriendt. “De stad liet hier brede lanen aanleggen en de rijke handelslui bouwden grote huizen met een tuin. Die moesten opvallen.”

Opvallen doen de huizen zeker. In de Arthur Goemaerelei en de Van de Putlei ziet elk huis er nét iets anders uit door de vele ornamenten, sierbalkons en erkertjes. De straten zijn breed, maar verkeer rijdt er amper. In Zurenborg, slechts drie kilometer verder, is de Cogels-Osylei een geliefde bestemming voor toeristen. Deze straten kunnen zeker tippen aan de Zurenborgse elegantie, alleen zijn ze een stuk minder bekend bij het grote publiek.

Handel met Congo

Het is een sprookje, zo lijkt het wel. Alleen heeft dit sprookje ook een donkere rand: precies in de bloeiperiode van deze wijk regeerde Leopold II in Congo. Annemie Cortvriendt: “De families die hier woonden, waren aan de macht in de havensector, de diamant, petroleum … maar een deel dreef ook handel met Congo. Sommige families hebben daar enorme winsten op gemaakt. Dat was zeker niet oké. Leopold kwam graag naar Antwerpen om te onderhandelen met de mensen hier, die wilde hij dan claimen om te investeren in Congo.”

Na de eerste wereldoorlog verloren de families hun machtspositie. Toch bleef de Harmoniewijk altijd populair. Cortvriendt: “De huizen zijn hier groot en hebben een tuin, en je zit dicht bij de stad. Dat trekt aan. Ook ik heb hier even in een herenhuis gewoond rond 1980. Het was hier toen best betaalbaar.” Toch merkt Cortvriendt dat er de laatste jaren iets veranderd is. “Toen ik hier woonde, had ik niet zo veel contact met mijn buren. Iedereen bleef in zijn eigen huis. Vandaag zie je dat de buurt meer leeft.” Dat dicht Cortvriendt toe aan de vele koffiebars die er zijn bijgekomen. “Koffiebars zijn vandaag heel populair. Mensen hebben behoefte aan contact, en een koffiehuis is de ideale ontmoetingsplaats. Daardoor is de verbondenheid met de buurt groter.”

Hiphop en cappuccino

Nadat we afscheid van haar hebben genomen, besluiten we een kijkje te gaan nemen in één van die koffiebars. Bar Lucien ligt in de Karel Oomsstraat, tegenover de Kunsthumaniora. Met een cappuccino bevinden we ons weer helemaal in de eenentwintigste eeuw. Uit de boxen klinkt een hiphopnummer, en in de zaak is het een druk komen en gaan van jonge gezinnen, zakenmensen, en freelancers met een laptop.

Lucien is een vaste waarde voor wie in de buurt woont of werkt. Toch was de zaak een paar jaar geleden minder drukbezocht, vertelt eigenaar Lucas De Munck. “We zijn in 2017 geopend, en toen was het soms echt wachten op klanten. Gaandeweg zijn wij meer een vaste waarde geworden én is deze buurt ook opgewaardeerd. Er zijn veel horecazaken bij gekomen, en dat trekt ook

veel jonge mensen aan.” Op straat valt het inderdaad op: om de zoveel huizen vind je een hip zaakje waar je uitgebreid kan tafelen, cocktails kan bestellen of snel een koffie drinkt. De meeste zijn niet veel ouder dan vijf jaar. Harmonie is hot, dat is wel duidelijk. Dat de buurt vandaag zo in trek is, verbaast barista Lucas De Munck dan ook niet. “Je zit dicht bij de stad, maar bent ook snel op de Ring om naar Brussel te gaan. Het is hier ook rustig, en er zijn veel groene plekjes waar je naartoe kan gaan om een boek te lezen op een bankje, zoals het Hof van Leysen.”

Op zijn aanraden gaan we naar dat Hof van Leysen, aan de Markgravelei. Het ligt maar op een paar minuutjes stappen van de koffiebar. Technisch gezien zijn we nu in de Markgravewijk, maar de elegantie van de Harmoniewijk is ook hier aanwezig. Het Hof van Leysen is een klein bos van twee hectare dat tussen de herenhuizen verscholen ligt. We maken een wandeling tussen de bomen. Het geluid van de snelweg verdwijnt nooit helemaal en we zien altijd in de verte een gebouw, maar toch hebben we, tussen de hoge bomen en met de krakende bladeren onder ons, het gevoel dat we een echte boswandeling maken. Inclusief die typische geur van bladeren die je neusgaten vult. En dat in het midden van de stad.

Buiten het Hof van Leysen kan je ook een wandeling maken in Domein Hertoghe. Iets verderop liggen het prachtige Middelheimpark en Park den Brandt. Dat is voor een volgende keer: voorlopig hebben we lang genoeg kunnen wegdromen om de drukte van de stad weer aan te kunnen.