• Elke dinsdag-, woensdag- en donderdagmiddag StampLab, waar je experimenteert met media

  • Boek een mediawijze workshop voor je klas of organisatie

Zes jonge makers brengen een avond vol performances, muziek en kunst rond identiteit en verbondenheid © Momu

Momu takeover: wanneer een museum niet langer een plek is om stil te zijn, maar om elkaar te ontmoeten?

We bezoeken dezelfde musea, bekijken dezelfde kunstwerken en nemen na afloop misschien zelfs dezelfde tram naar huis. Toch blijven we vaak vreemden voor elkaar. Tijdens de Momu takeover op 13 november probeerde het Modemuseum in Antwerpen die afstand te doorbreken. Niet door bezoekers alleen naar kunst te laten kijken, maar door hen met elkaar in verbinding te brengen.

Een museum roept vaak een herkenbaar beeld op: bezoekers die in stilte langs kunstwerken wandelen, informatiebordjes lezen en vooral kijken. Iedereen beleeft de ruimte op zijn eigen manier, maar hoe vaak ontstaat er werkelijk contact tussen de mensen die er rondlopen? Wat als we die statische vorm loslaten en een museum niet alleen beschouwen als een plek om kunst te bewonderen, maar ook als een ruimte om elkaar te ontmoeten?

Dat was één van de centrale ideeën achter de Momu Takeover: As Within, So Without Layers of You. Zes jonge makers uit de projecten ‘Momu Young Voices’ en ‘Reverse’ gaven het Modemuseum een andere invulling. Onder begeleiding van creatief directeur Alex Akuete brachten Tijs de Wit, Asmara Putri, Inya Huybrechts, Nina Augustinus, Kyra Dens en Stanley Summerville  verschillende artistieke perspectieven samen. Vrijdagavond stonden identiteit, creativiteit en vooral verbinding centraal.

Kinderlijke nieuwsgierigheid

De avond begon met een muzikale ervaring rond de handpan. De zachte klanken brachten rust en boden bezoekers de gelegenheid om even aan de drukte van alledag te ontsnappen. Na het luistermoment mochten we zelf met het instrument aan de slag.

Het bleek meer dan een muzikale kennismaking. Terwijl ik de handpan bespeelde, merkte ik hoe een soort kinderlijke nieuwsgierigheid opnieuw naar boven kwam. Zonder prestatiedruk of verwachtingen experimenteren met geluid voelde verrassend bevrijdend. Het plezier zat niet in het creëren van iets perfects, maar in het gewoon proberen. Na de workshop volgde een panelgesprek dat nieuwe inzichten bood en uitnodigde tot reflectie. Vervolgens bracht de jonge artieste Zoë Chungong met haar performance Exotic Doll een heel andere energie in de ruimte. Haar werk verbreedde onze blik op artificiële intelligentie en zette aan tot nadenken over de invloed ervan op onze beeldvorming en samenleving. AI is immers niet alleen een technologische ontwikkeling, maar roept ook vragen op over identiteit en representatie.

Verbinding hoeft niet altijd te beginnen met iemand kennen. Soms begint ze met de bereidheid om iets van jezelf te delen en open te staan voor een ander

Eén van de meest betekenisvolle initiatieven van de avond was misschien wel het schrijven van een brief aan een onbekende. Bezoekers kregen de mogelijkheid om gedachten, gevoelens of persoonlijke woorden neer te schrijven voor iemand die ze helemaal niet kenden. In een tijd waarin communicatie steeds sneller verloopt en vaak beperkt blijft tot korte berichten op een scherm, was het bijzonder om opnieuw bewust tijd te maken voor woorden. Je schreef niet voor iemand die je kende, maar voor een onbekende met een eigen verhaal, ervaringen en gevoelens.

Het idee lijkt eenvoudig, maar raakt aan iets fundamenteels: verbinding hoeft niet altijd te beginnen met iemand kennen. Soms begint ze met de bereidheid om iets van jezelf te delen en open te staan voor een ander. We bevinden ons dagelijks in dezelfde ruimtes. We bekijken dezelfde tentoonstellingen, wachten op dezelfde tram en passeren elkaar op straat. Toch blijven we vaak op onszelf gericht. We delen onze omgeving, maar niet noodzakelijk onze ervaringen. Hoe vaak staan we werkelijk stil bij de persoon naast ons? De briefwisseling maakte die gedachte tastbaar. Ze herinnerde ons eraan dat achter iedere onbekende een volledig eigen wereld schuilgaat.

Toegankelijkheid

Ook de rest van het programma nodigde uit tot actieve deelname. Bezoekers konden onder meer yoga proberen, aan mannequin design doen en zelf dj’en met een interactief DJ-paneel. Met magneten en geluidsblokken konden deelnemers verschillende klanken combineren en hun eigen muziek samenstellen.

Vooral de toegankelijkheid viel op. Je hoefde geen voorkennis of ervaring te hebben. Experimenteren stond centraal. Het museum werd zo een plek waar bezoekers niet alleen naar het werk van anderen keken, maar zelf onderdeel werden van het creatieve proces.

Een museum kan ook een plek zijn waar jongeren de vrijheid krijgen om hun eigen invulling aan cultuur te geven

Wat de Momu takeover bijzonder maakte, was niet alleen de verscheidenheid aan activiteiten, maar vooral de gedachte erachter. Een museum hoeft geen ruimte te zijn waar mensen naast elkaar bestaan zonder elkaar werkelijk te ontmoeten. Het kan ook een plek worden waar persoonlijke verhalen samenkomen, waar onbekenden met elkaar in gesprek gaan en waar jongeren de vrijheid krijgen om hun eigen invulling aan cultuur te geven.

Misschien moeten culturele instellingen zich daarom een andere vraag stellen. Niet alleen hoe ze meer jongeren naar hun museum kunnen lokken, maar ook hoe ze ervoor kunnen zorgen dat die jongeren zich er thuis voelen en met elkaar in contact komen.

Want uiteindelijk gaat het niet alleen om wat we bekijken wanneer we een museum bezoeken, maar ook om wie we onderweg ontmoeten. We nemen vaak dezelfde tram, bekijken dezelfde kunst en delen dezelfde ruimte. Maar wat als we voor één keer ook de moeite nemen om elkaar werkelijk te leren kennen?