Opiniedossiers
Met de opiniedossiers van Mediawijs en StampMedia kan je in de klas op een verdiepende manier aan de slag met onderwerpen uit de (brede) actualiteit.
De opiniedossiers bevatten een lesvoorbereiding voor twee lesdelen: een algemene werkvorm die het brede thema kadert (duur: 1 lesuur) en een verdiepende methodiek (duur: 1 lesuur).
Binnen elk dossier staat een thema centraal dat aansluit bij de leefwereld van jongeren en/of actueel is: van politiek tot klimaat en duurzaamheid, gezondheid, technologie, …
Aan de hand van minstens drie mediabronnen gaan de leerlingen actief aan de slag. Op die manier willen we jongeren stimuleren om zich te verdiepen in de actualiteit, hun mening te vormen en actief deel te nemen aan maatschappelijke discussies.
Klik hieronder het thema open om de lesvoorbereiding en bijlagen te downloaden.
Dit dossier gaat over zelfstandigheid bij jongeren. Leerlingen onderzoeken wat het betekent om op eigen benen te staan, welke verantwoordelijkheden daarbij komen kijken en in welke situaties zij zich al zelfstandig voelen.
In ‘Van Boven’ gaan jongeren in gesprek over zelfstandigheid.
Dit dossier gaat over gezondheid, uiterlijk en de invloed van sociale media op jongeren. Leerlingen onderzoeken hoe online beelden, adviezen en influencers hun ideeën over gezondheid, lichaam en zelfbeeld mee vormgeven.
In ‘Van Boven’ gaan jongeren in gesprek over gezondheid en uiterlijk online.
De Epstein-files zorgen wereldwijd voor veel reacties en roepen ook bij jongeren vragen op. Wanneer verhalen verschijnen over invloedrijke personen uit de politiek, media, zakenwereld of entertainmentsector, ontstaat vaak discussie over vertrouwen: welke mensen met macht zijn nog te vertrouwen, en hoe weten we wat waar is?
Dit dossier gaat over zingeving en religie bij jongeren vandaag. Leerlingen onderzoeken hoe ze betekenis geven aan hun leven, welke waarden en overtuigingen ze meedragen, en waar ze houvast vinden wanneer het moeilijk gaat. Daarbij kijken ze zowel naar klassieke aspecten zoals religie, traditie en opvoeding als naar hedendaagse invloeden zoals sociale media, influencers en online levensadvies.
In ‘Van Boven’ gaan jongeren in gesprek over zingeving en religie.
Dit dossier gaat over het gebruik van smartphones en sociale media door jongeren. Leerlingen onderzoeken hoe digitale technologie een steeds grotere rol speelt in hun dagelijkse leven, op school en daarbuiten, en hoe overheden en scholen proberen om hier grenzen aan te stellen. Het dossier behandelt zowel het smartphoneverbod op school als het bredere vraagstuk over sociale media, vrijheid, bescherming en het welzijn van jongeren.
Dit dossier sluit aan bij De Warmste Week, die dit jaar vlamt voor mensen die onzichtbaar ziek zijn. Het gaat over mensen die kampen met aandoeningen die je van buitenaf niet meteen ziet, zoals mentale gezondheidsproblemen, chronische pijn of auto-immuunziektes.
Dit dossier gaat over de conflictsituatie in de Democratische Republiek Congo (DRC). Leerlingen leren hoe het delven van zeldzame grondstoffen een belangrijke rol spelen in het conflict én in de globale wereldeconomie en hoe dit ook een vorm van neokolonialisme is. Het dossier behandelt de historische context van kolonisatie, de uitbuiting van natuurlijke rijkdommen en de gevolgen hiervan, zoals gewelddadige conflicten, mensenrechtenschendingen en moderne slavernij.
In deze les duiken we in de wereld van massatoerisme en de vele gevolgen ervan. Wat gebeurt er als een stad zo populair wordt dat de bewoners er zelf nauwelijks nog kunnen wonen? Hoe verandert toerisme de lokale economie: ontstaan er nieuwe kansen of verdwijnen er juist kleine winkels en betaalbare woningen? Wat betekent het voor het milieu wanneer miljoenen mensen tegelijk dezelfde plekken bezoeken, of wanneer we voor een citytrip het vliegtuig nemen in plaats van de trein? En hoe beleven toeristen zelf hun reis: willen ze de grote bezienswaardigheden afvinken, of zoeken ze juist rust, natuur en contact met locals?
In dit dossier duiken we in de kracht van taal en beeld in de media. Nieuws speelt een grote rol in hoe we de wereld begrijpen en bekijken, maar hoe een verhaal wordt gebracht, kan onze kijk sterk beïnvloeden. We onderzoeken hoe journalisten, maar ook jijzelf of jouw leerlingen met woordkeuzes en beeldtaal een verhaal kunnen vertellen.
Sinds de lancering van de Netflix-minireeks Adolescence is er veel te doen over de invloed van sociale media, de manosphere en online rolmodellen zoals Andrew Tate. Hoe beïnvloeden zij jongeren? Welke ideeën over mannelijkheid en vrouwelijkheid leven er online? En hoe denken jouw leerlingen hier eigenlijk over? Misschien leeft Tate in jouw klas – of juist helemaal niet. Hoe dan ook, tijd om het gesprek open te breken over gender.
Digitale nalatenschap is een gevoelig, maar belangrijk onderwerp dat steeds meer aandacht verdient in onze digitale wereld. Het roept vragen op over wat we achterlaten in de online wereld: de foto’s die we delen, de gesprekken die we voeren, en de abonnementen die we gebruiken. Het kan confronterend zijn om over deze thema’s na te denken, maar het helpt ons ook om bewuster stil te staan bij wat voor ons echt waardevol is.
Rampen en crisissen lijken steeds dichterbij te komen: van natuurrampen en pandemieën tot cyberaanvallen en bedreigingen aan de NAVO. NAVO-baas Mark Rutten riep onlangs op om ons ‘mentaal voor te bereiden op oorlog’. In buurland Nederland leidde dit tot een stijging van de verkoop van water in sommige supermarkten. Preppen – een manier om jezelf voor te bereiden op mogelijke noodsituaties – werd zo weer een populaire term.
Tegenwoordig lijkt het alsof er het hele jaar door solden zijn, altijd heb je wel ergens een afprijshoekje in kledingwinkels. De mode-industrie draait op volle toeren, met elke week nieuwe collecties in de winkels en trends die razendsnel veranderen. Veel jongeren worden verleid om voortdurend nieuwe kleren te kopen tegen lage prijzen. Dit fenomeen, beter bekend als fast fashion, heeft echter een donkere kant. Het productieproces van deze kleding is vaak schadelijk voor het milieu en gaat gepaard met erbarmelijke werkomstandigheden voor de arbeiders die de kleren maken. Maar wie is er verantwoordelijk voor deze problemen? De merken, de consumenten, of de overheid?
Examens zijn een belangrijk onderdeel van ons onderwijssysteem. We kennen ze allemaal: de weken van studeren, de spanning tijdens het afleggen van examens, de opluchting na afloop. Voor velen zijn ze een moment om te laten zien wat je hebt geleerd en om jezelf uit te dagen. Maar wat is eigenlijk de functie van examens? Bieden ze een eerlijk en volledig beeld van wat je kunt en weet, of zijn er ook nadelen?
Kan je kunst los van de maker zien? Een les over cancel culture, #MeToo en ethiek in de kunst. In dit dossier gaan we aan de slag met deze kwestie. We onderzoeken hoe schandalen zoals die rond P. Diddy en andere bekende figuren de waardering van kunst beïnvloedt. Daag je leerlingen uit om na te denken over hun eigen houding tegenover kunst en kunstenaars. Wat als een favoriete artiest plots omstreden blijkt te zijn? Blijf je dan genieten van diens werk? Waarom wel of niet?
Ga met je leerlingen aan de slag rond de geopolitieke macht van de Amerikaanse president en daag hen uit om na te denken over hoe zij de internationale rol van de VS zouden invullen. Welke verantwoordelijkheden zouden zij de president geven om een effectief en rechtvaardig buitenlands beleid te voeren?
Ga met je leerlingen aan de slag rond de macht van de Amerikaanse president en daag hen uit om na te denken over hoe zij zelf het presidentschap zouden vormgeven. Welke verantwoordelijkheden zouden zij de president geven om het land op een goede manier te besturen?
Hoe staan jongeren tegenover de stemplicht? Moeten we mensen dwingen om mee te beslissen over hun samenleving, of gaat het juist om de vrijheid om niet te stemmen als je geen mening hebt? En wat zijn de gevolgen voor de democratie als veel mensen niet stemmen?
De opiniedossiers zijn tot stand gekomen in samenwerking met Mediawijs. Jongeren van StampMedia worden actief betrokken bij het tot stand komen van de dossiers.